Bác sĩ (BS) chuyên khoa II Lê Văn Tuấn, Trưởng Khoa Chấn thương Chỉnh hình Bệnh viện (BV) Chợ Rẫy, cho biết mảnh ghép 3D hợp kim titanium đã được ứng dụng trong lĩnh vực răng hàm mặt tại Việt Nam, song đây là lần đầu tiên BV Chợ Rẫy ứng dụng thành công công nghệ này ở chuyên khoa chấn thương chỉnh hình.

Tin vui cho người bị ung thư xương

Người đầu tiên tại Việt Nam được ghép xương bằng kỹ thuật mới này là anh H.V.K (33 tuổi, ngụ tỉnh Quảng Ngãi), bị ung thư xương. Tháng 3-2019, anh K. đến BV Chợ Rẫy khám do có một khối u trên xương chày chân trái khiến hạn chế vận động ở khớp gối. Tại đây, BV xác định anh K. bị ung thư xương. Anh K. được chỉ định 6 đợt hóa trị, sau đó được tiếp tục thực hiện phẫu thuật để cắt trọn khối u. Sau phẫu thuật, chân của anh K. có một lỗ khuyết trên xương chày khoảng 11 cm.

PGS-TS-BS Đỗ Phước Hùng, Phó trưởng Khoa Chấn thương Chỉnh hình BV Chợ Rẫy, cho biết thông thường sau khi cắt gọt xương chân phía dưới, các BS sẽ cắt một phần xương đùi trên chuyển xuống ghép vào phần xương bị khuyết. Tuy nhiên, phương pháp này có nhược điểm khiến cho trục của xương chi bệnh nhân thay đổi, đi lại khó khăn.

Ghép xương 3D hợp kim chữa ung thư - Ảnh 1.

Ca phẫu thuật ghép xương 3D hợp kim titanium cho anh K.

"Ngoài ra, việc cắt xương đùi ở trên khiến cho vết mổ rộng, nguy cơ chảy máu cao, ca mổ kéo dài và chắc chắn nguy cơ nhiễm trùng sẽ cao hơn; nhiều bất lợi với bệnh nhân trẻ tuổi, còn khả năng lao động" - BS Hùng nhấn mạnh.

Các BS đã quyết định dùng mảnh ghép 3D hợp kim titanium dạng tổ ong thay một đoạn xương chày cho bệnh nhân. Dựa trên kích thước, hình dạng của phần xương bị khuyết và hình ảnh mô phỏng của chân đối diện, các BS đã tạo ra một mảnh ghép bằng hợp kim titanium dạng tổ ong, sau đó tiến hành ghép vào phần xương bị khuyết cho bệnh nhân.

Ca phẫu thuật thành công và chỉ 4 ngày sau phẫu thuật, anh K. đã có thể tập đi lại. Hiện tại, anh K. vẫn còn dùng nạng hỗ trợ nhưng dự kiến có thể đi lại bình thường sau khoảng 5-6 tháng nữa.

Mảnh xương xuyên quốc gia

Theo BS chuyên khoa II Nguyễn Tri Thức, Giám đốc BV Chợ Rẫy, ý tưởng sử dụng mảnh ghép 3D hợp kim titanium điều trị các khuyết hổng lớn xương tứ chi được BV nghiên cứu từ tháng 5-2018, BV đã hợp tác với Viện Nghiên cứu CSIRO (Úc) tiến hành nghiên cứu và thí nghiệm trên thỏ, nghiên cứu ứng dụng trên người được chuẩn bị từ tháng 8-2019.

Sau nhiều lần đánh giá mảnh ghép cùng các bước kiểm tra nghiêm ngặt, mảnh ghép đã được chuyển về Việt Nam và anh K. là bệnh nhân đầu tiên tại Việt Nam được ghép mảnh xương hợp tác xuyên quốc gia Việt - Úc.

BS chuyên khoa II Lê Văn Tuấn cho biết ưu điểm của công nghệ này là các mảnh ghép 3D được tạo ra vừa vặn với vùng xương bị mất. Bên cạnh đó, các lỗ tổ ong của mảnh ghép sẽ dẫn dụ tế bào xương sinh sôi, phát triển, lâu dần biến mảnh ghép titanium trở thành một phần của cơ thể, tồn tại bên trong cơ thể mà không bị đào thải như các kim loại hình dạng khác.

Theo các BS, hiện nay BV đã làm chủ được kỹ thuật thiết kế mảnh ghép 3D, mở ra hy vọng mới cho những người không may mắc các bệnh lý ung thư xương hoặc mất xương. Hạn chế duy nhất còn lại là các mảnh ghép vẫn phải đặt hàng làm từ Úc, giá thành còn khá cao. Trong thời gian tới, khi Việt Nam trang bị được đầy đủ máy móc, thiết bị thì hoàn toàn có thể ứng dụng đại trà kỹ thuật này.

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, anh K. đã được BV Chợ Rẫy tài trợ hoàn toàn chi phí chữa trị, riêng chi phí cho mảnh xương ghép 3D hợp kim titanium là 2.500 AUD (đô la Úc).
Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH