Ngày 15-5, tại hội nghị đối thoại nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (DN) trong ngành bông sợi, đại diện Cục Hải quan TP HCM khẳng định sẽ phối hợp với cơ quan chức năng tìm giải pháp ngăn chặn việc gian lận trong nhập khẩu vải, sợi nhằm tạo sự công bằng trong cạnh tranh.

Phá giá

Ông Nguyễn Bình An, Tổng Thư ký Hiệp hội Bông sợi Việt Nam, cho biết hiện nguyên liệu bông nhập khẩu để sản xuất sợi chiếm đến 99%, trung bình mỗi năm nhập từ 4-4,1 triệu tấn và còn tăng mạnh trong các năm tới. Tuy vậy, đang trong giai đoạn xuất khẩu sợi tăng trưởng tốt (trung bình 15%/năm) thì gặp khó do Thổ Nhĩ Kỳ áp thuế chống bán phá giá và gần như mất thị trường này.

Trong khi đó, theo ông An, các DN sản xuất sợi đang phải đối mặt với vải Trung Quốc giá rẻ được chào bán tràn lan, nhất là ở TP HCM.

Khốn đốn vì bị cạnh tranh không lành mạnh - Ảnh 1.

Cơ quan hải quan sẽ tăng cường giám sát mặt hàng sợi, vải nhập khẩu. Trong ảnh: Làm thủ tục hải quan tại cảng Cát Lái (TP HCM) Ảnh: Hoàng Triều

Ông Nguyễn Quốc Bảo - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Dệt Đông Quang, một trong những DN lớn về vải sợi - thừa nhận từ năm 2016, công ty đã mất thị trường nội địa do không cạnh tranh được với sợi giá quá rẻ của Trung Quốc. Gần đây, DN Trung Quốc thuê sinh viên đến từng hộ dệt vải ở TP HCM để chào bán nguyên liệu với giá cực rẻ. Hiện giá sợi Trung Quốc ở TP HCM thấp hơn giá sợi của DN trong nước rất nhiều nhưng họ tuyên bố "rất khiêu khích" là sẽ còn rẻ hơn.

Theo ông Bảo, giá sợi ở Việt Nam dao động 41.000-46.000 đồng/kg trong khi DN Trung Quốc bán chỉ 7.100 đồng/kg, giá vải cũng rẻ hơn nhiều. Tuy nhiên, họ bán hàng nhưng không xuất hóa đơn, chứng từ hoặc hóa đơn ghi không đúng với lượng bán thực tế.

"Doanh số của công ty đã giảm 30%-40% so với trước, sản xuất từ 3 ca xuống còn 2 ca. Trong khi đó, thị trường Thổ Nhĩ Kỳ áp thuế chống bán phá giá nên DN Việt Nam không chịu nổi" - ông Bảo nói.

Đại diện Công ty Dệt Tường Long cho rằng mặt hàng sợi gặp khó khăn thì ngành dệt cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. "Cơ quan hải quan cần giám sát chắc mặt hàng sợi, vải để có biện pháp xử lý kịp thời. Cụ thể là xem mã hàng nhập có đúng không bởi mặt hàng này hết sức phong phú nên dễ xảy ra gian lận, trốn thuế" - vị này đề nghị.

Cần xử lý gian lận thương mại

Trước đó, từ phản ánh của DN, Cục Hải quan TP HCM đã kiểm tra và phát hiện 57 DN nhập khẩu bông, sợi khai báo giá quá thấp, dưới 0,8 USD/kg.

Ông Nguyễn Quốc Toản, Phó trưởng Phòng Thuế xuất nhập khẩu, cho biết cuối tháng 3 vừa qua, trong kiến nghị gửi đến Cục Hải quan TP HCM, Hiệp hội Bông sợi Việt Nam cùng 9 DN sản xuất và kinh doanh bông, xơ, sợi cho rằng có nhiều dấu hiệu vi phạm, gian lận của các DN khác. Cụ thể, cần làm rõ hiện tượng gian lận thương mại về giá tính thuế và mã số hàng hóa, như nhiều DN nhập khẩu khai báo thuế chỉ bằng 1/3 giá nhập, khai sai mã hàng để hưởng thuế suất thấp... khiến DN trong nước làm ăn chân chính gặp nhiều khó khăn.

Bà Phan Thị Mai Liên, Phó chi Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan, thông báo đang đưa vào danh sách kiểm tra một số công ty có nghi vấn khai sai mã số và giá nhập. Nếu phát hiện sẽ chuyển cơ quan chức năng xử lý để tạo công bằng cho các DN. 

Tạo môi trường công bằng

Chủ trì buổi đối thoại, Phó Cục trưởng Cục Hải quan TP HCM, ông Nguyễn Hữu Nghiệp, khẳng định ngoài việc gắn kết với DN và hiệp hội, cục sẽ kiến nghị đưa bông, sợi vào danh mục rủi ro về giá. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát nhóm hàng này để bảo đảm công bằng trong cạnh tranh. Tuy vậy, cần có sự tham gia của các cơ quan liên quan như thuế, QLTT mới có thể xử lý hiệu quả những vướng mắc của DN.

Sơn Nhung