Nhà điêu khắc Châu Trâm Anh qua đời ở tuổi 40 do ung thư vòm họng

5 giờ ngày 11-1, tại Bình Dương – TP HCM, nhà điêu khắc Châu Trâm Anh đã trút hơi thở cuối cùng sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư vòm họng.

Anh ra đi ở tuổi 40 – cái tuổi sung sức nhất của sáng tạo nghệ thuật, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng nghiệp, bạn bè và những người yêu mỹ thuật cả nước. 

Sự ra đi của Châu Trâm Anh không chỉ là mất mát của gia đình, mà còn là một khoảng trống khó bù đắp đối với đời sống điêu khắc khu vực Đông Nam Bộ và mỹ thuật Việt Nam đương đại.

Từ cậu bé nhà nông đến người nghệ sĩ kể chuyện quê hương

Sinh năm 1985 tại Bình Dương – TP HCM, xuất thân từ một gia đình thuần nông, Châu Trâm Anh sớm bộc lộ niềm đam mê với hội họa và tạo hình.

Sau 4 năm miệt mài học tập tại Trường Trung cấp Mỹ thuật – Văn hóa Bình Dương, năm 2005 anh thi đậu và theo học Trường Đại học Mỹ thuật TP HCM.

Năm 2006, khi mới kết thúc năm học đầu tiên, Châu Trâm Anh đã có giải thưởng đầu tay tại triển lãm sinh viên với tác phẩm "Nắng mới" – hình tượng cô công nhân phơi gốm trong nắng ban mai. 

Tác phẩm như một lời tự sự nhẹ nhàng, nhưng cũng là lời hẹn ước: quê hương Bình Dương, đất gốm, đất nghề, đất người, đã trở thành mạch nguồn sáng tác xuyên suốt đời anh.

Suốt nhiều năm sau, đất và người Bình Dương, phương Nam và lịch sử dân tộc luôn trở đi trở lại trong tác phẩm của Châu Trâm Anh – như một sự tri ân lặng lẽ mà sâu nặng đối với nơi đã sinh ra và nuôi dưỡng mình.

Một đời lặng lẽ lao động nghệ thuật

Dù công tác tại Trường Trung cấp Mỹ thuật – Văn hóa Bình Dương khá bận rộn, Châu Trâm Anh vẫn dành phần lớn thời gian cho sáng tác. Xưởng nhỏ ở nhà là nơi anh "thả hồn" vào những khối đá, khối kim loại, những mảng gò nhôm, nơi anh đối thoại với lịch sử, với văn hóa, với ký ức đất nước bằng ngôn ngữ hình khối.

Mảng đề tài anh theo đuổi nhất là lịch sử dân tộc, hình tượng người lính, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, đời sống văn hóa truyền thống. Anh từng chia sẻ: "Lịch sử dân tộc mình rất oai hùng mà cũng rất nên thơ. Bản thân nó đã là những tác phẩm nghệ thuật." Chính từ quan niệm ấy, những tác phẩm như "Rừng vàng biển bạc", "Tiếp nối", "Khai hội"… ra đời và lần lượt mang về cho anh nhiều giải thưởng mỹ thuật khu vực và toàn quốc. Năm 2010, tác phẩm "Biển" đoạt Giải thưởng Hội Mỹ thuật Việt Nam tại Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam.

Hình tượng gia đình miền Trung – cha, mẹ, con – được cách điệu khỏe khoắn, hòa quyện vào nhau giữa những ngư cụ quen thuộc, kể câu chuyện bám biển – giữ nghề – giữ chủ quyền bằng một ngôn ngữ điêu khắc dung dị mà giàu sức gợi.

Năm 2013, với tác phẩm "Trăng thanh bình" (gò nhôm), Châu Trâm Anh đoạt Giải Nhì Triển lãm Mỹ thuật tỉnh Bình Dương. Dưới ánh trăng tròn trên biển đảo, hình ảnh người lính hải quân ôm đàn, thiếu nhi múa hát, đèn ông sao, cánh chim… đã tạo nên một bức tranh hòa bình rất thơ, rất Việt Nam, rất nhân văn. "Tình ca phương Nam" – bản tổng phổ nghệ thuật của một đời yêu quê hương.

Năm 2023, Châu Trâm Anh được xướng tên tại Cuộc thi và Triển lãm 5 năm Điêu khắc toàn quốc với tác phẩm "Tình ca phương Nam", đoạt giải Nhì (không có giải Nhất) – một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp sáng tạo của anh.