Cùng nhìn lại hành trình đó, có thể nói 2 đội đã để lại rất nhiều cảm xúc, xứng đáng cho một trận chung kết giàu kỳ vọng. Với tuyển Anh, trong ngày khai màn bảng D gặp á quân thế giới Croatia, HLV Gareth Southgate khiến những ai mơ mộng phải ngạc nhiên khi "Tam sư" lựa chọn lối chơi khá thực dụng.

Nhà cầm quân 50 tuổi cất các ngôi sao tấn công như Jack Grealish hay Jadon Sancho lên ghế dự bị, dùng cặp Declan Rice - Kalvin Phillips để che chắn trước hàng phòng ngự. Hôm đó, tuyển Anh chỉ tung ra 8 cú dứt điểm, ít hơn Croatia 5 lần nhưng "Tam sư" vẫn giành được 3 điểm, tạo tiền đề để giữ vững ngôi đầu bảng dù sau đó thầy trò HLV Southgate liên tục bị chỉ trích khi bị Scotland cầm hòa 0-0 và thắng nhọc nhằn 1-0 trước CH Czech.

Trước trận gặp CH Czech, tuyển Anh bị hoài nghi có muốn thắng để tránh vị trí nhất bảng D, nhằm né đội nhì bảng F "tử thần" ở vòng 1/8 hay không? Tuy nhiên, "Tam sư" vẫn thắng và sau đó cống hiến một trận đấu knock-out đáng nhớ nhất với tuyển Đức.

Nợ nần chồng chất trong quá khứ đã được Harry Kane và Sterling trả sòng phẳng bằng 2 bàn thắng ở nửa cuối hiệp 2. Nhận thấy khả năng tấn công biên của Die Mannschaft, HLV Southgate quyết định chuyển sang sử dụng sơ đồ 3-4-3, từ đó không chỉ giúp Anh đánh bại Đức mà còn tiếp nối bằng 2 trận thắng liên tiếp trước Ukraine (4-0) và Đan Mạch (2-1).

Hành trình đến chung kết - Ảnh 1.

HLV Gareth Southgate đặt nhiều kỳ vọng vào Harry Kane ở trận chung kết gặp Ý Ảnh: REUTERS

Dù tình huống được hưởng quả phạt 11 m ở hiệp phụ trận gặp Đan Mạch gây rất nhiều tranh cãi nhưng sự có mặt của Anh ở chung kết tương xứng hơn, nhất là khi người Ý đã chờ sẵn. Cũng giống Anh, ít người nghĩ rằng Ý sẽ vào chung kết nhưng các học trò của HLV Roberto Mancini đã thể hiện phong độ thuyết phục ngay từ trận mở màn gặp Thổ Nhĩ Kỳ. Từ đó, Ý trải qua chuỗi toàn thắng cả 3 trận, ghi 7 bàn và không thủng lưới bàn nào.

Dù là đội hình chính hay dự bị, đội bóng áo thiên thanh đều chơi tốt. Cũng tại đây, người ta được chứng kiến quyết định thay người kỳ lạ của HLV Mancini khi đưa thủ thành Sirigu vào sân ở những phút cuối trận gặp Xứ Wales. "Ai cũng sẽ được trao cơ hội", đó là thông điệp của HLV Mancini. Những hành động dù nhỏ nhất của chiến lược gia này đã tạo nên động lực không nhỏ cho các học trò.

Vòng knock-out là lúc mà bản lĩnh của Ý mới được thử thách thực sự. Dù là tuyển Áo hay những tên tuổi như Bỉ, Tây Ban Nha, tất cả đều khiến Azzurri phải thể hiện hết sức mới có thể giành quyền đi tiếp. Cũng tại đây, người ta được thấy một tuyển Ý đa dạng và nhiều màu sắc thế nào. Khi cần có thể tấn công áp đặt như trước Áo và Bỉ hoặc phải trở về hình ảnh xù xì của lối chơi phòng ngự phản công trước Tây Ban Nha.

Cũng có những tiếc nuối nhất định cho Ý trên hành trình đã qua khi vắng hậu vệ Leonardo Spinazzola vì chấn thương. Nhưng những người ở lại đã chiến đấu thay phần Spinazzola để đưa đội bóng áo thiên thanh trở lại trận chung kết, điều họ từng làm được năm 2012.

Anh Dũng