Bộ Tài chính vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về việc thu phí phương tiện vào sân bay của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).

Trước đó, kết luận thanh tra hoàn thành cuối năm 2017 của Thanh tra Chính phủ đã nêu lên một số vướng mắc trong việc thực hiện Luật Đất đai đối với phần diện tích làm đường dẫn và nhà ga cảng hàng không.

ACV sẽ bị truy thu tiền thuê đất vì thu phí vào sân bay? - Ảnh 1.

Việc Cảng vụ để cho ACV sử dụng đất làm đường dẫn vào nhà ga, cảng hàng không có thu tiền là có mục đích kinh doanh nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục về giao đất, cho thuê đất đã vi phạm quy định về sử dụng tài sản Nhà nước và sẽ bị xử phạt - Ảnh: Dương Ngọc

Tại báo báo Chính phủ về việc thu tiền sử dụng dịch vụ đường dẫn vào nhà ga cảng hàng không của ACV, Bộ Tài chính nêu rõ theo Điều 156, Luật Đất đai 2013, đất phục vụ hoạt động hàng không dân dụng tại sân bay thuộc quản lý của Cảng vụ hàng không. Việc Cảng vụ để cho ACV sử dụng đất làm đường dẫn vào nhà ga, cảng hàng không có thu tiền là có mục đích kinh doanh nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục về giao đất, cho thuê đất. Điều này vi phạm quy định về sử dụng tài sản Nhà nước và sẽ bị xử phạt theo Nghị định 192/2013.

Đồng thời, đối với ACV, theo quy định của pháp luật về đất đai hiện hành thì các trường hợp sử dụng đất mà không thực hiện nghĩa vụ tài chính (nộp tiền thuê đất, tiền sử dụng đất) thì ngoài việc bị truy thu đủ số tiền phải nộp còn phải nộp số tiền tương đương với tiền chậm nộp được xác định theo quy định của pháp luật về quản lý thuế tương ứng tại từng thời kỳ.

Với trường hợp này, ACV phải nộp tiền thuê đất theo quy định của chính sách thu tiền thuê đất và số tiền tương đương với tiền chậm nộp tính trên số tiền thuê đất phải nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế tương ứng tại từng thời kỳ đối với diện tích đất làm đường dẫn vào nhà ga, cảng hàng không trong khoảng thời gian từ khi ACV bắt đầu thực hiện việc thu phí của các phương tiện ra vào khu vực cảng hàng không.

Trước đó, tháng 1-2018, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra số 2569/KL-TTCP ngày 12-10-2017 về việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản, cổ phần hóa, thoái vốn và tái cơ cấu Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).

Tại Kết luận này, Thanh tra Chính phủ khẳng định, ACV thu không đúng quy định đối với một số giá dịch vụ phi hàng không. Cụ thể, 21 chi nhánh cảng hàng không đang thu giá dịch vụ sử dụng sân đường dẫn vào nhà ga hàng không đối với ôtô đưa đón trả khách là không đúng quy định của pháp luật về đất đai.

Chỉ tính riêng trong giai đoạn từ 1-1-2012 đến 31-12-2015, tổng doanh thu từ việc thu phí ra vào 19/21 cảng hàng không là 551 tỉ đồng. Việc thu này tuy mang lại lợi ích cho ACV và cho Nhà nước, nhưng lại vi phạm các quy định pháp luật về đất đai do không phải nộp tiền sử dụng đất, gây thiệt hại cho hành khách.

Không thu hồi số tiền ACV đã thu phí vào sân bay

Về phương án xử lý đối với số tiền ACV thực tế đã thu (giai đoạn 2012 - 2017), kết luận của Thanh tra Chính phủ không kiến nghị xử lý về kinh tế đối với ACV đã thu tiền sử dụng đường dẫn vào nhà ga hàng không đối với ôtô con đưa đón trả khách. Nguyên nhân là bởi thực tế giai đoạn 2012-2017, ACV đã hạch toán kế toán số tiền này, xuất hóa đơn, xác định doanh thu, chi phí, lợi nhuận, trích lập các quỹ của doanh nghiệp theo đúng hướng dẫn chế độ kế toán của Bộ Tài chính và đã nộp thuế, nghĩa vụ ngân sách theo đúng quy định.

Do đó, Liên Bộ Tài chính - GTVT thống nhất kiến nghị Thủ tướng Chính phủ không xử lý kinh tế đối với số tiền ACV đã thu được từ dịch vụ đường dẫn vào nhà ga hàng không đối với ô tô đưa, đón trả khách giai đoạn 2012-2017 do ACV đã thực hiện các nghĩa vụ ngân sách theo quy định.

Theo Bộ GTVT, tổng doanh thu, chi phí, nghĩa vụ ngân sách đối với dịch vụ đường dẫn vào nhà ga 21 cảng hàng không đã được ACV thực hiện trong giai đoạn 2012 - 2017 là 1.024 tỉ đồng.

Phương án thu phí thời gian tới như thế nào?

Được biết, sau kết luận thanh tra, ACV vẫn tiếp tục việc thu phí vào sân bay dù bị nhiều ý kiến phản đối. Lãnh đạo ACV cho biết Hệ thống đường dẫn vào nhà ga 21 cảng hàng không do ACV quản lý có tổng giá trị đầu tư hơn 2.500 tỉ đồng. Việc thu phí dịch vụ đường dẫn là phù hợp với quy định nhằm bảo đảm trách nhiệm xây dựng, bảo trì, sửa chữa đường giao thông nội bộ trong cảng hàng không của doanh nghiệp; phù hợp với luật đất đai về quyền được hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên đất.

Bộ GTVT đã báo cáo Thủ tướng về phương án thu trong thời gian tới. Theo đó, sẽ không thu tiền đối với xe ra vào khu vực đón trả khách trong khoảng thời gian nhất định tùy theo từng cảng hàng không, sân bay. Chỉ có những ôtô ra vào cảng quá thời gian quy định mới bị thu tiền theo thời gian như dịch vụ sân đỗ ôtô.

Về phương án thu phí đường dẫn vào nhà ga các cảng hàng không trong thời gian tới, Bộ Tài chính đề nghị Thủ tướng giao Bộ GTVT thực hiện theo điểm 2 nêu tại Văn bản số 8978.VPCP-V.I ngày 19-9-2018 của Văn phòng Chính phủ để phù hợp với đúng chuyên ngành quy định Luật giá, Luật hàng không dân dụng Việt Nam, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật hàng không dân dụng Việt Nam

Tin-ảnh: D. Ngọc