Tại tọa đàm "Các ĐH tinh hoa tìm kiếm và hỗ trợ tài năng như thế nào" được tổ chức ngày 12-11 ở Hà Nội, các chuyên gia đã thẳng thắn chia sẻ những băn khoăn về mức học phí "khủng", cũng như việc thu hút, đào tạo nhân tài ở Việt Nam hiện nay.

Học phí 800 triệu/năm: Chất lượng có tương xứng?

Với định hướng trở thành một trường ĐH "tinh hoa", đẳng cấp thế giới, VinUni vừa công bố tuyển sinh 3 ngành học: kinh doanh quản trị, khoa học sức khỏe, kỹ thuật và khoa học máy tính năm học 2020-2021. Dự kiến chi phí đào tạo trung bình hằng năm (gồm giảng dạy, nghiên cứu, thực tập, trao đổi quốc tế, học kỳ doanh nghiệp và các chi phí đầu tư liên quan...) cho mỗi sinh viên tại VinUni là 35.000 USD với hệ ĐH và 40.000 USD với hệ sau ĐH.

Học phí 800 triệu/năm: Sao phải học ở Việt Nam? - Ảnh 1.

Bà Lê Mai Lan, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, thông tin về mức học phí của các trường ĐH trên thế giới

Tuy nhiên, lãnh đạo nhà trường cho hay sinh viên được hiệu trưởng và viện trưởng đánh giá là tài năng sẽ được cấp học bổng tài năng ở mức 90% và 100% chi phí đào tạo. Riêng sinh viên đặc biệt tài năng sẽ được xét cấp học bổng toàn phần, bao gồm 100% chi phí và sinh hoạt phí liên quan.

Mức học phí "khủng", khoảng hơn 800 triệu đồng/năm, để đào tạo sinh viên tinh hoa đã trở thành một chủ đề nhận được khá nhiều sự quan tâm của các chuyên gia. Mức học phí 4 tỉ đồng để nhận được một tấm bằng ĐH của VinUni cũng tương đương học phí của nhiều trường ĐH có tiếng trên thế giới. Vậy thì có nhất thiết phải học ở một trường ĐH tại Việt Nam với mức học phí cao như vậy?

TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, cho rằng với mức học phí này, dù có sự hỗ trợ của 2 trường ĐH thuộc tốp 20 ĐH tốt nhất toàn cầu là Cornell và Pennsylvania, VinUni cũng không dễ dàng trong việc tuyển sinh do phải cạnh tranh với nhiều trường ĐH khác như ĐH Việt - Nhật, ĐH Fulbright Việt Nam, ĐH Việt - Đức, ĐH Việt - Pháp…

Nhà báo Trương Anh Ngọc chia sẻ: "Với rất nhiều người, con số 4 tỉ đồng là rất lớn. Với số tiền đó, họ có thể có những lựa chọn khác".

GS Mai Trọng Nhuận cho biết Ấn Độ và Trung Quốc là 2 quốc gia hàng đầu thế giới về nhân tài nhưng những người tài đó lại tìm đến Anh, Mỹ để học tập, nghiên cứu. Vậy câu hỏi được đặt ra là nếu có cơ hội đi thì tại sao không lựa chọn một trường thế giới để có nhiều cơ hội giao lưu quốc tế hơn?

Quá khó để "đúc" ra người tài

GS Mai Trọng Nhuận cho biết mức học phí của các trường ĐH tinh hoa, đẳng cấp thế giới hiện nay dao động từ 50.000-70.000 USD/năm. Vì vậy, ông không bình luận mức học phí của VinUni là cao hay thấp ở Việt Nam.

"Tuy nhiên, muốn đào tạo tinh hoa thì phải làm cho thiên hạ hiểu rằng sinh viên vào đây thì đầu ra sẽ thành người tài. Trường phải bảo đảm chương trình đào tạo, phương pháp đào tạo tinh hoa, thêm vào đó là nguồn tài chính dồi dào. Trong bối cảnh Việt Nam thì nhà trường không chỉ dạy sinh viên thành tài mà còn phải dạy người ta môn tự bảo vệ mình, phải biết chống chọi với nhiều khó khăn ập đến để cống hiến cho xã hội" - GS Mai Trọng Nhuận góp ý.

Với tư cách là một chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực giáo dục, GS Mai Trọng Nhuận chia sẻ thêm, để có một trường ĐH tinh hoa trong điều kiện Việt Nam, khó khăn nhất chính là môi trường văn hóa. Ông cho rằng nhận diện người tài đã khó, để "đúc" ra người tài còn khó hơn nhiều. Môi trường tinh hoa là môi trường thúc đẩy phát triển, bảo lãnh sự sáng tạo nhưng người Việt Nam thích dàn hàng ngang mà tiến. 

"Cần phải hiểu rõ về văn hóa Việt Nam, môi trường Việt Nam, lịch sử Việt Nam. Nếu gỡ được những điều này thì việc đào tạo nhân tài ở Việt Nam sẽ dễ dàng hơn" - TS Nguyễn Sỹ Dũng bày tỏ.

Liên quan đến việc thu hút sinh viên giỏi, TS Nguyễn Sỹ Dũng cho rằng ngoài chuyện cấp học bổng, VinUni nên có thêm chương trình tín dụng, cho sinh viên vay tiền đóng học phí. "Phải thành đạt để trả nợ học phí cũng là một động lực đối với sinh viên giỏi" - ông nhìn nhận.


Bài và ảnh: Yến Anh