Ngày 19-11, một ngày sau khi Ngân hàng (NH) Nhà nước ra các quyết định giảm trần lãi suất huy động và cho vay, hàng loạt NH thương mại đã đồng loạt công bố hạ lãi suất cho vay hoặc tung gói tín dụng hàng ngàn tỉ đồng với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp (DN).

Hạ cả lãi suất đầu vào và đầu ra

Đây là lần thứ 3 trong năm, các NH cùng hạ lãi suất cho vay đối với lĩnh vực ưu tiên, mức giảm 0,5%/năm. Đáng lưu ý, ở lần điều chỉnh này, NH Nhà nước đi một bước "mạnh tay" hơn là giảm trần lãi suất huy động bằng VNĐ kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng và trần lãi suất cho vay 5 lĩnh vực ưu tiên.

Xu hướng giảm lãi suất vay - Ảnh 1.

Lần thứ 3 trong năm, các ngân hàng cùng hạ lãi suất cho vay đối với lĩnh vực ưu tiên Ảnh: TẤN THẠNH

Theo NH Nhà nước, động thái trên nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ về phấn đấu giảm lãi suất cho vay trên cơ sở diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ, ngoại hối.

Ông Hoàng Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc NH TMCP Nam Á (Nam A Bank), cho biết từ ngày 19-11, NH đã bắt đầu điều chỉnh biểu lãi suất huy động đối với các kỳ hạn từ 1-5 tháng, không kỳ hạn và các kỳ hạn dài. Đồng thời, giảm lãi suất cho vay đối với 5 lĩnh vực ưu tiên theo quy định của NH Nhà nước. Lãi suất đầu vào giảm là cơ hội hạ lãi vay. Với các lĩnh vực khác, NH cũng đang xem xét điều chỉnh theo từng nhóm đối tượng khách hàng, phù hợp cung cầu thị trường.

"Nam A Bank cũng đang đánh giá xếp hạng tín dụng của từng nhóm khách hàng, từ đó đưa ra mức lãi suất cho vay phù hợp. Chúng tôi đã và đang tiếp tục làm việc với các tổ chức tài chính quốc tế để nhận được dòng vốn rẻ hơn ở nước ngoài, từ đó thêm nguồn cung lãi suất thấp cho thị trường" - ông Hoàng Việt Cường cho hay.

Tại NH TMCP Quân đội (MB), cùng với việc điều chỉnh giảm lãi suất huy động từ 0,1%-0,5%/năm, NH này đã tung gói tín dụng ưu đãi quy mô 2.500 tỉ đồng dành cho các DN nhỏ và vừa, lãi suất 6,25%/năm. NH TMCP Á Châu (ACB) cũng triển khai gói tín dụng 5.000 tỉ đồng cho vay ưu đãi lãi suất từ 7%/năm cho DN nhỏ và vừa, cá nhân sản xuất - kinh doanh, nhất là khách hàng có nhu cầu vay vốn dịp cuối năm…

Chặn cuộc đua tăng lãi suất huy động

Lãnh đạo một số NH thương mại nhìn nhận quyết định giảm trần lãi suất đầu vào và đầu ra của NH Nhà nước là bước đi giúp chặn cuộc đua tăng lãi suất huy động đang diễn ra khá nóng gần đây.

Cụ thể, việc hạ trần lãi suất huy động kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng và trần lãi suất cho vay các lĩnh vực ưu tiên sẽ khiến NH thương mại buộc phải cân nhắc tiếp tục tăng lãi suất đầu vào. "Khi các "ông lớn" nhập cuộc giảm lãi suất cả đầu vào và đầu ra sẽ tạo sức ép cạnh tranh buộc NH khác không thể đứng ngoài cuộc. Nếu NH nhỏ tiếp tục đẩy lãi suất tiền gửi lên cao sẽ làm chênh lệch huy động - cho vay thu hẹp, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh" - đại diện một NH thương mại phân tích.

Một góc nhìn khác, ông Phan Đình Tuệ, Phó Tổng Giám đốc NH TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), cho rằng hiện tại lãi suất cho vay đã rất cạnh tranh nên không chỉ lãi vay các lĩnh vực ưu tiên giảm theo yêu cầu của NH Nhà nước, mà các lĩnh vực khác từng NH cũng cân nhắc để điều chỉnh.

Như tại Sacombank, nhiều tháng nay, NH này không tăng lãi suất huy động nên lãi vay cũng giữ ở mức hợp lý. "Có DN lớn cần nhu cầu vốn khoảng 1.000 tỉ đồng, chúng tôi đưa lãi vay chỉ 6%/năm nhưng khách hàng đề nghị giảm còn 5,5%/năm, nếu không, sẽ qua NH khác" - ông Phan Đình Tuệ nói. Dù vậy, riêng các DN nhỏ, siêu nhỏ hoặc khách hàng cá nhân, lãi suất sẽ cao hơn, đặc biệt là DN bất động sản vay làm dự án càng không dễ vay lãi suất thấp.

Tuy vậy, nhiều NH thương mại cho biết mức giảm 0,5%/năm của lãi vay các lĩnh vực ưu tiên và những gói tín dụng ưu đãi sẽ chủ yếu áp dụng cho khách hàng vay mới; khách hàng vay trung dài hạn muốn hưởng lãi vay thấp hơn phải chờ đến kỳ điều chỉnh (thường 3-6 tháng)…

Chưa kể, dù lãi vay giảm nhưng hiện một số NH thương mại đã hết hạn mức tín dụng được NH Nhà nước giao nên muốn cho vay cũng không dễ. Ông Phan Đình Tuệ cho biết tăng trưởng huy động vốn của Sacombank từ đầu năm đến nay khả quan, thanh khoản dồi dào nhưng chỉ tiêu tăng tín dụng chỉ được cấp ở mức 14% và hiện đã hết nên NH chỉ có thể tiếp tục cho vay khi có khách hàng cũ đáo hạn. 

Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận

Theo ghi nhận, dịp cuối năm, nhu cầu vốn của các DN rất lớn nên lãi suất cho vay giảm được đánh giá là tín hiệu tích cực. Ông Nguyễn Văn Khánh, Tổng Thư ký Hội Da giày TP HCM, thông tin rất nhiều DN da giày đang cần vốn để bổ sung vốn lưu động, vốn trữ hàng hóa phục vụ mùa kinh doanh cuối năm.

"Hiện mức lãi suất cho vay với các DN nhỏ và vừa, siêu nhỏ phổ biến từ 9%-11%/năm. Dù đã giảm nhiều so với trước nhưng vẫn khá cao, DN nhỏ và vừa khó cạnh tranh với DN lớn, DN nước ngoài trên sân nhà. Do đó, lãi suất giảm là tốt nhưng quan trọng hơn là cần có cơ chế, chính sách để DN tiếp cận được nguồn vốn từ NH, vì thực tế rất nhiều DN vẫn không dễ vay" - ông Nguyễn Văn Khánh nêu thực tế.

THÁI PHƯƠNG