Từ năm 2016 đến nay, lương hưu đã 7 lần được nhà nước điều chỉnh với mức tăng cao nhất là 20,8% (năm 2023) và thấp nhất là 6,92% (năm 2018). Sau những lần điều chỉnh ấy, hiện vẫn còn một số người cao tuổi hưởng mức lương hưu khá thấp, chưa bảo đảm an sinh.
Về hưu vẫn phải đi làm
Cuối năm 2022, bà Đinh Thị Thanh Vân (59 tuổi), công nhân Công ty TNHH May thêu Hà Giang (phường An Nhơn, TP HCM), nghỉ hưu sau khi tham gia BHXH bắt buộc được 25 năm 8 tháng. Khi ấy, với lương hưu mỗi tháng chỉ 1,7 triệu đồng, bà không còn cách nào khác là phải tiếp tục làm việc bởi cuộc sống gia đình còn rất nhiều gánh nặng.
Chồng bà Vân cũng hết tuổi lao động nhưng không có lương hưu; cha mẹ thì già yếu, cần phụng dưỡng... Bà may mắn được công ty cũ nhận lại làm việc sau đó để có thêm khoản thu nhập trang trải cuộc sống gia đình. Song, do tuổi đã cao, năng suất thấp nên mỗi tháng bà chỉ kiếm thêm được 2 - 3 triệu đồng, cuộc sống vẫn khá chật vật.
Dù đã nghỉ hưu nhưng bà Trần Thị Minh vẫn phải đi giúp việc nhà để kiếm thêm thu nhập .Ảnh: MAI CHI
Đến nay, sau 2 lần được điều chỉnh, lương hưu của bà Vân cũng chỉ 2,391 triệu đồng/tháng. "Sau gần 2 năm chờ đợi, tôi rất mừng khi nghe tin lương hưu sẽ tăng. Nếu tính theo phương án 1 như đề xuất của Bộ Nội vụ (tăng 4,5% cộng với 200.000 đồng), lương hưu của tôi tăng 307.000 đồng/tháng; còn theo phương án 2 (tăng 8%) thì chỉ tăng 191.000 đồng/tháng. Dù tính theo phương án nào thì lương hưu của tôi cũng không vượt quá 2,7 triệu đồng/tháng, nỗi lo cơm áo vẫn chưa vơi" - bà ưu tư.
Tương tự, bà Trần Thị Minh - công nhân một công ty may ở phường Gò Vấp, TP HCM - nghỉ hưu vào năm 2019 khi vừa tròn 50 tuổi (thuộc đối tượng làm công việc nặng nhọc, độc hại). Khi ấy, bà được hưởng tỉ lệ hưu tối đa 75%, song lương hưu mỗi tháng chỉ 2,8 triệu đồng.
Thời điểm đó, 2 con bà Minh đang đi học; chồng là thợ hồ, việc làm, thu nhập không ổn định nên bà xin công ty ở lại làm tiếp, ký hợp đồng lao động từng năm. Bà làm được 4 năm thì công ty cho nghỉ việc. Nay tuổi cao, sức yếu lại mắc bệnh đái tháo đường nhưng bà vẫn phải đi giúp việc nhà theo giờ cho các gia đình để kiếm thêm thu nhập lo cho con ăn học.
Theo bà Minh, sau nhiều lần điều chỉnh lương hưu, nay mỗi tháng bà nhận được hơn 4,6 triệu đồng. Khoản tiền này tăng hơn nhiều so với trước đây nhưng tính cả thu nhập từ công việc giúp việc nhà (hơn 4 triệu đồng/tháng), bà vẫn không đủ trang trải cuộc sống gia đình, nhất là trong bối cảnh giá cả các mặt hàng thiết yếu không ngừng tăng.
Trong bối cảnh 2 năm lương hưu chưa điều chỉnh mà giá cả nhiều mặt hàng đã tăng, bà Minh mong lương hưu sắp tới sẽ tăng bằng lần gần nhất (tháng 7-2024), với mức 15%. Bà cho rằng mức tăng này có thể góp phần cải thiện cuộc sống cho người nghỉ hưu, nhất là những người hưởng mức lương hưu thấp, cuộc sống khó khăn.
Mong đợi được điều chỉnh thỏa đáng
Theo Bộ Nội vụ, lương hưu sẽ được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ BHXH.
