Khám cho bệnh nhân tại Khoa Nội trú Bệnh viện Tâm thần TPHCM
Theo thống kê từ Khoa Nội trú  Bệnh viện (BV) Tâm thần TPHCM, lượng người bị tâm thần do sử dụng các chất ma túy tổng hợp chiếm tới  14,9% số bệnh nhân nam vào điều trị ở BV này. Đa phần bệnh nhân là thanh thiếu niên, từng sử dụng lâu dài Methamphetamin (thường được gọi là ice – hàng đá).

Rối loạn tâm thần và gây án

Theo bác sĩ (BS) Vũ Đình Vương, Trưởng Khoa Nội trú BV Tâm thần TPHCM, trong những năm gần đây, bệnh tâm thần do loại ma túy tổng hợp mà dân chơi ưa chuộng này đang có chiều hướng tăng dần, thường gặp nhất là ở nam giới dưới 25 tuổi. Loại ma túy tổng hợp này cũng dễ gây ảnh hưởng đến thần kinh của người sử dụng hơn nhiều loại chất kích thích khác.

Thạc sĩ-BS Nguyễn Ngọc Quang, Giám đốc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần TPHCM, kể cách đây không lâu, một can phạm nam tên N.T.N, bị bắt vì mua bán và tàng trữ trái phép chất ma túy, được cơ quan chức năng đưa đến giám định vì có những biểu hiện kỳ quặc khi ở trong trại tạm giam.
Theo lời khai của một số can phạm cùng phòng, N. hay nói lảm nhảm và đi loanh quanh trong phòng, có khi nửa đêm đánh thức mọi người dậy tập thể dục; lúc thì tỏ ra sợ hãi mọi thứ, bảo rằng có người muốn hại mình, rồi đòi tự tử… Trước khi vào trại, N. không chỉ cung cấp ma túy tổng hợp cho dân chơi ở vũ trường mà còn ghiền những cuộc nhảy thâu đêm. Hậu quả là N. mắc chứng hoang tưởng và trầm cảm do lạm dụng chất kích thích lâu ngày.

“Ở đây, chúng tôi gặp khá nhiều trường hợp tương tự: lạm dụng chất kích thích, ma túy tổng hợp dẫn đến rối loạn tâm thần và gây án. Đấy là một vấn đề rất đáng lo ngại về mặt xã hội” – BS Quang nhận định.

Anh T.M.T (24 tuổi, ngụ quận Phú Nhuận - TPHCM) thì may mắn hơn. Sau một thời gian dài điều trị tại BV Tâm thần TPHCM, anh không còn bị hành hạ bởi chứng hoang tưởng và các ảo thanh ra lệnh nữa. Ngày xuất viện, anh ngậm ngùi kể: “Hồi đó đi vũ trường, mấy đứa bạn rủ chơi hàng đá để nhảy cho sung. Tụi nó nói khích mãi, tôi cũng thử, rồi dính luôn. Một thời gian sau, tự dưng lúc nào tôi cũng nghe có tiếng ai đó nói trong đầu, bảo rằng người này người kia muốn hại mình, phải ra tay đi… Tôi sợ quá, tâm sự với ba tôi. BS nói may là tôi vào viện kịp thời, chưa để ảo thanh sai khiến mình làm hại ai”.

Thường gặp nhất là ảo thanh

BS Vũ Đình Vương cho biết: “Các loại ma túy tổng hợp rất nguy hiểm cho hệ thần kinh. Có khi chỉ cần dùng một vài lần là đã dẫn đến rối loạn tâm thần. Đa số người mắc bệnh tâm thần do lạm dụng ma túy tổng hợp sẽ gặp phải ảo giác. Trong đó, thường gặp nhất là ảo thanh. Người bệnh hay ngồi nói một mình và có các hành vi phi xã hội.

BS Nguyễn Thị Hồng Thương, Trung tâm Giám định pháp y tâm thần TPHCM, phân tích: “Methamphetamin là một chất kích thích hệ thần kinh trung ương gây hưng phấn. Nếu sử dụng trong môi trường có nhạc sôi động như sàn nhảy, người dùng sẽ cảm thấy phấn chấn bất thường và có các hành động quá khích. Đáng lo ngại ở người dùng ma túy tổng hợp là hội chứng nghiện về mặt tâm lý. Hội chứng nghiện về mặt cơ thể nếu có thì cũng sẽ mất dần sau khoảng một tuần cai nhưng nghiện do tâm lý sẽ khiến người nghiện nhớ thuốc. Có khi vô tình gặp lại người bạn cũ từng nghiện chung, họ cũng có thể tái nghiện”. 

Gây bệnh thần kinh lẫn thực thể

Theo thạc sĩ-BS Nguyễn Ngọc Quang, nhiều chủng loại ma túy tổng hợp đang bị lạm dụng trong các cuộc vui như Ketamin, Methyl-Dioxy-Methamphetamin (dưới tên gọi Lover speed, Ecstasy...). Đặc điểm chung của chúng là tác động đến hệ thần kinh trung ương, cộng hưởng với không gian sôi động như bar, sàn nhảy khiến người dùng cảm thấy hưng phấn và có thể gây ra cơn ảo giác cấp. Về lâu dài, lạm dụng chất kích thích sẽ gây ra một số rối loạn thần kinh như giảm trí nhớ, giảm tập trung, rối loạn nhận thức, rối loạn hành vi, ảo giác kéo dài… và gây ra cả các vấn đề thực thể như rối loạn nhịp tim, nước, điện giải, suy gan, thận, tim… “Các bậc cha mẹ nên chú ý tới con cái ở độ tuổi thanh thiếu niên. Nếu thấy họ có các biểu hiện bất thường như nói lảm nhảm một mình, bảo rằng có tiếng nói trong tai, có các suy nghĩ hoang tưởng… thì nên sớm đưa đi khám” – BS Quang khuyên.

Bài và ảnh: Anh Thư