Hàu Thái Bình Dương mở lối "nuôi biển" bền vững

Trên những vùng nước lợ ven sông Chà Và, xã Long Sơn (TPHCM), ngày càng nhiều hộ dân lựa chọn nuôi hàu Thái Bình Dương theo hướng thân thiện môi trường. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần giảm áp lực lên hệ sinh thái biển và xây dựng nghề nuôi bền vững.

Giảm áp lực môi trường

Long Sơn từ lâu được biết đến là "thủ phủ" nuôi hàu của TPHCM với hàng trăm hộ dân gắn bó với nghề. Trước đây, người nuôi chủ yếu sử dụng vật liệu như tấm lợp xi măng hoặc giá thể tự phát để nuôi hàu bản địa. Tuy nhiên, phương thức nuôi truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế, tiềm ẩn ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến các sinh vật sống trong môi trường nước từ tấm lợp xi măng.

Những năm gần đây, nhiều hộ dân ở Long Sơn đã chuyển sang nuôi hàu Thái Bình Dương bằng hệ thống dây treo, giàn nổi và giá thể chuyên dụng có thể tái sử dụng nhiều lần. Phương pháp này giúp giảm đáng kể lượng vật liệu thải bỏ ra môi trường.

Theo người dân Long Sơn, con giống sau khi đạt kích cỡ phù hợp sẽ được gắn lên các vỏ hàu đã cố định sẵn trên dây nuôi hoặc đưa vào túi lưới, lồng chuyên dụng rồi thả xuống những khu vực có độ mặn thích hợp, nguồn nước lưu thông tốt. Trong quá trình nuôi, người dân thường xuyên vệ sinh dây treo, loại bỏ các sinh vật bám và điều chỉnh mật độ nuôi để tạo điều kiện thuận lợi cho hàu phát triển.

Là loài nhuyễn thể ăn lọc, hàu Thái Bình Dương hấp thụ các vi sinh vật và chất hữu cơ có sẵn trong môi trường nước nên không cần sử dụng thức ăn công nghiệp hay hóa chất kích thích tăng trưởng. Nhờ đó, mô hình nuôi không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn hạn chế nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, hướng tới phát triển nghề nuôi biển bền vững.

Ông Nguyễn Quý Trọng Bình, một hộ nuôi hàu tại Long Sơn, cho biết hàu Thái Bình Dương có tốc độ sinh trưởng nhanh, thời gian nuôi chỉ từ 6 đến 8 tháng, ngắn hơn so với nhiều giống hàu truyền thống.

"Chúng tôi không phải sử dụng thức ăn công nghiệp hay thuốc kháng sinh. Hàu tự lọc các vi sinh vật và chất hữu cơ có sẵn trong nước để phát triển. Nhờ vậy, chi phí đầu tư giảm, môi trường nuôi cũng được bảo vệ tốt hơn" - ông Bình chia sẻ.

Việc áp dụng quy trình nuôi khoa học, kiểm soát mật độ nuôi hợp lý và sử dụng vật liệu thân thiện môi trường đang giúp nghề nuôi hàu ở Long Sơn từng bước chuyển từ khai thác tài nguyên sang nuôi trồng có trách nhiệm.

Thay đổi tư duy sản xuất

Không chỉ mang lại lợi ích về môi trường, hàu Thái Bình Dương còn mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, nguồn nước lợ ổn định và hệ thống sông ngòi đan xen, Long Sơn được đánh giá là vùng nuôi hàu lý tưởng. Nhiều hộ dân cho biết năng suất hàu Thái Bình Dương cao hơn so với các giống hàu truyền thống, đầu ra ổn định nhờ nhu cầu thị trường ngày càng tăng.

Hiện nay, sản phẩm hàu Long Sơn được cung cấp cho các nhà hàng, cơ sở chế biến và các điểm du lịch trên địa bàn TPHCM. Để phát triển bền vững, chính quyền địa phương cùng ngành nông nghiệp đang khuyến khích người dân áp dụng các tiêu chuẩn nuôi an toàn, sử dụng vật liệu nổi thân thiện với môi trường, thu gom rác thải sau mỗi vụ nuôi và hạn chế tối đa việc xả thải trực tiếp ra môi trường.

Bên cạnh đó, việc quy hoạch vùng nuôi tập trung, kiểm soát mật độ lồng bè và tăng cường quan trắc chất lượng nước cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ hệ sinh thái vùng cửa sông.

Theo nhiều hộ nuôi, chuyển đổi sang mô hình nuôi hàu Thái Bình Dương không chỉ là thay đổi giống nuôi mà còn là thay đổi tư duy sản xuất. Người dân ngày càng ý thức rõ hơn rằng môi trường nước chính là nguồn vốn quý giá nhất của nghề nuôi biển.

Giữa nhịp sống sôi động của đô thị biển, những giàn hàu nối dài trên sông Chà Và đang kể câu chuyện về một hướng đi mới: Phát triển kinh tế gắn với bảo tồn môi trường. Khi mỗi con hàu lớn lên nhờ dòng nước sạch và người nuôi biết trân trọng hệ sinh thái tự nhiên, nghề nuôi biển ở Long Sơn sẽ có thêm nền tảng vững chắc để phát triển lâu dài.