Lý do là Cơ quan Kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS) - thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ làm việc tại Việt Nam hiện không có kiểm dịch viên để kiểm tra hàng trước khi xuất khẩu. "Đây là quy định bắt buộc của trái cây tươi khi xuất khẩu sang Mỹ nên DN đành bó tay. Trước đây, kiểm dịch viên làm việc tuần 6 ngày (nghỉ chủ nhật), từ khi có dịch Covid-19 họ làm việc tuần 2 ngày nhưng tuần này thì không còn người làm nữa" - vị tổng giám đốc này thông tin.

Trái cây tươi lo tắc đường sang Mỹ - Ảnh 1.

Kiểm dịch viên Mỹ kiểm tra thanh long xuất khẩu sang Mỹ tại Nhà máy Chiếu xạ Sơn Sơn (TP HCM) trước đây

Tương tự, một DN tại ĐBSCL cũng như ngồi trên đống lửa khi chưa biết bao giờ APHIS mới sắp xếp được người đến kiểm dịch hàng xuất khẩu trong khi Mỹ là thị trường chính của DN.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, đại diện Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) - cơ quan đầu mối phụ trách đàm phán mở cửa thị trường trái cây tươi xác nhận có sự việc trên. "Hiện không có chuyên gia Mỹ giám sát tại nhà máy chiếu xạ nên không thể tiến hành xử lý được. Để tháo gỡ vấn đề trên, trước mắt, Cục Bảo vệ Thực vật đã đề nghị Đại sứ quán Mỹ hỗ trợ sử dụng nhân viên tại Việt Nam để kiểm dịch hàng. Tiếp đến, chúng tôi sẽ làm việc chặt chẽ với các cơ quan ngoại giao và cơ quan liên quan để sớm đưa chuyên gia Mỹ sang Việt Nam khi có chuyến bay. Trong dài hạn, giải pháp bền vững là đề nghị phía Mỹ tuyển nhân sự người Việt Nam để tránh gián đoạn hoạt động kiểm dịch do những tình huống như thế này" - đại diện Cục Bảo vệ thực vật phản hồi.

Đại diện cơ quan này cũng thông tin thêm do Covid-19, nhân viên kiểm dịch của Mỹ bị triệu hồi về nước từ tháng 3. Để tạo điều kiện cho DN xuất khẩu Việt Nam, Đại sứ quán Mỹ đã cử người đến kiêm nhiệm việc kiểm dịch trong 5 tháng qua. Tuy nhiên, Đại sứ quán Mỹ đang áp dụng chế độ làm việc 50% thời gian do Covid-19 và những nhân viên này không được tuyển dụng để làm công việc kiểm dịch, họ còn những công việc khác nữa nên không thể kiêm nhiệm được mãi.

Việc thiếu kiểm dịch viên Mỹ sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu 6 loại quả tươi gồm: thanh long, chôm chôm, nhãn, vú sữa, vải, xoài; các mặt hàng chế biến, đông lạnh… sẽ không bị tác động.

Bài và ảnh: Ngọc Ánh