Ông Donald Trump tuyên bố không cần NATO

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhắm vào Iran đã bước sang tuần thứ ba nhưng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Chiến lược đáp trả của Iran bao gồm lấy eo biển huyết mạch Hormuz ra làm "quân bài mặc cả". Thực tế Tehran đã tăng cường kiểm soát chặt chẽ tàu bè đi qua eo biển, đẩy giá năng lượng thế giới tăng cao.

Đây là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô thế giới mỗi ngày, đặc biệt quan trọng với các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ  Donald Trump đã kêu gọi NATO và các đồng minh nhanh chóng điều tàu chiến cùng tham gia bảo vệ eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phần lớn họ đã từ chối đề nghị của ông Donald Trump, khiến nhà lãnh đạo Mỹ bất bình.

"Mỹ đã hỗ trợ NATO rất nhiều trong những năm qua" – AP dẫn lời Tổng thống Donald Trump khi tiếp Thủ tướng Ireland Micheal Martin tại Nhà Trắng hôm 17-3 (giờ Mỹ).

Nhà lãnh đạo Mỹ tỏ rõ sự không hài lòng khi cho biết: "Tôi tưởng rằng khi nhận được lời đề nghị, họ sẽ nói: ‘Chúng tôi sẵn sàng gửi vài tàu rà phá thủy lôi’. Điều đó không tốn kém nhiều nhưng họ đã không làm vậy".  

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, việc bảo vệ eo biển Hormuz không chỉ phục vụ lợi ích của Washington mà còn nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, điều ông cho là đe dọa an ninh toàn cầu.

Phản ứng từ cộng đồng quốc tế cho thấy phần lớn các nước không muốn can dự vào cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran mà không có tham vấn trước.

Đại diện Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas, nhấn mạnh: "Đây không phải là cuộc chiến của châu Âu. Chúng tôi không khởi xướng và cũng không được tham vấn".

Quan chức này cho biết các nước thành viên EU không có ý định bị cuốn vào xung đột, đồng thời đặt câu hỏi về mục tiêu cuối cùng của chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thì tuyên bố "sẵn sàng hỗ trợ bảo đảm an ninh hàng hải tại Hormuz nhưng chỉ trong khuôn khổ nhiệm vụ độc lập, không liên quan đến chiến sự hiện tại"

Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ quan điểm này, thậm chí có phát biểu mang tính chỉ trích cá nhân đối với nhà lãnh đạo Pháp.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ "thất vọng" với Thủ tướng Anh Keir Starmer khi ban đầu từ chối cho máy bay Mỹ sử dụng căn cứ để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran, dù sau đó đã nới lỏng phần nào với một số mục tiêu nhất định.

Các nước như Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc, Trung Quốc cũng từ chối đề nghị tham gia bảo vệ tuyến hàng hải này.

"Hờn dỗi" với NATO và các đồng minh, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ có thể tự mình xử lý tình hình.

"Chúng tôi thực sự không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào" - ông nói, đồng thời cho rằng đây là "phép thử lớn" đối với NATO và cảnh báo liên minh này đang mắc "sai lầm rất nghiêm trọng".

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cùng ngày thông báo đã sử dụng nhiều bom xuyên phá nặng gần 2,3 tấn để tấn công các cơ sở tên lửa kiên cố của Iran dọc bờ biển gần eo biển Hormuz. 

Quân đội Mỹ đánh giá các tên lửa hành trình chống hạm của Iran tại đây đã gây rủi ro lớn đối với hoạt động hàng hải quốc tế.