Trong năm 2019, Sagittarius A* liên tục có những dấu hiệu lạ cho thấy nó chưa chắc là một quái vật đã ngủ yên trong trái tim thiên hà. Kể cả bằng chứng cho thấy nó là một lỗ đen đơn thuần cũng bị lung lay.

Mang tên sinh vật thần thoại Nhân Mã, Sagittarius A* là một lỗ đen siêu khối, thứ được giới thiên văn gọi là "lỗ đen quái vật". Vì nó quá to lớn và hung hãn. So về khối lượng, các nhà khoa học ước tính nó gấp 4-4,2 triệu mặt trời.

Lý thuyết về một lỗ đen đã ngủ yên từ rất lâu đã bị rúng động khi vài tháng trước, nhóm khoa học gia đứng đầu bởi giáo sư vật lý thiên văn Andrea Ghez (Đại học California ở Los Angeles, Mỹ) tuyên bố trong vòng 1 năm gần đây, lỗ đen quái vật này bất ngờ tiêu thụ vật chất gần đó với một tốc độ chưa từng thấy.

BÍ ẩn chồng chất về quái vật vũ trụ bằng 4 triệu mặt trời - Ảnh 1.

Hình ảnh của NASA mô tả vị trí của "quái vật vũ trụ" nằm ở trung tâm Milky Way

Trước đó, trong suốt 24 năm nhóm nghiên cứu này quan sát lỗ đen, nó luôn trong trạng thái ngủ say và thỉnh thoảng chỉ ăn một ít những gì xui rủi đến quá gần. "Bữa tiệc" chết chóc được thể hiện qua dữ liệu thiên văn bằng ánh sáng đột ngột rực rỡ hơn. Các nhà khoa học đưa ra nhiều giả thuyết: 1 hoặc 1 cặp sao lớn đã vô tình tiến vào và bị ngấu nghiến, một loạt các tiểu hành tinh lọt vào…

Hay lỗ đen đang "rục rịch" sống dậy? Đó vẫn là bí ẩn lớn. Trước đó, vào khoảng tháng 8-2019, một báo cáo trên The Astrophysical Journal Letters cho thấy thậm chí đã có một "ngọn lửa" sáng hơn 75 lần bình thường phát ra từ Sagittarius A* ở bước sóng gần hồng ngoại, một cách đột ngột rồi nhanh chóng biến mất.

Giữa tháng 12-2019 vừa rồi, một nhà khoa học khác từ Đại học California ở Los Angeles là tiến sĩ – trợ lý giáo sư Smadar Naoz đã công bố nghiên cứu gây sốc khác cho thấy Sagittarius A* có thể là một cặp quái vật – 2 lỗ đen siêu khối quấn lấy nhau trong " điệu tango" vũ trụ.

Không điều gì là không thể, bởi vị thực chất giới khoa học chưa bao giờ thấy được quái vật này theo nghĩa đen, mà chỉ có thể quan sát nó dựa vào tín hiệu sóng vô tuyến và tương tác hấp dẫn của nó với các vật thể nhìn thấy được gần đó.

Những bí ẩn chồng chất này vẫn đang đợi chờ sự xuất hiện của LISA – Ăng-ten giao thoa kế laser không gian mà Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) và nhiều tổ chức quốc tế đang phát triển, dự kiến sẽ phóng lên vũ trụ vào năm 2034. Có lẽ, nhờ nó con người có thể thực sự nhìn thấy "trái tim quái vật" của Milky Way.

Dù không rõ liệu lỗ đen quái vật này có thể sống dậy trong tương lai hay không, bạn cũng không cần lo lắng. Tin mừng là trái đất của chúng ta nằm tận rìa ngoài của đĩa ánh sáng xoay quanh "quái vật", cách nó hàng vạn năm ánh sáng. Từ lâu, Sagittarius A* đã được xác định là "không nguy hiểm" đối với thế giới chúng ta.

Anh Thư (Theo Space, The Guardian, NASA)