Lương hưu cũng sẽ được điều chỉnh thỏa đáng đối với đối tượng có mức hưởng thấp và nghỉ hưu trước năm 1995, bảo đảm thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa người nghỉ hưu ở các thời kỳ. Tuy nhiên, 2 phương án được Bộ Nội vụ đề xuất lần này vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng của nhiều người hưởng lương hưu, nhất là người có mức hưởng thấp.
Bà Trần Thị Thu Đào (ngụ phường Hòa Hưng, TP HCM) cho hay bà nghỉ hưu từ năm 2017. Thời điểm đó, với 20 năm đóng BHXH, tháng lương hưu đầu tiên bà nhận được chỉ 1,14 triệu đồng. Sau 6 lần được điều chỉnh, đến nay, mức lương hưu của bà cũng chỉ 1,95 triệu đồng/tháng.
Sống một mình, lương hưu lại quá thấp nên sau đó, bà Đào xin trở lại công ty cũ làm việc. Hiện nay, do sức khỏe suy yếu, có tháng bà cố gắng lắm cũng chỉ kiếm được khoảng 1 triệu đồng. Trong khi đó, bà lại đang mắc bệnh phổi tự miễn khiến cơ thể kháng thuốc cùng nhiều bệnh nền khác, chỉ riêng chi phí thuốc thang đã vượt quá mức thu nhập.
Bà Đào bày tỏ: "Tôi hy vọng phương án 1 được chọn để lương hưu tăng khá hơn. Điều quan trọng là nhà nước nên tính đến phương án hỗ trợ thêm lương hưu cho người hưởng chế độ hưu trí có thời gian tham gia BHXH trước năm 2008 (trước khi có quy định về mức tiền lương tối thiểu, mức lương đóng BHXH thấp) để cuộc sống bớt chật vật".
Gần đây, nhà nước đã có chính sách hỗ trợ thêm cho những người hưởng lương hưu với mức thấp trước năm 1995. Cụ thể, trong lần tăng lương hưu gần nhất (từ ngày 1-7-2024, theo Nghị định 75/2024), với người nghỉ hưu trước ngày 1-1-1995, sau khi điều chỉnh tăng thêm 15% mà mức hưởng vẫn thấp hơn 3,5 triệu đồng/tháng thì được tăng thêm 300.000 đồng/tháng (nếu mức hưởng dưới 3,2 triệu đồng) và tăng lên bằng 3,5 triệu đồng/tháng (nếu mức hưởng từ 3,2 triệu đồng đến dưới 3,5 triệu đồng).
Lần này, người nghỉ hưu trước năm 1995 tiếp tục được đề xuất mức tăng cộng thêm tương tự. Theo ông Trần Trọng Hiếu (ngụ phường Hạnh Thông, TP HCM), thực tế hiện nay, không chỉ người nghỉ hưu trước năm 1995 mới có mức lương hưu thấp. Bản thân ông dù nghỉ hưu sau năm 1995 cũng chỉ hưởng mức lương hưu khoảng 3 triệu đồng/tháng, không đủ trang trải chi phí sinh hoạt, thuốc thang khi ốm đau. Chưa kể, do nghỉ hưu sau năm 1995 nên ông không được hưởng chính sách hỗ trợ thêm.
"Với tiêu chí chia sẻ và giảm bớt sự chênh lệch lương hưu mà chính sách đang hướng tới, tôi kỳ vọng nhà nước quan tâm hỗ trợ thêm cho người nghỉ hưu sau năm 1995 đang có mức lương hưu thấp, tương tự như với người nghỉ hưu trước năm 1995, nhằm góp phần bảo đảm cuộc sống lúc về già" - ông Hiếu bộc bạch.
Bộ Nội vụ cho rằng việc áp dụng mức điều chỉnh chung cho toàn bộ đối tượng hưởng lương hưu hiện nay chưa khắc phục được một số hạn chế. Theo đó, chưa thay đổi cách thức điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ; chưa làm giảm bớt sự chênh lệch giữa người có mức lương hưu thấp với người có mức lương hưu cao, nhất là người nghỉ hưu từ năm 1995. Mức điều chỉnh như đề xuất lần này cũng chưa đáp ứng được mong mỏi, nguyện vọng của đa số người đang hưởng lương hưu.
và quét mã QR
Bình luận (0)