Dấu vết di truyền tương đối mờ nhạt của loài tuyệt chủng Neanderthals, một loài cùng thuộc chi Người (Homo), nhưng khác với loài người hiện đại Homo sapiens, đã từng được tìm thấy trong bộ gene của một số người châu Âu hiện đại. Lần này, các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết xác thực hơn những cuộc hôn nhân dị chủng cổ xưa thông qua 3 cá thể mang "một liều DNA Neanderthals" lành mạnh ở hang Bacho Kiro.

Tìm thấy 3 con người lai giữa 2 loài, là tổ tiên người Đông Á và châu Mỹ - Ảnh 1.

Các nhà khoa học đang khai quật hài cốt Homo sapiens cổ đại tại hang Bacho Kiro - Ảnh: Tsenka Tsanova, MPI-EVA Leipzig

Theo Smithsonian Magazine, các kết quả nói tên đã được công bố thông qua 2 nghiên cứu trình tự gene, đăng tải trên 2 tạp chí khoa học. Theo đó, nhóm nghiên cứu quốc tế đã phác thảo các cây gia đình của những người hiện đại Homo sapiens sớm nhất được xác định tại châu Âu: đó là 3 cá thể từ hang Bacho Kiro và một hộp sọ cùng niên đại từ khu đồi Con Ngựa Vàng ở Cộng hòa Czech.

Nghiên cứu thứ nhất, công bố trên Nature, cho thấy 3 cá thể Bacho Kiro có hậu duệ còn sống được xác định, chính là một số dân cư bản địa ở Đông Á và châu Mỹ hiện đại. Họ có rất ít mối quan hệ với người châu Âu hiện đại. Tuy nhiên, tổ tiên của người châu Âu hiện đại và 3 người này có điểm chung đáng chú ý: yếu tố Neanderthals trong bộ gene.

Theo tiến sĩ Mateja Hajdinjak từ Viện Francis Crick (London – Anh), đồng tác giả của nghiên cứu này cho biết 3 người này mang từ 3-3,8% DNA Neanderthals trong bộ gene, cho thấy tổ tiên của họ đã có hôn phối dị chủng với người Neanderthals, rất nhiều lần và lần gần nhất không quá 6 thế hệ trước!

Nghiên cứu thứ 2 dựa trên hộp sọ người phụ nữ Homo sapiens ở Con Ngựa Vàng cho thấy bà mang 3% DNA Neandethals, với các đoạn gene Neanderthals đặc biệt dài. "Đây là một dấu hiệu tốt cho thấy tổ tiên của bà đã có sự kết hợp rất gần đây với người Neanderthal" – tiến sĩ Kay Prüfer từ Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck (Đức) nói trong bài công bố trên Nature Ecology and Evolution.

Theo nhà cổ sinh vật học Chris Stringer từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên (London - Anh), sự lai giống giữa 2 loài không phải lúc nào cũng thuận lợi. Chúng ta tìm thấy những Homo sapiens mang yếu tố Neanderthals nhưng không tìm thấy các Neanderthals mang DNA Homo sapiens. Có thể hôn phối dị chủng là một thất bại với dòng giống Neanderthals, và đó là một trong những nguyên nhân góp phần vào sự biến mất của họ.

Tuy nhiên theo tiến sĩ Kay Prüfer, không hoàn toàn chính xác khi nói rằng loài người Neanderthals đã chết. Rõ ràng có một nhóm Neanderthals là tổ tiên của chúng ta, và dòng máu họ đã được bảo tồn thành công trong cơ thể nhiều người châu Âu, châu Mỹ, Đông Á ngày nay.

Anh Thư