NHỮNG BÓNG HỒNG KIẾN TẠO TƯƠNG LAI: Lựa chọn con đường nhiều áp lực, đầy ý nghĩa

Trong cuộc chiến chống ung thư, BS Phạm Cẩm Phương cho rằng điều thầy thuốc mang lại cho bệnh nhân không chỉ là cơ hội điều trị, mà còn là sự đồng hành để họ vững tâm đi hết hành trình chữa bệnh

Ở tuyến đầu điều trị ung thư, PGS-TS-BS Phạm Cẩm Phương (SN 1978), Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai, đã quen với khoảnh khắc sinh - tử mong manh và áp lực từ những quyết định điều trị quan trọng. Hơn 20 năm gắn bó với chuyên ngành nhiều thử thách này, nữ bác sĩ luôn cho rằng mục tiêu điều trị không chỉ là kiểm soát bệnh tật mà còn giúp bệnh nhân duy trì chất lượng sống và vững tin trong suốt hành trình chữa bệnh.

Trăn trở và kỳ vọng

Ngay từ khi còn là sinh viên y khoa, chị Phạm Cẩm Phương đã lựa chọn chuyên ngành ung bướu. Với chị, đây là "bài toán tổng hợp" của y học hiện đại - nơi hội tụ nhiều lĩnh vực, từ nội khoa, chẩn đoán hình ảnh đến sinh học phân tử và miễn dịch học. Chính sự phức tạp ấy trở thành động lực để chị theo đuổi y học hạt nhân và ung bướu - khi đó còn là lĩnh vực mới tại Việt Nam.

Bên cạnh niềm say mê chuyên môn, bác sĩ Phương từng có người thân trong gia đình mắc ung thư khi còn là sinh viên. Điều đó khiến chị mong muốn tìm hiểu sâu hơn về căn bệnh này và kiên định lựa chọn con đường vốn nhiều áp lực nhưng cũng đầy ý nghĩa.

Những năm đầu làm nghề, điều khiến bác sĩ Phương trăn trở là nhiều bệnh nhân đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, mang tâm lý bi quan hoặc từ chối điều trị vì cho rằng mắc ung thư đồng nghĩa với án tử. Chuyên ngành có nhiều ca bệnh nặng, tiên lượng dè dặt nên áp lực không nhỏ. Tuy vậy, chính những bệnh nhân đáp ứng phác đồ điều trị, phục hồi tốt đã trở thành nguồn động lực lớn để chị tiếp tục gắn bó.

"Điều trị ung thư không chỉ là xây dựng một phác đồ tối ưu về chuyên môn, mà còn phải tính đến hoàn cảnh kinh tế gia đình và khả năng tuân thủ của từng bệnh nhân. Ung thư không chỉ có một hướng điều trị, quan trọng là tìm được giải pháp phù hợp nhất với từng trường hợp cụ thể" - bác sĩ Phương nhìn nhận.

Một ngày làm việc của bác sĩ Phương thường bắt đầu từ lúc 7 giờ với việc thăm khám bệnh nhân. Từ 7 giờ 30 phút, chị bắt đầu hội chẩn các ca khó và giảng lâm sàng cho bác sĩ nội trú, cao học, nghiên cứu sinh. Sau đó, bác sĩ Phương dành toàn bộ thời gian trong ngày để đến phòng bệnh, theo dõi sát diễn biến của từng bệnh nhân.

Ngoài việc điều trị, bác sĩ Phương còn tham gia giảng dạy, họp chuyên môn và quản lý Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu. Cuối tuần, nếu không bận việc gia đình, chị vào bệnh viện đọc các kết quả SPECT, SPECT/CT (chụp xạ hình xương) và giám sát chuyên môn.

Khi thông báo chẩn đoán ung thư cho bệnh nhân, bác sĩ Phương thường trao đổi trước với người nhà để nắm tâm lý và mong muốn của gia đình. Với bệnh nhân, chị lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, giải thích rõ ràng, đồng thời động viên để họ giữ tinh thần tích cực và yên tâm điều trị. "Theo tôi, sự hợp tác giữa thầy thuốc và bệnh nhân là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị cũng như chất lượng sống của họ" - chị nhìn nhận.

Không được phép lùi bước

Từ thực tế điều trị, PGS-TS-BS Phạm Cẩm Phương cho rằng cuộc chiến chống ung thư không chỉ diễn ra trong bệnh viện mà còn bắt đầu từ nhận thức cộng đồng và thói quen khám sức khỏe định kỳ.

Thách thức lớn hiện nay là nhiều người phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt như đau kéo dài, sụt cân nhanh hoặc xuất hiện khối u. Trong khi đó, phần lớn các loại ung thư nếu được phát hiện sớm đều có tiên lượng điều trị khả quan hơn. Vì vậy, cần thay đổi tư duy, từ "có bệnh mới đi khám" sang chủ động tầm soát định kỳ.

Bác sĩ Phương khuyến cáo phụ nữ nên tầm soát ung thư vú, ung thư cổ tử cung; người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng cần nội soi định kỳ; người hút thuốc lá lâu năm nên kiểm tra phổi. Bên cạnh việc tầm soát, lối sống đóng vai trò quan trọng để phòng ngừa ung thư. Các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, thừa cân, ít vận động hay chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn đều được chứng minh liên quan đến bệnh này.

"Đáng lo ngại, vẫn có bệnh nhân từ chối điều trị khoa học để theo các phương pháp truyền miệng, khiến bệnh tiến triển nặng hơn khi quay lại bệnh viện. Chúng tôi từng tiếp nhận nhiều bệnh nhân từ chối hóa trị hoặc xạ trị để trị theo các bài thuốc dân gian. Khi họ quay lại bệnh viện, bệnh đã tiến triển nặng hơn, cơ hội điều trị bị thu hẹp" - bác sĩ Phương trăn trở.

Trong hành trình đối mặt với căn bệnh được xem là một trong những thách thức lớn nhất của y học hiện đại, bác sĩ Phương vẫn âm thầm giữ lửa hy vọng cho bệnh nhân, không chỉ bằng chuyên môn mà bằng sự kiên trì đồng hành. Giữa những ca hội chẩn căng thẳng và các phác đồ điều trị dày đặc, chị vẫn giữ một niềm tin giản dị: "Khi bệnh nhân còn hy vọng, thầy thuốc không được phép lùi bước".