Theo Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Hồ Quang Trí, chủ sở hữu bộ giống lúa ST nổi tiếng, giống lúa ST25 là do nhóm chuyên viên nông nghiệp ở tỉnh Sóc Trăng (Hồ Quang Cua, Trần Tấn Phương, Nguyễn Thị Thu Hương) chọn tạo và phóng thích năm 2014, cùng năm với "người anh em" là ST24.

Vụt sáng

Gạo ST24 sớm giành được thành tích gạo ngon quốc tế và trong nước với các giải thưởng như: Top 3 "World's Best Rice - Gạo ngon nhất thế giới năm 2017", giải nhất cuộc thi "Gạo ngon thương hiệu Việt năm 2018 và giải nhất cuộc thi Gạo ngon Việt Nam năm 2019 do Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) tổ chức.

Thăng trầm gạo ST25 ngon nhất nhì thế giới - Ảnh 1.

Bộ giống lúa ST đã lập được nhiều kỳ tích cho ngành gạo Việt Nam

Trong khi đó, gạo ST25 cũng đã sớm xuất hiện trên thị trường, giá bán thấp hơn ST24 để thử thị trường nhưng vẫn chưa để lại dấu ấn gì đặc biệt. 

Cuối năm 2019, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) lần đầu tổ chức cuộc thi "Gạo ngon Việt Nam" để tuyển chọn loại gạo ngon đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi World's Best Rice. Nhưng tại thời điểm đó, hiếm người biết về cuộc thi này, ngay cả giới truyền thông. Khi thông tin gạo Việt Nam giành giải nhất cuộc thi World's Best Rice, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Sau vài ngày đầu thông tin bị nhiễu, kết quả cuối cùng được xác thực loại gạo được vinh danh chính là ST25.

Khi ấy, dư luận vẫn thắc mắc vì sao gạo ST24 giành giải nhất cuộc thi Gạo ngon Việt Nam năm 2019 mà gạo ST25 lại đạt giải "Gạo ngon nhất thế giới"? Vì sao cả 2 loại gạo ST24, ST25 đều tham gia cuộc thi "Gạo ngon nhất thế giới" 2019?

Theo "bật mí" từ ông Nguyễn Thường Quân, Chủ tịch Hội Đầu bếp Việt Nam (VICA) - Trưởng ban giám khảo cuộc thi Gạo ngon Việt Nam, cuộc thi lần đầu tiên đã xảy ra sự việc hy hữu. "Có một mẫu gạo khi nấu bị lỗi, cơm bị nát. Nhưng khi các đầu bếp thử cảm quan, mùi vị, độ dẻo, độ ngọt thấy gạo quá ngon, đủ "hương sắc" nên quyết định tăng điểm để mẫu gạo lọt vào top 3 "Gạo ngon Việt Nam" để tham gia thi quốc tế (cả 3 mẫu gạo đạt giải cao nhất đều được gửi dự thi – PV). Kết quả, mẫu gạo này đã giành được giải nhất thế giới – chính là gạo ST25" – ông Nguyễn Thường Quân kể.

Thăng trầm gạo ST25 ngon nhất nhì thế giới - Ảnh 2.

Ông Nguyễn Thường Quân, Chủ tịch Hội đầu bếp Việt Nam (bìa phải), chấm điểm gạo ngon

Gây tranh cãi

Năm 2020, tại cuộc thi "Gạo ngon Việt Nam" do VFA tổ chức lần 2, ST25 giành giải Nhất với số điểm 90,26/100 nhưng khi tham dự "World's Best Rice" tháng 12-2020 tại Mỹ chỉ xếp hạng Nhì đã gây ra nhiều tranh cãi. Trong đó, các ý kiến tập trung cho rằng giải Nhì cuộc thi gây khó cho công tác xây dựng thương hiệu gạo ST25 cũng như lo ngại về chất lượng gạo đi xuống.

Tuy nhiên, theo chính "cha đẻ" của gạo ST 25 Hồ Quang Cua, kết quả này không ảnh hưởng gì đến uy tín và chất lượng gạo Việt Nam. Bởi lẽ, tại cuộc thi này, Thái Lan và Campuchia nhiều năm dự thi với cùng một giống, có năm đạt giải nhất, có năm giải nhì hoặc ba. Trong khi đó, ST25 của Việt Nam 2 lần cuộc thi năm 2019, 2020 đều đoạt giải nhất, nhì đã khẳng định độ ổn định về chất lượng gạo ngon hàng đầu thế giới.

Thăng trầm gạo ST25 ngon nhất nhì thế giới - Ảnh 3.

Ông Hồ Quang Cua (bìa phải) bên 2 loại gạo ngon nằm trong câu lạc bộ ngàn USD/tấn

Theo ông Phan Thành Hiếu, Giám đốc Công ty CP Lương thực Phương Nam - nhà phân phối gạo ST chính thức tại TP HCM, khi thông tin ST25 không giữ giải nhất cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới 2020 cũng có chút lo lắng vì ảnh hưởng sức mua. 

"Nhưng thực tế, khi thông tin về gạo ST25 nóng trở lại thì nhiều người tiêu dùng muốn dùng thử và trở thành khách hàng trung thành. Khi ST25 được vinh danh đến nay, thị trường luôn trong tình trạng vừa đủ hoặc hơi thiếu nguồn cung chứng tỏ đây là loại gạo ngon thực sự"- ông Hiếu nhận định.

Đúng gu người tiêu dùng

Dưới góc nhìn của người đầu bếp, Chủ tịch VICA Nguyễn Thường Quân ngợi khen gạo ST25 hội tụ đủ "hương sắc" theo thị hiếu của người tiêu dùng hiện nay về tiêu chuẩn gạo thơm. "Tôi cho rằng ST25 còn đứng vị ngôi vị gạo ngon trong nhiều năm. Gạo trước khi nấu rất trắng, đều hạt, độ thuần cao. Cơm gạo ST25 dẻo, màu sắc đẹp, khi nhai kết cấu rõ từng hạt, không bị nát và đặc biệt có mùi hương cốm và lá dứa tự nhiên nhè nhẹ. Một ưu điểm khác là khi chan với canh, cơm không bị bở, thích hợp với nhiều món ăn Việt Nam" - ông Quân giải thích.

Theo Chủ tịch VICA, ngoài ST25, Việt Nam hiện có nhiều giống gạo ngon đúng gu người tiêu dùng trong nước và quốc tế với một số tiêu chí như: hạt dài, dẻo, khô nhưng không cứng và có hương thơm, cho thấy chất lượng gạo Việt Nam ngày càng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Bài, ảnh: Ngọc Ánh