Trước câu hỏi Nghị định 96/2014/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và NH quy định mức phạt như hiện nay liệu có hợp lý? Thống đốc Lê Minh Hưng nói: "Nghị định 96 nằm trong kế hoạch sửa đổi trong năm nay, đang nghiên cứu đề xuất để báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp".

Về câu hỏi khi sửa Nghị định 96 có phân loại vi phạm để đưa ra mức xử lý không, Thống đốc Lê Minh Hưng nhìn nhận: "Điều đó cũng nằm trong hướng để nghiên cứu, trong kế hoạch sửa đổi Nghị định 96".

Cân nhắc cách xử lý

Cũng bên hành lang QH sáng cùng ngày, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP HCM) đánh giá việc mua bán ngoại tệ trái pháp luật xảy ra nhiều nhưng "đánh" cần có trọng tâm, trọng điểm. "Còn với hành vi đổi 100 USD mà bị phạt 90 triệu đồng là quá nặng".

Theo đại biểu Trương Trọng Nghĩa, đối với tiệm vàng, nếu theo dõi, thấy quá trình kinh doanh vi phạm đã lâu thì cơ quan chức năng có thể xem xét xử lý, thậm chí xử lý hình sự và đây là vụ việc khác.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH Nguyễn Đức Kiên đánh giá: "Việc người dân vi phạm quy định pháp luật là phải xử lý, còn hình thức xử lý, cách thức như thế nào để kết hợp giữa tính giáo dục và tính nghiêm minh của pháp luật thì cần cân nhắc".

Theo ông Kiên, nếu có sự tham gia từ đầu của cơ quan chuyên môn là NH Nhà nước Chi nhánh TP Cần Thơ thì tốt hơn.

Ở góc nhìn khác, dẫn Luật Xử phạt vi phạm hành chính 2012, luật sư Nguyễn Anh Thơm (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định điều 21 quy định các hình thức xử phạt hành chính bao gồm: cảnh cáo, phạt tiền (hình phạt chính). Trong đó, hình thức xử phạt cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ.

Bất thường

Đề cập tình huống cơ quan chức năng có hay không việc lạm dụng trong xử phạt chủ tiệm vàng Thảo Lực, một lãnh đạo NH Nhà nước Việt Nam cho biết năm 2017, tiệm này đã từng bị xử phạt mua bán ngoại tệ trái phép. Tuy nhiên, lần này chính quyền TP Cần Thơ xử lý việc mua bán USD trái phép và tịch thu kim cương, hột đá nhân tạo… theo 2 hành vi vi phạm. Theo đó, việc tịch thu tài sản là hình thức xử phạt chủ tiệm về hành vi kinh doanh hàng hóa trái quy định.

"Thế nhưng, Công an TP Cần Thơ khám xét nhà ở, thu giữ tài sản của chủ tiệm vàng Thảo Lực trước thời điểm lập biên bản vi phạm giao dịch USD 6 ngày là bất thường" - vị lãnh đạo NH Nhà nước Việt Nam nói.

Luật sư Trương Anh Tú (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cũng bày tỏ băn khoăn việc Công an TP Cần Thơ tiến hành khám xét nhà của chủ tiệm vàng Thảo Lực, thu giữ tài sản trước khi lập biên bản về giao dịch USD trái phép. "Tôi không hiểu cơ quan chức năng ở Cần Thơ căn cứ vào điều gì để quyết định khám xét nhà. Bởi lẽ, khám xét nhà ở là vấn đề rất nghiêm trọng - một biện pháp nghiệp vụ trong quá trình điều tra, tức là phải có vụ án" - ông Tú phân tích.

Có thể là cá biệt

Ông Trần Quốc Hà - Giám đốc NH Nhà nước Việt Nam Chi nhánh TP Cần Thơ - nhận định từ trước đến nay, người dân thích ra tiệm vàng đổi ngoại tệ hơn vào NH và trở thành thói quen. Trước đây, khi hoạt động đổi ngoại tệ của NH chưa quy củ, người dân chọn tiệm vàng để đổi ngoại tệ vì đơn giản, không cần làm thủ tục đề nghị bán hay mua như vào NH. Tuy nhiên, hiện giao dịch ở NH đã đơn giản hơn, không có quy định phải giải thích nguồn gốc ngoại tệ, việc giao dịch khá nhanh. Còn tỉ giá trong và ngoài NH thì gần như bằng nhau, chỉ chênh lệch khoảng 100 đồng/USD.

"Mục tiêu của nghị định xử phạt hành chính thì đừng nói 100 USD hay 100.000 USD mà là phải nâng vị thế đồng tiền Việt Nam lên, người Việt Nam chỉ dùng tiền Việt. Quan trọng là quản lý như thế nào. Tuy nhiên, có thể nói anh Rê là trường hợp cá biệt" - ông Hà nhận định.

Theo luật sư Trần Văn Độ, Trưởng Văn phòng Luật sư Hữu Nhân (Đoàn Luật sư tỉnh Hậu Giang), phía tiệm vàng có thể khởi kiện vụ việc theo trình tự của pháp luật. Bởi lẽ, pháp luật quy định nếu không đồng tình với quyết định xử phạt hành chính, người dân được quyền khiếu nại trực tiếp người ra quyết định.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Dương Tấn Hiển, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, thừa nhận: "Lúc công an trình qua là khám xét hành chính, tức khám xét nơi ở của ông Lực nên việc tôi ký lệnh là đúng thẩm quyền. Vào năm 2017, tôi cũng đã ký quyết định khám xét hành chính đối với chỗ ở của ông Lực".


NHÓM PHÓNG VIÊN