Gần đây, các bác sĩ nhi khoa liên tục cảnh báo về tình trạng trẻ con sử dụng quá nhiều loại nước uống có chứa caffeine thay cho vì uống nước lọc. Trong khi đó, caffeine là một trong những chất quan trọng được dùng để tạo nên nước uống giúp tăng lực. Ngộ độc vì ham uống nước tăng lực Chính vì có cảm giác khỏe ra sau mỗi lần uống nước tăng lực nên không ít gia đình cho con uống khá thoải mái, thậm chí có phụ huynh thấy con bị mất nước do đi ngoài nên cho uống nước tăng lực để bù nước. Tuy nhiên, không ít trường hợp sau khi sử dụng loại nước uống này đã có một số biểu hiện kích động quá mức như: leo trèo, không chịu ngồi yên, huyên thuyên, không chịu ngủ. Khi khám những trường hợp này, các bác sĩ đã phát hiện nhịp tim nhanh hơn bình thường và bệnh nhân được chẩn đoán là ngộ độc caffeine do uống nước ngọt. TS Nguyễn Văn Bàng, Phó trưởng Khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai, cho biết thông thường trẻ em rất thích uống các loại nước ngọt, nước tăng lực được cho là sảng khoái, tăng cường sức mạnh trong đó có chứa caffeine. Về cơ bản, các hợp chất tạo nên nước tăng lực đều có những tác dụng nhất định để phù hợp với tên gọi “tăng lực”. Theo các bác sĩ, nhìn chung các loại nước uống tăng lực đều giúp bạn tăng thêm sinh lực trong thời điểm nhất thời. Lý do là bởi trong các loại nước uống tăng lực đều có chứa nhiều đường và caffeine, giúp bạn minh mẫn và tràn đầy sinh lực một cách nhanh chóng. Nếu uống nhiều hoặc thường xuyên quá sẽ xảy ra những triệu chứng ngộ độc, cùng đó trẻ có một số biểu hiệu vui vẻ bất thường, chạy lăng xăng, không ngủ... Nhiều nguy hại cho sức khỏe
Dược sĩ Phan Đức Bình, Hội Dược học VN, cho rằng nước tăng lực muốn bảo đảm chức năng sinh lý của nó là giải khát và bổ túc năng lượng thì không được chứa quá 3% đường. Thế nhưng nồng độ đường hiện nay trong các chai, lon nước ngọt có bán trên thị trường đều gấp hơn 3 lần nồng độ đường cần thiết mà lại không hề ghi trên nhãn hiệu. Điều này rất nguy hại. Các chuyên gia cũng phân tích, sở dĩ khi uống nước tăng lực, bạn thường cảm thấy trở nên nhanh nhẹn và linh hoạt hơn, đó chính là nhờ vào tác động của chất caffeine. Nhưng nếu “nạp” quá nhiều chất caffeine vào cơ thể sẽ là căn nguyên cho những căn bệnh như mất ngủ, cao huyết áp, trạng thái tâm lý bất an, gây rối loạn chuyển dưỡng, thần kinh bị kích thích, dễ cáu giận, nổi nóng. Ngoài ra, chất này cũng không tốt cho người bị rối loạn thần kinh tim, đau dạ dày... nhất là trẻ em. Nguy hiểm hơn, việc lạm dụng thường xuyên sẽ khiến cơ thể phải đối mặt với hội chứng béo phì. TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, lo ngại nhất là chất caffeine trong nước tăng lực có thể gây nghiện. Đặc biệt, nếu có gas nó còn gây đầy bụng, kém ăn, làm mòn men răng, gây sâu răng không có lợi cho sức khỏe. Hơn nữa, trẻ em uống nước có gas thường dễ bị nôn vì nước có gas gây nguy cơ căng dãn dạ dày, có thể gây loét dạ dày, tá tràng. Thêm vào đó, caffeine cũng chính là “thủ phạm” khiến cho nhịp tim đập nhanh hơn bình thường và nó làm cho tăng nhịp tim. Thông thường mỗi lon nước tăng lực có chứa lượng caffeine tương đương từ 1 đến 2 tách cà phê. Với lượng caffeine đó, cơ thể phải mất từ 2 đến 3 ngày mới đào thải hết. Nếu để trẻ dùng thường xuyên trong một thời gian dài loại nước có chứa caffeine sẽ gây lợi tiểu, làm mất nước, thường xuyên lo lắng và tăng nguy cơ kém ăn. Do đó, các bác sĩ khuyên, chỉ nên dùng nước tăng lực khi thật sự cần thiết như đi xa, quá mệt mỏi và cũng chỉ nên uống nhiều nhất 1 lon/ngày, không nên dùng nước tăng lực thường xuyên như một loại nước giải khát thông thường.

Không pha nước tăng lực với các loại rượu mạnh

Các chuyên gia khuyến cáo không nên pha nước tăng lực với rượu để uống hoặc dùng chung với bia vì nó sẽ làm cơ thể bị mất nước và mất chất điện giải, có thể dẫn đến sự xáo trộn nhịp tim. Cùng đó, cũng không nên uống nước tăng lực sau khi tập thể thao vì hoạt động thể thao tự thân nó đều có tác dụng làm huyết áp và nhịp tim tăng lên. Việc sử dụng các loại nước tăng lực đều phải thận trọng. Nếu dùng thừa, có thể sẽ phải sản sinh ra nhiều chất để tiêu nó đi, tế bào thận phải đào thải nhiều và dễ sản sinh ra bệnh tật... Không nên sử dụng thường xuyên và không nên coi nó là một thứ nước giải khát.

A.T

Ngọc Dung