Khi được chỉ định mổ, hầu hết người bệnh thường tìm đến các bác sĩ phẫu thuật có “bàn tay vàng” và nhiều kinh nghiệm để trao gửi sự sống. Thế nhưng, đằng sau những ca mổ thành công luôn có sự đóng góp không nhỏ của bác sĩ gây mê hồi sức.

Âm thầm tiếp sức

Bước vào Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa - Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội), mọi người dường như không còn khái niệm về thời gian bởi dù là nửa đêm, không khí làm việc và mọi hoạt động vẫn như ban ngày, các cửa đóng kín, đèn điện sáng choang. Đây là nơi tiếp nhận những bệnh nhân sau phẫu thuật.

GS-TS Nguyễn Quốc Kính, Giám đốc Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa - Bệnh viện Việt Đức, cho biết trong mỗi ca phẫu thuật, việc gây mê, gây tê, hồi sức cần phải thực hiện một cách nghiêm túc, chính xác, nếu không sẽ xảy ra những tai biến khôn lường. Vì thế, bác sĩ gây mê phải bằng mọi cách tiên lượng để cuộc mổ an toàn; đánh giá tình trạng từng bệnh nhân không chỉ dựa vào các công thức mà còn bằng chính sự nhạy cảm và trải nghiệm nghề nghiệp...

 

Bác sĩ mở khí quản cho bệnh nhân thở máy tại Phòng Hồi sức tích cực
Bác sĩ mở khí quản cho bệnh nhân thở máy tại Phòng Hồi sức tích cực

 

“Trong một ca mổ, nếu phẫu thuật viên sai sót thì có thể sửa sai nhưng nếu gây mê để xảy ra biến chứng thì khó mà cứu được. Sau ca phẫu thuật, bệnh nhân được theo sát diễn biến và tiếp tục các công đoạn hồi sức, giảm đau. Chỉ những biến đổi nhỏ về nhịp tim, huyết áp của người bệnh cũng có thể khiến bác sĩ gây mê “vã mồ hôi” - GS Kính tiết lộ.

Không chỉ âm thầm góp sức vào thành công của các ca mổ, bác sĩ Lưu Quang Thùy, Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa - Bệnh viện Việt Đức, còn thường xuyên giúp đỡ những bệnh nhân khó khăn. Bác sĩ Thùy cho biết anh vừa nhận được lời chúc mừng nhân ngày 27-2 của một bệnh nhân khá đặc biệt. Đó là cô giáo N.H.L ở Hải Dương. Năm trước, L. nhập viện với chẩn đoán phình động mạch não, suy hô hấp cấp tiến triển khiến cô bị thâm nhiễm phổi hai bên lan tỏa cấp tính, gây khó thở, thiếu ôxy máu cấp, bản thân lại đang mang thai 26 tuần. Cô L. được chỉ định mổ não và cả hai mẹ con đều đối mặt nguy hiểm.

Bác sĩ Thùy cùng đồng nghiệp đã nỗ lực hồi sức, điều trị cho thai phụ khỏe mạnh để đủ sức trải qua ca mổ. Lạ lùng là gia đình nhà chồng lại nằng nặc đòi cho cô giáo này về nhà chờ chết vì... không thể lo nổi gánh nặng viện phí. Bác sĩ Thùy đã lấy danh dự và công việc của mình để “đặt cược” viện phí điều trị cho cô L., đồng thời vận động bạn bè, các nhà hảo tâm góp viện phí.

Cô L. hôn mê suốt 6 tuần, đến khi sức khỏe xấu đi thì bác sĩ Thùy lại xin hội chẩn với các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương, yêu cầu mổ lấy thai. Bé trai chỉ nặng 1,6 kg nhưng khỏe mạnh, kháu khỉnh. Điều kỳ diệu là người mẹ cũng khỏe dần sau sự ra đời của đứa con. Phép màu đã xảy ra khi cả hai mẹ con được trùng phùng, ra viện khỏe mạnh.

“Tôi thực sự cảm ơn cô L. vì đã dũng cảm vượt qua bệnh tật. Cô ấy đã tiếp cho tôi niềm tin vào công việc, vào quyết định của mình” -  bác sĩ Thùy xúc động nhớ lại.

Áp lực hồi sức

26 năm công tác ở Phòng Hồi sức tích cực, Trung tâm Gây mê và Hồi sức - Bệnh viện Việt Đức, nơi bệnh nhân được đưa vào luôn trong tình trạng cận kề cái chết, điều dưỡng trưởng Phạm Đan Thanh luôn phải căng mình vì công việc. “Tình trạng những người được chuyển đến đều khá nặng, ranh giới sống - chết rất mong manh. Nếu không cảm thông với người bệnh và không chịu được áp lực công việc thì không thể tiếp tục được công việc” - điều dưỡng Thanh cho biết.

Đặc thù của Phòng Hồi sức tích cực là phòng vô trùng, cách ly gần như hoàn toàn với người nhà. Do đó, hằng ngày, bệnh nhân được điều dưỡng viên chăm sóc từ việc vệ sinh như đánh răng, rửa mặt, buộc tóc, cắt tóc, thay bỉm… đến chuyện ăn uống và dĩ nhiên là cho thuốc, thay băng khi điều trị tại đây. 20 giường bệnh lúc nào cũng có bệnh nhân, không giường nào trống quá 24 giờ.

“Điều trị ở đây là những bệnh nhân rất nặng, chi phí tốn kém. Có những gia đình phải bán cả trâu, bò để chạy chữa cho người thân, còn mình phải ra một góc nhai mì gói, bánh mì cho qua bữa. Chứng kiến cảnh ấy, chúng tôi xót xa lắm...” - chị Thanh chia sẻ.

Theo GS Kính, ngoài những kiến thức thông thường: tiêm truyền, giúp người bệnh xoay trở, vệ sinh..., điều dưỡng hồi sức còn phải nắm chắc các kỹ thuật khác như: điện tim, hình ảnh thế nào là bất thường, thế nào là bệnh nhân đang dung nạp máy thở tốt, bất thường về bệnh, vết mổ nhiễm trùng… “Bệnh nhân ở các khoa khác còn được người nhà vào chăm sóc nhưng ở Phòng Hồi sức tích cực, cần hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn cho bệnh nhân nên người nhà chỉ được vào chăm sóc trong khoảng thời gian nhất định, còn lại hầu hết vẫn phải do điều dưỡng” - GS Kính khẳng định.

 

Mỗi ngày thực hiện khoảng 200 ca mổ

Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa - Bệnh viện Việt Đức mỗi ngày thực hiện 200 ca phẫu thuật, trong đó 2/3 là đại phẫu và đa chấn thương có nguy cơ tử vong. Không chỉ là nơi giảng dạy và thực hành gây mê hồi sức của nhiều cơ sở đào tạo, trung tâm còn tham gia giải quyết thành công nhiều tai nạn hàng loạt (đổ tàu E1 năm 2005, sập cầu treo Chu Va, tai nạn ô tô ở Lào Cai năm 2014...). Đặc biệt, bác sĩ gây mê hồi sức đã đóng vai trò quan trọng cho sự thành công của các ca ghép tạng từ người chết não. Từ năm 2010 đến nay, Bệnh viện Việt Đức dẫn đầu cả nước với 46 ca ghép thận, 5 ca ghép van tim, 9 ca ghép tim, 23 ca ghép gan từ người cho chết não.

Với những đóng góp nêu trên, hôm nay,  26-2, Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa Bệnh viện Việt Đức được đón nhận danh hiệu Anh hùng lao động.

 

Bài và ảnh: Ngọc Dung