. Phóng viên: Trước tình trạng sách giáo khoa (SGK) không rõ nguồn gốc, sách lậu tràn vào các nhà sách mà Báo Người Lao Động đã phản ánh, NXB Giáo dục Việt Nam (GDVN) có biện pháp gì để bảo vệ bản quyền, quyền lợi của các tác giả và đặc biệt là người mua?

- Ông NGUYỄN CHÍ BÍNH, Phó Tổng Giám đốc NXB GDVN: NXB GDVN đã thực hiện một số biện pháp để ngăn chặn sách giả bán trên thị trường như sau: Duy trì yêu cầu chuẩn mực cao và tính chính xác đối với chất lượng nội dung và hình thức, mẫu mã sách của NXB GDVN; áp dụng công nghệ mới để ngăn ngừa sách giáo dục giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (như tem chống giả đặc thù, tem công nghệ mới dán trên xuất bản phẩm để có quyền truy cập vào tài nguyên, dữ liệu online, ứng dụng nhận diện sách thật, sách giả...); phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan bảo vệ pháp luật, chính quyền địa phương... để phát hiện, xử lý các hành vi in và phát hành sách giả; gửi công văn tới Sở GD-ĐT các địa phương thông tin về hệ thống phát hành chính thức của NXB GDVN tại các tỉnh; khuyến cáo giáo viên, phụ huynh mua sách tại hệ thống phân phối chính thức của NXB GDVN.

Cuối cùng là kiến nghị các hành vi in và phát hành sách lậu, hay gọi tên đúng hơn là sách giả, cần được xử lý theo điều 192 Bộ Luật Hình sự về tội danh sản xuất và buôn bán hàng giả.

Sách giáo khoa lậu tràn vào nhà sách (*): Phải xử lý hình sự hành vi in, phát hành sách giả - Ảnh 1.

. NXB GDVN có số liệu thống kê SGK của đơn vị bị làm nhái, làm giả hay không và việc in, làm sách giả theo hình thức phổ biến như thế nào?

- Trên thực tế NXB GDVN không có số liệu thống kê đầy đủ số lượng sản phẩm của đơn vị bị làm giả do các đối tượng in, phát hành sách giả đã dùng các thủ đoạn ngày càng tinh vi để tổ chức hoạt động in sách giả, phát hành sách giả một cách chặt chẽ, kín đáo nhằm tránh sự kiểm tra, phát giác của các cơ quan chức năng.

Có thể kể đến một số vụ in, phát hành sách giáo dục lậu, sách giả với số lượng lớn gần đây như năm 2020 phát hiện gần 110.000 bản sách lậu thành phẩm và trên 7 tấn bán thành phẩm tại nhiều tỉnh - thành; năm 2021 phát hiện, thu giữ trên 3 triệu cuốn sách giả trong đường dây in, gia công, tiêu thụ sách giả tại Hà Nội. Cơ quan chức năng đã khởi tố, bắt tạm giam nhiều đối tượng liên quan.

. Vậy NXB GDVN có kiểm soát được các kênh phát hành sách để tránh tình trạng sách giả tới tay học sinh trước thềm năm học mới?

- NXB GDVN phát hành sách thông qua hệ thống công ty sách - thiết bị trường học địa phương và các đối tác phát hành, trải đều ở 63 tỉnh - thành trong cả nước. Hệ thống này có đủ năng lực cung ứng các sản phẩm của NXB GDVN tới học sinh. Các đối tác phát hành của NXB GDVN đều cam kết không phát hành sách lậu, sách giả, sách in nối bản trái phép và thông tin kịp thời cho NXB GDVN về các trường hợp, cơ sở in lậu trên địa bàn.

Trong nhiều năm qua, NXB GDVN luôn nỗ lực đấu tranh chống in lậu, phát hành sách giả. NXB GDVN đã phối hợp với C03, A03 - Bộ Công an, Tổng cục QLTT và Cục QLTT các tỉnh - thành; Thanh tra Bộ Thông tin - Truyền thông và Sở Thông tin - Truyền thông các tỉnh - thành; PC03, PA03 - Công an các tỉnh - thành trong việc cung cấp và xác minh thông tin, cung cấp sách mẫu và hồ sơ pháp lý liên quan đến các vụ việc tổ chức, cá nhân sản xuất - kinh doanh xuất bản phẩm lậu để xử lý theo quy định của pháp luật. Đồng thời NXB GDVN luôn khuyến cáo giáo viên, phụ huynh và học sinh tìm mua sách tại hệ thống phân phối chính thức của NXB GDVN, các công ty sách - thiết bị trường học địa phương. 

(*) Xem Sách lậu tràn vào nhà sách

Đặng Trinh thực hiện