Chiều 21-4, khi được hỏi, nhiều phụ huynh đến mua sách cho con tại cửa hàng sách của Công ty Sách - Thiết bị và xây dựng trường học Hà Nội tỏ ra hoàn toàn bất ngờ trước thông tin giá sách được giảm tới 10%-15%. Trong khi đó, NXB Giáo dục đã đề nghị các công ty sách và thiết bị trường học giảm giá bán sách năm học 2009-2010 với các mức chiết khấu: 10% giá bìa với sách giáo khoa (SGK), 15% giá bìa với sách bổ trợ.


“Móc túi” phụ huynh


Chỉ đạo này của Tổng Giám đốc NXB Giáo dục Ngô Trần Ái gửi các công ty sách và thiết bị trường học được ký từ ngày 4-3-2009, nhưng dường như việc giảm giá sách không được các công ty này hưởng ứng.


Theo ghi nhận của phóng viên tại hàng loạt cửa hàng sách trên phố Lý Thường Kiệt, tất cả hóa đơn thanh toán tiền mua sách cho khách hàng vẫn được giữ nguyên giá bìa.


Thông tin giảm giá sách giáo khoa chưa đến với phụ huynh học sinh. Trong ảnh: Học sinh chọn mua sách giáo khoa tại một nhà sách. Ảnh: N. HỮU


Một phó tổng giám đốc NXB Giáo dục cho biết khi ban hành công văn này, NXB Giáo dục đã đề nghị các công ty sách và thiết bị trường học chỉ đạo các cửa hàng bán lẻ thực hiện việc giảm giá bán các loại SGK, sách bổ trợ đồng thời tuyên truyền rộng rãi để học sinh, phụ huynh biết và mua sách theo giá giảm. Sự “im lặng” này của các cửa hàng sách khiến các khách hàng đang hằng ngày bị “móc túi” với số tiền không hề nhỏ nếu mua cả một bộ sách.


Một loại sách, có nhiều giá!


SGK không những chưa giảm giá, mà qua khảo sát những người quan tâm còn phát hiện tình trạng “loạn giá”, cùng một loại sách nhưng có vài loại giá khác nhau. Chị Mai Phương, cán bộ Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, cho biết chỉ riêng cuốn toán 1, chị đã mua được 3 quyển giống hệt nhau, cùng dán tem của NXB Giáo dục nhưng với 3 mức giá khác nhau: 9.800 đồng, 10.700 đồng và 15.300 đồng.

Đối với sách tập viết 1, tập 1 và 2, chị cũng mua được 2 cuốn giống nhau, 1 cuốn giá 4.100 đồng và 1 cuốn khác chỉ 2.300 đồng.

Còn theo phản ánh của một phụ huynh khác, chị mua cho con cuốn bài tập ngữ văn nâng cao tập 1, lớp 11 với  giá 8.100 đồng, trong khi đó một học sinh khác trong lớp chỉ mua cuốn này giá 7.200 đồng.

Tương tự như vậy, vở bài tập tiếng Việt lớp 1, tập 1, cùng có tem bảo đảm của NXB Giáo dục nhưng lại có hai giá khác nhau: một cuốn giá 4.200 đồng, cuốn kia giá 5.000 đồng. Vở bài tập toán lớp 1, tập 2 cũng có 2 loại giá, một cuốn 3.800 đồng, cuốn khác có giá 4.300 đồng.


Tình trạng sửa giá sách lộ liễu cũng được phát hiện ở nhiều cửa hàng, cuốn bài tập ngữ văn lớp 6, tập 1 có giá 3.300 đồng nay được sửa thành 3.800 đồng. Có cuốn, giá được dán tem nhưng khi lật trang trong thì phát hiện giá cũ thấp hơn giá mới.


Giải thích về tình trạng “loạn giá” này, một lãnh đạo NXB Giáo dục cho biết trong đợt điều chỉnh giá SGK vào đầu năm 2008, sau khi được Chính phủ cho phép, việc chỉ đạo sửa giá trên sách của NXB cũng có chỗ lúng túng, chưa thống nhất về cách thức thông báo giá mới trên sách đã in. Đây có thể là kẽ hở mà một số cá nhân lợi dụng để sửa giá sách như phụ huynh đã phản ánh.

Cũng theo vị này, NXB Giáo dục sẽ kiểm tra cụ thể những cuốn sách bị phát hiện có dấu hiệu sửa giá, nếu là lợi dụng việc điều chỉnh giá để nâng giá bán SGK sẽ thông báo công khai.

Không giám sát đầy đủ việc giảm giá sách

Trao đổi về việc các cửa hàng sách chưa thực hiện chính sách giảm giá SGK, ông Nguyễn Minh Khang, Phó Giám đốc NXB Giáo dục, thừa nhận việc triển khai giảm giá đại trà của các công ty sách và thiết bị trường học đã không được giám sát đầy đủ dẫn tới ảnh hưởng đến quyền lợi của phụ huynh, học sinh.

 

. Phóng viên: Tại sao một chính sách có lợi cho người dân như vậy lại không được tuyên truyền rộng rãi và người dân phải chịu thiệt thòi, thưa ông?

- Ông Nguyễn Minh Khang: Thời điểm này, lượng người mua SGK chưa nhiều. Cao điểm phát hành được chia làm 3 đợt, đó là thời điểm kết thúc năm học cũ, các trường và phụ huynh mua để làm phần thưởng cho học sinh; thời điểm từ ngày 10-5 đến 10-6 mua để học hè và cuối cùng là trước khai giảng.

Chúng tôi thường chỉ tập trung tuyên truyền cho các đợt phát hành cao điểm, lúc đó các cửa hàng, đại lý đều được kiểm tra xem có công khai giá bán, niêm yết giá từng cuốn SGK hay không...

 

. Không những chưa giảm giá, thực tế còn có hiện tượng nhiều loại sách được điều chỉnh giá mới cao hơn giá cũ, NXB Giáo dục có chủ trương gì về việc tăng giá này không?


- Giá bìa SGK năm nay vẫn giữ nguyên như năm học trước, mặc dù nhiều cuốn NXB Giáo dục in càng nhiều thì càng lỗ do mức tăng giá SGK đầu năm 2008 vẫn không đủ bù cho giá giấy hiện nay.

Còn đối với sách bổ trợ, chúng tôi chỉ tham gia phát hành với tư cách là một trong số hơn 30 NXB khác cùng hoạt động trong lĩnh vực này. Vì vậy, việc phát hành sách bổ trợ được tiến hành trên cơ sở cạnh tranh về chi phí, tất nhiên vẫn phải tính đến mục tiêu chính trị của NXB Giáo dục. Hệ thống phát hành sách bổ trợ là hệ thống độc lập với SGK.


Mấy năm nay, để hỗ trợ học sinh nghèo học giỏi, NXB Giáo dục vẫn triển khai việc phát phiếu giảm giá cho các em học sinh này. Tiếp tục năm nay, việc giảm giá SGK và sách bổ trợ được mở rộng đại trà để chia sẻ khó khăn với học sinh cả nước.            

 

. NXB Giáo dục sẽ xử lý  việc các công ty sách không chấp hành chỉ đạo của mình thế nào?


- Chúng tôi đã chỉ đạo xuống các công ty sách và thiết bị trường học trực thuộc về chính sách này. Còn việc các cửa hàng sách thuộc các hệ thống khác nhau có thực hiện việc giảm giá hay không thì còn phụ thuộc chỉ đạo của các đơn vị khác...


Tuy nhiên, sau khi nhận được thông tin về việc triển khai chưa nghiêm túc với chính sách giảm giá chung như vậy chúng tôi sẽ tiến hành rà soát lại. Hằng năm,  NXB Giáo dục vẫn tiến hành tổng kết các đợt phát hành SGK phục vụ năm học mới, nếu thực hiện không tốt, NXB Giáo dục có thể tính vào các tiêu chí đánh giá và công ty bị phê bình.


Việt Thanh thực hiện

Yến Anh- Việt Thanh