Đó là các vụ ăn chặn trên nỗi đau, nước mắt và xương máu người dân theo đúng nghĩa đen lẫn nghĩa bóng với quy mô lớn, phạm vi rộng, liên quan nhiều người, tính chất đặc biệt nghiêm trọng.

Bằng thủ thuật thổi giá khủng kit test "ngoáy mũi", câu kết với người có chức, có quyền khắp nơi trong nước, thao túng các gói thầu mua sắm khẩn cấp lúc dịch bệnh, bỏ ra 800 tỉ đồng "bôi trơn"… những phù thủy ở Công ty Việt Á đã thu về hơn 4.000 tỉ đồng.

Mượn "chiếc áo nhân đạo" thực hiện gần 2.000 chuyến bay giải cứu đồng bào khỏi vùng dịch, một số quan chức Cục Lãnh sự và đồng phạm đã bỏ túi riêng khoảng 4.000 tỉ đồng.

Bằng vài động tác ma thuật trên sàn chứng khoán xanh đỏ, Trịnh Văn Quyết và cộng sự đã thao túng thị trường chứng khoán, thu lợi bất chính, ước tính 975 tỉ đồng, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho các nhà đầu tư, làm mất niềm tin thị trường…

Điều đáng quan tâm là những vụ đại án sẽ không thể xảy ra với tính chất, quy mô và mức độ đặc biệt nghiêm trọng như vậy nếu không có sự tham gia, giúp sức, hối hộ và "vẽ đường cáo chạy" của những quan chức tham nhũng, biến chất.

Một cuộc chiến trước kẻ thù giấu mặt vô cùng phức tạp, cực kỳ gay cấn, một mất một còn nếu lâu nay còn bị hoài nghi về hiệu quả, thì nay đang nóng hơn lên. Ghi nhận công tác phòng chống tham nhũng (PCTN), trừng trị quan tham tiếp tục có những bước tiến mạnh mẽ, với nhiều chủ trương, giải pháp đột phá, đi vào chiều sâu, đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, đồng bộ, rõ rệt hơn, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, hưởng ứng, đánh giá cao.

Nhiều trường hợp cán bộ cấp cao, đứng đầu chính quyền địa phương đã bị "tạm đình chỉ kịp thời", trong đó có cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý. "Một bộ phận không nhỏ" cán bộ hư hỏng, tham nhũng không còn là khái niệm chung chung, nay được lượng hóa bằng con số và địa chỉ, danh tánh cụ thể đã góp phần xây dựng niềm tin trong dân chúng.

Nhưng bên cạnh "điểm sáng" vẫn còn những "mảng tối" mà người dân đang đòi hỏi công tác PCTN được tiếp tục với quyết tâm cao, biện pháp mạnh mẽ, tạo bứt phá để đáp ứng kỳ vọng.

Kết quả khảo sát "Tham nhũng từ góc nhìn của người dân, doanh nghiệp và cán bộ công chức" do Thanh tra Chính phủ phối hợp Ngân hàng Thế giới thực hiện gần đây cho thấy: Hơn 90% số người được hỏi tin rằng đối tượng tham nhũng chưa phải chịu những hình phạt thích đáng; 80% trả lời rằng chưa có sự chú trọng làm trong sạch đội ngũ cán bộ và 76-82% cho rằng các biện pháp phòng chống tham nhũng còn dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm.

Bên cạnh các biện pháp quyết liệt để phát hiện hành vi tham nhũng kịp thời, xử lý triệt để "phần ngọn", thì cần giải quyết "phần gốc" – nguyên nhân, nguồn gốc của tham những bằng các giải pháp đồng bộ, hoàn thiện bộ máy, cơ chế, chính sách, pháp luật, kiểm soát quyền lực, thực thi công vụ liêm chính.

Một hệ thống phòng ngừa và giải quyết xung đột về lợi ích đang là phần cốt lõi của nền tảng PCTN. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế điều chỉnh xung đột về lợi ích sẽ giúp xử lý được những thách thức đang nổi lên về nhóm lợi ích, phát huy vai trò tích cực của những nhân tố và lực lượng tích cực đấu tranh.

Cần kiên quyết hơn nữa, dứt khoát và dứt khoát hơn nữa xử quan tham, ngăn chặn từ xa các thủ đoạn mới, tinh vi, hoa mỹ, lợi dụng chính sách để trục lợi, chặt đứt các khâu then chốt trong chuỗi câu kết phạm tội có hệ thống đang chọn các điểm nút là quan tham có chức, có quyền.

Cần có biện pháp mạnh, hiệu quả để thu hồi triệt để tài sản, tiền bạc tham nhũng. Nếu không, quan tham chấp nhận "hy sinh đời bố củng cố đời con", tìm cách bòn rút tài sản công, "ăn" trên xương máu đồng bào.

Người dân mong lắm thay!

Bài: TS Trần Hữu Hiệp; Đồ họa: Nguyên Lâm