Lá chắn bảo vệ trẻ

Vụ việc nam sinh lớp 11 tại xã Phước Hòa, TP HCM bị đánh hội đồng chấn thương sọ não mới đây không đơn thuần là xô xát tuổi học trò. Dưới góc độ pháp lý, đây là hành vi côn đồ, vi phạm pháp luật nghiêm trọng, đòi hỏi cần phải bị chế tài xử lý thích đáng.

Sự việc nêu trên xảy ra vào trưa 18-3, tiếp tục là lời cảnh báo đối với ngành giáo dục. Một nam sinh gục ngã dưới những cú vung tay của chính bạn bè đồng trang lứa. Gãy xương mũi, chấn thương hộp sọ, nạn nhân phải phẫu thuật khẩn cấp tại bệnh viện. Những thương tích trên cơ thể có thể chữa lành nhưng sự ám ảnh, hoảng loạn tinh thần sẽ là vết sẹo dai dẳng.

Đáng chú ý, đây không phải là vụ việc cá biệt. Thời gian qua, những đoạn clip về việc nữ sinh bị bạn hành hung, nam sinh bị đánh hội đồng dù van xin thảm thiết… xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Bạo lực đang bị một số học sinh bình thường hóa, thậm chí xem như "chiến tích" để khoe khoang trên không gian mạng.

Nguyên nhân sâu xa đến từ đâu? Từ góc nhìn tội phạm học, lỗ hổng lớn nhất là sự mù mờ về pháp luật và thói quen hành động bất chấp hậu quả của một bộ phận học sinh. Nhiều trẻ lầm tưởng bộ đồ đồng phục học sinh là "kim bài miễn tử" bao che cho mọi sự ngông cuồng.

Các em vung nắm đấm để thỏa mãn cái tôi bốc đồng, chứng tỏ "bản lĩnh cá nhân" trước đám đông mà không hề biết mình đang lưu lại bản án cho bản thân trong tương lai. Sự bầy đàn, tâm lý kích động đã che mờ lý trí, khiến các em quên mất ranh giới thiện - ác, quên mất những bài học đạo đức đã được truyền đạt bằng tất cả tâm sức của thầy cô, cha mẹ.

Pháp luật không có vùng cấm và không dung túng cho bạo lực. Theo Bộ Luật Hình sự, hành vi tụ tập đánh người gây thương tích có thể cấu thành tội "Cố ý gây thương tích" hoặc "Gây rối trật tự công cộng". Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đã phải chịu trách nhiệm hình sự với tội phạm rất nghiêm trọng; từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi sai trái. Những cú đấm, đá bốc đồng hoàn toàn có thể trả giá bằng hàng năm trời sau song sắt.

Bên cạnh đó, Bộ Luật Dân sự còn buộc người gây thiệt hại phải bồi thường toàn bộ chi phí cứu chữa, tổn thất tinh thần cho phía bị hại. Khi thủ phạm chưa thành niên và không có tài sản, cha mẹ sẽ "lãnh đủ". Điều đáng nói là án tích ghi vào lý lịch tư pháp sẽ như vết đen trong cuộc đời các em, có thể tước đi nhiều cơ hội việc làm chỉ vì những phút giây nông nổi.

Để chấm dứt tình trạng bạo lực học đường, giải pháp cốt lõi phải đến từ việc răn đe pháp luật và giáo dục ý thức chịu trách nhiệm. Nhà trường cần đưa những bản án thực tế, các phiên tòa xét xử trẻ vị thành niên vào giảng dạy kỹ năng sống. Gia đình phải làm sao cho con em mình thấy được những giọt nước mắt ân hận muộn màng sau song sắt...

Mỗi cá nhân, bao gồm cả học sinh, cần rèn luyện nguyên tắc: Dừng lại 10 giây trước mọi cơn nóng giận để tự hỏi "hành động này đẩy mình về đâu?". Chỉ khi nào sự thượng tôn pháp luật cắm rễ vào nhận thức, đi kèm chế tài xử lý nghiêm minh, bạo lực học đường mới bị triệt tiêu.

Ý thức lường trước hậu quả pháp lý chính là lá chắn vững chắc nhất bảo vệ trẻ khỏi vòng lao lý. Đừng để một phút bốc đồng bóp nghẹt cả cuộc đời các em phía trước. Giáo dục sự e sợ pháp luật đúng mực cũng chính là chúng ta đang bảo vệ tương lai của các em.