Thời gian đầu mới nghỉ hưu, ông Nguyễn H.C (62 tuổi, ngụ ở TP HCM) cảm thấy rất thoải mái vì tha hồ ngồi nhà đọc sách, viết thư pháp. Đây là 2 việc mà ông rất thích nhưng trước đó không có thời gian cho đam mê này.

"Cần khí trời" là điều có thật

Tuy nhiên sau đó, sức khỏe của ông C. có biểu hiện giảm sút, làm gì cũng mau xuống sức, tập yoga tại nhà một chút là đau nên phải bỏ ngang, đi khám thì chẳng có bệnh gì. "Ông cứ ở trong nhà suốt, chẳng chịu đi ra ngoài. Chắc ông bị thiếu khí trời rồi đó" - vợ ông C. "chẩn đoán". Đến phòng khám tâm lý, ông C. khai với bác sĩ (BS) về tình trạng hay cảm thấy lo âu, bồn chồn, đôi khi cáu gắt vô cớ với vợ con. BS cho biết ông C. có biểu hiện trầm cảm nhẹ, rối loạn lo âu mà một phần nguyên nhân là do ông cứ ru rú trong nhà. BS đưa ra lời tư vấn y như vợ ông đã "chẩn đoán" trước đó: Ông C. cần chút khí trời và bạn bè.

Theo BS chuyên khoa II Trần Minh Khuyên, chuyên khoa tâm thần kinh Phòng khám Bệnh viện (BV) Đại học Y Dược TP HCM, việc thường xuyên tập thể dục ngoài trời - chỉ cần ở trước sân hoặc trước ban-công nhà là "đạt yêu cầu", hay hơn nữa nếu ở nơi công cộng như công viên có không gian xanh sẽ rất tốt cho sức khỏe.

Một số người do tính chất công việc phải thường xuyên ở trong văn phòng, hay do thói quen thích sống trong nhà, điều này sẽ có hại cho sức khỏe. Bất kỳ ai, mỗi ngày đều cần phải có chút khí trời để tinh thần tươi tỉnh, thoải mái hơn.

Nhiều lợi ích bất ngờ từ khí trời - Ảnh 1.

Vận động, tập thể dục, đi bộ trong không gian xanh, thoáng đãng… mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe Ảnh: HOÀNG TRIỀU

"Tập thể dục một mình ở nhà thường dễ nản. Tập có bạn bè thì đến giờ là bị kêu réo, có lười chút cũng phải ráng đi, lâu ngày tạo thành một thói quen tốt, cơ thể tự tạo những phản ứng có lợi để cứ đến giờ đó là tay chân bứt rứt, muốn tập luyện. Nếu không muốn tập ngoài công viên, ít nhất hãy đến phòng tập, nơi có bạn bè. Đó là lời khuyên tôi hay dành cho các bệnh nhân bị stress, trầm cảm… Với người lớn tuổi, tập trong môi trường có giao tiếp cũng giúp đẩy lùi các vấn đề về trí nhớ, ví dụ như bệnh Alzheimer" - BS Trần Minh Khuyên phân tích.

Theo BS chuyên khoa II Nguyễn Văn Phú, nguyên Trưởng Khoa Lão BV Nguyễn Trãi, việc tập thể dục, thể thao ở những nơi có nhiều cây xanh như công viên sẽ giúp người cao tuổi cải thiện rõ rệt tình trạng sức khỏe, trí nhớ lẫn tuổi thọ. Việc giao lưu, tiếp xúc với cộng đồng mang đến lợi ích tích cực cho tinh thần và một số chứng bệnh tâm lý người cao tuổi có thể gặp phải. Minh chứng cho điều này là một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Mental Health and Prevention của Đại học Roehampton (Anh), khuyên mọi người nếu đang bị căng thẳng, hãy ra ngoài trời tập thể dục.

Cụ thể qua khảo sát điểm stress của các tình nguyện viên tập luyện ngoài trời giảm 13%, còn người tập trong nhà chỉ giảm 8%. Một nghiên cứu khác của Đại học Essex (Anh), cũng đưa ra lời khuyên tương tự và cho biết sẽ rất tốt cho sức khỏe nếu mỗi ngày dành ra 5 phút vận động trong không gian xanh.

Chọn môn và giờ tập phù hợp

BS Nguyễn Văn Phú khuyên nếu chọn tập ngoài trời, nhóm người cao tuổi cần chú ý lựa chọn các môn thể thao phù hợp: đi bộ, bơi lội, yoga, thái cực quyền… Trong đó đi bộ được khuyến khích nhiều hơn. Đó là hoạt động vận động nhẹ nhàng, ít rủi ro nhưng mang lại hiệu quả đáng kinh ngạc. Đi bộ 15 phút mỗi ngày giúp cải thiện hiệu quả chuyển hóa đường và mỡ trong máu, giúp giảm đường trong máu đáng kể. Bên cạnh đó còn hỗ trợ giảm huyết áp, tăng cường sức khỏe cho hệ tim mạch.

Lưu ý thứ 2 là người cao tuổi có sự thích ứng với môi trường chậm. Vì vậy, không nên đi ra đường đột ngột với quần áo phong phanh, nhất là lúc sáng sớm, trời còn se lạnh. Hãy giữ ấm cơ thể cho đến nơi tập, khởi động phù hợp và tùy vào nhiệt độ bên ngoài mà chọn quần áo tập phù hợp.

BS Trần Minh Khuyên nói thêm việc tập thể dục không nên diễn ra quá sớm hay quá trễ, kể cả người già lẫn người trẻ. Tập quá sớm, lúc 4-5 giờ sáng, trời còn sương giá có thể khiến người có sức khỏe yếu, người già bị nhiễm lạnh, thậm chí tăng nguy cơ đột quỵ. Tốt nhất hãy đợi trời bắt đầu hửng sáng mới đi tập. Ngược lại, tập quá trễ có thể gây mất ngủ ban đêm vì cơ thể chưa kịp trở về trạng thái nghỉ ngơi. Buổi tập chiều tối nên kết thúc trước 19 giờ.

Tập thể dục thể thao sẽ giúp cơ thể tăng khả năng sản sinh ra những hormone đặc biệt như: oxytocin, serotonin, endorphin, dopamine…, những hormone này giúp gia tăng cảm giác hạnh phúc, thậm chí hỗ trợ điều trị các vấn đề lo âu, trầm cảm.

Theo một nghiên cứu mới đây bởi Trung tâm Y tế Saint Luke (thành phố Kansas, Misouri - Mỹ), qua phân tích dữ liệu 8.577 tình nguyện viên 20-93 tuổi trong suốt 25 năm đã xác định 6 môn thể thao giúp con người sống lâu thêm 3-10 năm đó là: tennis, cầu lông, bóng đá, xe đạp, bơi, chạy bộ. Các môn này đều kéo con người ra khỏi nhà, trong đó 3 môn "đầu bảng" yêu cầu họ phải chơi cùng bạn bè.

GS-TS Ottavio Arancio ở Đại học Columbia (Mỹ) khẳng định thể dục là chìa khóa vàng đẩy lùi bệnh Alzheimer, giúp duy trì hormone irisin trong não (liên quan đến học tập và trí nhớ).
Ý LINH - ANH THƯ