Sinh vật chưa từng thấy “trỗi dậy” từ lòng hồ cổ

Theo Sci-News, sinh vật mới lộ diện từ các vách đá ở bang Hidalgo của Mexico là một loài kỳ giông mới thuộc chi Ambystoma, được đặt danh pháp là Ambystoma quetzalcoatli.

Được mệnh danh là "quái vật nước", dòng dõi sinh vật lưỡng cư này sở hữu hình thù kỳ dị, trông như một con ấu trùng khổng lồ và có các nhánh mang ngoài tựa lông vũ quanh đầu. Hình ảnh tái hiện từ nhóm nghiên cứu cho thấy nó khá giống những con yêu tinh đầm lầy trong thần thoại.

Viết trên tạp chí khoa học Palaeontologia Electronica, các nhà cổ sinh vật học Jorge Herrera-Flores và María Patricia Velasco-de León từ Đại học Quốc gia Tự trị Mexico (UNAM) cho biết sinh vật này xuất hiện từ tàn tích của một lòng hồ cổ trên núi.

Với niên đại 4,2 triệu năm, sinh vật này là đại diện lâu đời nhất của chi Ambystoma ở Mexico.

Ambystoma là một loài kỳ giông đặc hữu ở Bắc Mỹ, được đặt tên vào năm 1838. Chi này nổi bật nhờ khả năng giữ lại các đặc điểm của ấu trùng ngay cả khi về già.

Tất cả các loài Ambystoma còn sống đều phân bố ở Bắc Mỹ, với phạm vi địa lý trải dài từ miền nam Canada, qua hầu hết nước Mỹ và cao nguyên Mexico. Chi này bao gồm 38 loài còn sống, trong đó có 18 loài phân bố ở Mexico, bao gồm 17 loài đặc hữu.

Trong nghiên cứu mới, các tác giả đã nghiên cứu một số mẫu vật kỳ giông hóa thạch được thu thập vào đầu những năm 2000 từ địa điểm hóa thạch Sanctorum thuộc khu vực Santa María Amajac.

Sau đó, họ so sánh các hóa thạch với một số loài có liên quan ở Mexico, xác nhận rằng mẫu vật này đại diện cho một loài Ambystoma mới .

Loài mới này sở hữu sự kết hợp các đặc điểm xương chưa từng thấy ở các loài họ hàng còn sống, bao gồm một lỗ hình chữ V đặc trưng ở phía trước xương tiền hàm và một khoảng trống ở đỉnh hộp sọ tồn tại qua các giai đoạn phát triển khác nhau - thể hiện việc giữ lại các đặc điểm "thơ ấu" ở tuổi trưởng thành.

Ngoài ra, nó còn có một xương có hình dạng bất thường ở đáy hộp sọ, gọi là xương parasphenoid.

Việc phát hiện ra loài Ambystoma quetzalcoatli cũng làm sáng tỏ thêm về sự đa dạng sinh học của hệ thống hồ Amajac cổ đại, nơi hóa thạch nhiều loài độc đáo khác nhau từng được khai quật.

Các tác giả cho rằng sự cô lập về mặt địa lý do các dãy núi xung quanh tạo ra có thể đã thúc đẩy sự tiến hóa của các loài địa phương độc đáo.

Chính sự đặc biệt đó góp phần vào ý tưởng đặt tên loài mới là Ambystoma quetzalcoatli, theo tên của mãng xà lông vũ Quetzalcoatl, vị thần rắn tối cao của người Aztec, một nền văn minh từng rực rỡ ở Mexico.