Bị bệnh mạch vành, nhiều năm qua, bà Lê Thị C. (53 tuổi; ngụ phường Tam Bình, quận Thủ Đức) luôn ngán ngẩm với cảnh đợi chờ mỗi khi đi khám tại các bệnh viện (BV) ở trung tâm TP HCM. Gần đây, bà chuyển hẳn về điều trị tại BV quận Thủ Đức cho gần nhà. Bà không ngờ BV tuyến quận mà xử lý được các vấn đề về tim mạch, lại làm hài lòng người bệnh. “Ở đây khám nhanh lắm, bác sĩ thân thiện, tư vấn tận tình” - bà C. cho biết.

Điểm sáng bệnh viện quận - huyện

Tại BV quận 2, bà Trần Thị S. (56 tuổi; ngụ phường Bình Trưng Tây, quận 2) đến tái khám định kỳ sau khi mổ u tuyến thượng thận được vài tháng. Trước đó, bà bị cao huyết áp nhưng đi khám nhiều nơi vẫn chưa tìm ra bệnh. Tại Khoa Nội Tim mạch BV quận 2, các bác sĩ chẩn đoán bà bị tuyến thượng thận, một trong những nguyên nhân gây cao huyết áp. Bà đã được phẫu thuật mà không cảm thấy lo lắng.

Đây chỉ là trường hợp điển hình bệnh nhân hài lòng về phong cách khám chữa bệnh ở tuyến quận - huyện trên địa bàn TP HCM. Thực tế hiện nay, khi đến một số BV quận - huyện, điều dễ nhận thấy nhất là những thay đổi theo hướng cải tiến, người bệnh đến khám ngày càng đông nhưng không còn cảnh mỏi mòn chờ đợi vốn thường thấy ở các BV tuyến trên.

Hai BV được cho là “lột xác” thành công khi triển khai mô hình khoa, phòng vệ tinh là BV quận 2 và BV quận Thủ Đức. Cách đây 2 năm, BV quận 2 chỉ vỏn vẹn 150 giường và tỉ lệ bệnh nhân chuyển viện gần 90%; nay đã tăng lên 250 giường với gần 20 khoa, phòng chuyên môn, được trang bị máy móc hiện đại và có đội ngũ y - bác sĩ tay nghề cao. Hiện BV quận 2 là nơi đặt khoa nhi (vệ tinh của BV Nhi Đồng 2) với 50 giường, khoa ung bướu (vệ tinh của BV Ung bướu) với 100 giường, đơn vị Ngoại thần kinh của BV Chợ Rẫy (hỗ trợ chuyên môn).

Bác sĩ Trần Văn Khanh, Giám đốc BV quận 2, cho biết nhờ triển khai các kỹ thuật điều trị mới cũng như thu hút được nhân lực có chuyên môn cao nên số bệnh nhân tăng nhanh, giảm được gần 90% bệnh nhân chuyển viện. Nếu năm 2013, số bệnh nhân đến BV chỉ 300 lượt/ngày thì nay là 1.200-1.500 lượt/ngày, chưa kể BV đã thực hiện hàng ngàn ca phẫu thuật mà không chuyển lên tuyến trên.

Còn theo bác sĩ Nguyễn Minh Quân, Giám đốc BV quận Thủ Đức, cách đây 7-8 năm, BV chỉ khám cho khoảng 300 lượt bệnh nhân/ngày, điều trị nội trú khoảng 10 giường thì nay con số này là 3.000 lượt/ngày, nội trú trên 500 giường. BV đã có thể thực hiện hầu hết các kỹ thuật cao, chỉ trừ mổ tim, ghép thận và xạ trị. Đạt được tiến bộ này là nhờ bác sĩ giỏi tuyến trên về “cầm tay chỉ việc”, đồng thời BV cũng thu hút được các bác sĩ giỏi.

 

Bệnh nhân đến khám chữa bệnh tại Bệnh viện quận 2
Bệnh nhân đến khám chữa bệnh tại Bệnh viện quận 2

 

“Chia lửa” cho tuyến trên

Theo Sở Y tế TP HCM, hiện còn nhiều BV khác cũng đặt khoa vệ tinh tại các BV tuyến quận - huyện. Cụ thể, BV Chấn thương - Chỉnh hình đặt khoa vệ tinh tại BV An Bình (100 giường), tại BV quận Tân Phú (50 giường); BV Nhi Đồng 1 đặt khoa vệ tinh tại BV quận Tân Phú (50 giường), tại BV quận Bình Tân (150 giường). Công suất sử dụng giường nội trú tại BV An Bình đã đạt 100%; tổng số bệnh nhi tới khám và điều trị tại BV quận Tân Phú tăng gấp 10 lần so với trước đây; số bệnh nhi điều trị nội trú tại BV quận Bình Tân tăng 40%; số bệnh nhi đến khám và điều trị tại BV quận 2 cũng tăng hơn 30%.

PGS-BS Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết “bức tranh” khám chữa bệnh tuyến quận - huyện có nhiều thay đổi là nhờ ngành y tế thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó đáng ghi nhận là mở mô hình đặt khoa vệ tinh. Nhờ vậy, đến nay tình trạng quá tải ở nhiều BV đã giảm rõ rệt; tỉ lệ bệnh nhân vượt tuyến giảm nhiều so với trước đây. Các BV tuyến dưới giảm khoảng 70%-90% số ca chuyển viện nhờ nắm vững kỹ thuật chuyên môn được chuyển giao từ BV tuyến trên. Các BV của TP cũng đã chuyển giao 250 kỹ thuật cho các BV vệ tinh, như cắt tử cung ngả âm đạo, mổ lấy thai, phẫu thuật cột sống, xạ trị, hồi sức sơ sinh chuyên sâu…

Ngoài ra, TP HCM cũng có 7 BV đặt vệ tinh tại nhiều tỉnh, thành phía Nam. Ung bướu vốn là chuyên khoa bị quá tải nhất thì nay nhiều BV tuyến tỉnh đã có thể điều trị được. Kết quả này nhờ một phần BV Ung bướu TP HCM đào tạo, chuyển giao 16 kỹ thuật cho 7 BV vệ tinh ở Khánh Hòa, Cần Thơ, Bình Định, Đồng Nai, Kiên Giang, Cà Mau, Quân y 175… Theo BS Lê Hoàng Minh, Giám đốc BV Ung bướu, nếu trước đây người bệnh ung bướu đổ về TP HCM thì nay đã có một số BV tuyến dưới gánh vác, giảm tải được đáng kể lại đỡ tốn chi phí cho người bệnh.

 

53 BV vệ tinh ở 36 tỉnh, thành phố

PGS-TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nhìn nhận mô hình vệ tinh đã gặt hái được một số kết quả đáng khích lệ. Đến nay, đã có 15 BV tuyến trên là hạt nhân và 53 BV tuyến dưới là vệ tinh tại 36 tỉnh, thành phố. Trong đó, đáng chú ý, 5 chuyên khoa bị quá tải trầm trọng gồm ung bướu, tim mạch, chấn thương - chỉnh hình, sản, nhi đã được quan tâm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới. “Tới đây, Bộ Y tế sẽ triển khai mạnh mô hình này tại các địa phương” - ông Khuê cho biết.

 

Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH