Chia sẻ tại toạ đàm "Nhận diện, đẩy lùi hoạt động tín dụng đen" do Báo Người Lao Động tổ chức sáng 20-1, ông Phạm Toàn Vượng, Phó tổng giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank), cho biết tính đến cuối năm 2020, ngân hàng đã tiếp tục cung ứng 1,6 triệu tỉ đồng nguồn vốn cho nền kinh tế (bình quân mỗi tháng là gần 135.000 tỉ đồng). Dư nợ cho vay khách hàng cá nhân gần 840.000 tỉ đồng, tăng trưởng hơn 7%, trong đó dư nợ cho vay tiêu dùng đạt gần 250.000 tỉ đồng.

Để triển khai các giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân, hộ gia đình và các giải pháp góp phần hạn chế tín dụng đen, Agribank đã ưu tiên xét duyệt và giải ngân trong ngày khi nhận được đầy đủ bộ hồ sơ hợp lệ đối với các mục đích tiêu dùng hợp pháp, cấp thiết, có nhu cầu vốn không quá 30 triệu đồng…

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 1.
Ông Hà Huy Cường - Phó Tổng Giám đốc Nam Á Bank

"Ngân hàng phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các tổ chức như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ… để tuyên truyền, quảng bá chương trình tín dụng tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân, hộ gia đình đến người dân, đặc biệt là bà con khu vực vùng sâu, vùng xa- nơi người dân ít có điều kiện tiếp cận thông tin- nhằm đáp ứng nhu cầu vốn chính đáng, góp phần hạn chế ảnh hưởng của tín dụng đen" – ông Phạm Toàn Vượng nói.

Chia sẻ câu chuyện của nạn nhân dính vào "tín dụng đen", ông Hà Huy Cường, Phó tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam Á Bank), cho rằng hoạt động tín dụng ''đen" vẫn còn nhức nhối bởi nhu cầu vay vốn của người dân là rất lớn, trong khi các kênh tín dụng chính thức qua hệ thống ngân hàng không thể đáp ứng hết được.

"Câu chuyện làm sao có thể ngăn chặn, giảm bớt tình trạng này, có 3 góc độ từ việc nâng cao vai trò nhận thức của người dân đối với mảng tín dụng này. Công tác truyền thông, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa còn thiếu và yếu, dẫn đến việc hoạt động tín dụng ''đen'' có dịp vươn vòi. Chống tín dụng ''đen'' cũng đòi hỏi sự đồng lòng của toàn xã hội; vai trò của các tổ chức tín dụng" – ông Hà Huy Cường góp ý.

Đề xuất giải pháp, lãnh đạo Nam A Bank cho rằng do công nghệ phát triển nên cần ngăn chặn tận gốc, như siết chặt cho vay ngang hàng (P2P lending) ở một số quốc gia đang bị siết chặt và tìm cách sang nước khác, trong đó có Việt Nam.

Ông Nguyễn Xuân Vũ, Giám đốc Trung tâm khách hàng phía Nam, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank), cho hay trong năm 2020 ngân hàng đã dành gần 5.000 tỉ đồng thông qua cắt giảm lợi nhuận để hỗ trợ lãi suất và giảm, miễn phí, đồng hành, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp và người dân ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. VietinBank đã cho vay mới hơn 400 nghìn tỉ đồng cho hơn 7.000 khách hàng gặp khó khăn do ảnh hưởng dịch bệnh; hỗ trợ hạ lãi suất với mức hạ lãi suất phổ biến 2% - 2,5%/năm cho gần 7.800 khách hàng với dư nợ được miễn giảm lãi suất gần 280 nghìn tỉ đồng.

"Để góp phần hạn chế tín dụng ''đen'', kiến nghị các ban, ngành, địa phương phối hợp với ngành ngân hàng đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả Chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp; chỉ đạo các sở, ban, ngành, chính quyền các cấp, đặc biệt chính quyền cấp quận, xã, phường,… phối hợp với ngành ngân hàng hỗ trợ người dân tiếp cận các chương trình tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh, tiêu dùng. Đồng thời, hỗ trợ ngành ngân hàng trong quá trình xác minh nhu cầu vốn tiêu dùng chính đáng, cấp bách của người dân nhằm hạn chế người dân tìm đến các nguồn vốn không chính thức" - ông Nguyễn Xuân Vũ kiến nghị.

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 2.

Toàn cảnh buổi tọa đàm

Ở góc độ ngân hàng thương mại, từng ngân hàng đều có những chính sách riêng trong câu chuyện tung vốn chính thức, “dập” tín dụng "đen". Tại Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), ông Nguyễn Thành Phú, Giám đốc khối khách hàng đại chúng, nhận định những người khó khăn về vốn không biết vay ở đâu và nghĩ tiếp cận vốn ngân hàng sẽ rất khó. Trong khi đó, tín dụng "đen” lại đang lan tỏa khắp ngõ ngách, được quảng cáo, rao rầm rộ, công khai… Một yếu tố nguy hiểm của tín dụng "đen” là làm “bần cùng hóa” người vay khi lãi mẹ đẻ lãi con. 

Để góp phần vào cuộc chiến chống tín dụng "đen”, thời gian qua, OCB đã triển khai các giải pháp đi sâu, sát xuống từng địa phương để hỗ trợ người nghèo tiếp cận vốn. Một khối khách hàng đại chúng được OCB lập riêng nhằm hỗ trợ phân khúc khách hàng thu nhập thấp dưới 7 triệu đồng/tháng. “Chúng tôi làm những chương trình cho vay tại KCN thông qua việc trực tiếp phối hợp với Ban quản lý KCN, công đoàn KCN…; hoặc áp dụng công nghệ QR Code. Chương trình này được kỳ vọng sẽ góp phần cung cấp thêm lượng vốn cho phân khúc khách hàng cá nhân, giải quyết vốn cấp bách, cần thiết” – ông Nguyễn Thành Phú nói. 

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 3.

Các đại biểu tại buổi tọa đàm

 Tại Ngân hàng TMCP Bản Việt, bà Văn Thành Khánh Linh, Giám đốc khối quản lý rủi ro, chia sẻ với quy mô ngân hàng nhỏ và vừa, quy mô mạng lưới chưa nhiều nên sẽ đẩy mạnh công nghệ để tiếp cận khách hàng. Cụ thể, triển khai eKYC (định danh khách hàng trực tuyến) để lấy thông tin, tiếp cận khách hàng sau đó mới tiến hành thu thập hồ sơ, cho vay qua sản phẩm phù hợp. “Chúng tôi cũng đẩy mạnh thẻ tín dụng nội địa khi kết hợp với Napas để cho vay, nhằm cung cấp cho khách hàng vốn với chi phí thấp khi có nhu cầu. Chúng tôi cũng đang chú trọng việc tiết giảm thủ tục cho vay, dù điều kiện cho vay không thay đổi, để người vay cảm thấy tiếp cận ngân hàng dễ dàng hơn” – bà Văn Thành Khánh Linh cho hay.

Trong câu chuyện tung vốn tiêu dùng đẩy lùi tín dụng ''đen'' có sự đóng góp không nhỏ của các công ty tài chính, công ty fintech.

Ông Nguyễn Thành Phúc - Phó Tổng Giám đốc Công ty Tài chính TNHH MTV Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (FE Credit), cho biết hiện có khoảng 15 triệu khách hàng và mỗi tháng công ty cho vay mới từ 4.500 tỉ đồng đến 7.000 tỉ đồng.

Theo thống kê, FE Credit chiếm 50% thị phần các công ty tài chính tiêu dùng và 50% thị phần còn lại thuộc về các công ty cho vay khác. Có thể thấy số lượng tiền cho vay của các công ty là rất lớn và khách hàng của FE Credit là những người không thể vay từ ngân hàng. Điều này cho thấy vai trò của các công ty tài chính đối với nhu cầu vốn tiêu dùng của người dân.

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 4.

Ông Nguyễn Thành Phúc - Phó Tổng Giám đốc FE Credit

"Ngày nay, các ngân hàng cũng đã có những sản phẩm cho các khách hàng cá nhân vay tiêu dùng tín chấp. Như vậy, xét ra cả hệ thống đã có cho vay tiêu dùng nhưng câu hỏi đặt ra là tín dụng "đen" vẫn cho vay được, vẫn có đất sống, vì sao", ông Nguyễn Thành Phúc nói.

Theo ông Nguyễn Thành Phúc, chúng ta cần đầu tư về công nghệ để làm tốt hơn trong công tác cho vay và cần chú trọng đến nguồn vốn. Bên cạnh đó, truyền thông cũng cần khách quan trong công tác tuyên truyền về các công ty cho vay tài chính. Cuối cùng, cần nâng cao nhận thức của người dân; các công ty, ngân hàng cần làm tốt hơn trong công tác cho vay để kéo người tiêu dùng về phía các công ty cho vay chính thống, làm cho các tổ chức tín dụng "đen" hết đất sống.

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 5.
Bà Hà Thu Giang - Phó Vụ trưởng Vụ tín dụng Ngân hàng Nhà nước

Ông Trịnh Bá Việt Xô, Trưởng phòng quản lý kinh doanh và phát triển đối tác, Công ty tài chính Home Credit, cho biết công ty cung cấp gói sản phẩm đúng nhu cầu và nằm trong khả năng chi trả của khách hàng. Đây là bước quan trọng để quá trình vay và thanh toán vay diễn ra suôn sẻ, hạn chế chuyển thành nợ xấu. Đồng thời thể hiện được trách nhiệm cho vay của Home Credit.

"Là công ty tài chính đam mê công nghệ, chúng tôi xây dựng quy trình đăng ký vay đơn giản, nhanh gọn trên ứng dụng Home Credit Vietnam. Ứng dụng công nghệ eKYC – định danh khách hàng điện tử qua nhận diện sinh trắc học để rút ngắn thời gian vay, tăng tính bảo mật và chống gian lận. Bằng việc ứng dụng trí tuệ AI và hệ thống chấm điểm tín dụng linh hoạt, quy trình thẩm định vay cẩn trọng nhưng cũng nhanh chóng trong vòng 10 phút" - ông Trịnh Bá Việt Xô nói.

Khách hàng của Home Credit có thể chủ động quản lý và thanh toán khoản vay tiện lợi thông qua ứng dụng và công nghệ thanh toán trực tuyến. Công tác nhắc nợ và thu hồi nợ diễn ra với sự hỗ trợ tối đa của công nghệ như trợ lý ảo Tổng đài, tin nhắn điện thoại, thông báo ứng dụng… giúp gợi nhắc khách hàng thanh toán vay đúng hạn, tránh bị ghi nhận nợ xấu trên CIC.

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 6.

Ông Trịnh Bá Việt Xô, Trưởng phòng quản lý kinh doanh và phát triển đối tác, Công ty tài chính Home Credit,

Ông Đỗ Minh Hải, Giám đốc Công ty ATM Online (fintech trong lĩnh vực cho vay trực tuyến), cho rằng đa số khách hàng khi tìm đến tín dụng ''đen" một phần không đủ điều kiện để vay ở các tổ chức tín dụng khác, một phần họ ngại mất thời gian để cung cấp những giấy tờ chứng minh tài chính, khả năng thu nhập, chi trả của mình. Do vậy, các công ty tài chính hay fintech cần đưa hàm lượng công nghệ vào để mang đến cho khách hàng sự thuận tiện tối đa nhất.

Tại ATM Online, các khoản vay được giải ngân hoàn toàn tự động nên trong trường hợp khách hàng kê khai thông tin chính xác và hợp tác trong các cuộc gọi thẩm định thì thời gian từ lúc khách hàng gửi thông tin đến thời gian nhận được tiền chỉ mất khoảng 15 phút. Giải pháp eKYC của ATM Online được xây dựng trên nền tảng công nghệ Dữ liệu lớn (Big Data), sinh trắc học toàn diện (biometrics) với các tính năng như nhận diện khuôn mặt, hình ảnh, ký tự quang học (OCR) và nhận biết các dấu hiệu giả mạo giấy tờ tùy thân…

"ATM Online triển khai hình thức thanh toán qua tài khoản định danh, mỗi khách hàng sẽ được cung cấp một tài khoản định danh tại ngân hàng đối tác của ATM Online. Tài khoản định danh này giúp khách hàng thực hiện chuyển tiền không cần nhớ số tài khoản (khách hàng có thể thực hiện chuyển khoản thanh toán hằng tháng thông qua ….) một cách chính xác, dễ dàng với khoản thanh toán được ghi nhận ngay lập tức trên hệ thống" – ông Đỗ Minh Hải chia sẻ.

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 7.

Ông Đỗ Minh Hải- Giám đốc Công ty ATM Online

Về phía Ngân hàng Nhà nước, bà Hà Thu Giang, Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, cho biết Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng mở rộng, đa dạng sản phẩm dịch vụ ngân hàng, giảm lãi suất, đơn giản hoá thủ tục cho vay nhằm tăng cường tiếp cận tín dụng qua các kênh chính thức. Đặc biệt với người dân ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, có các hình thức cho vay liên vụ, cho vay qua sổ tín dụng, cho vay vốn thông qua các tổ, nhóm của các tổ chức chính trị xã hội; cho vay, thu nợ ngay tại địa bàn của người vay...

"Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo tổ chức tín dụng hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, giúp người dân, doanh nghiệp hạn chế tìm đến tín dụng ''đen". Thời gian tới, ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành và triển khai quyết liệt các giải pháp để đẩy mạnh đầu tư tín dụng hiệu quả phục vụ sản xuất kinh doanh, phục vụ nhu cầu đời sống, tiêu dùng chính sách" – bà Hà Thu Giang nói.

Ngân hàng tung vốn tiêu dùng, đẩy lùi  tín dụng đen - Ảnh 8.
THÁI PHƯƠNG - PHẠM DŨNG. Ảnh: TẤN THẠNH