Cuối giờ chiều ngày 7-7, GS-TS Nguyễn Thanh Long, Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế, đã có cuộc họp khẩn với các chuyên gia về phòng, chống bệnh bạch hầu. Đây là cuộc họp đầu tiên của ông ở cương vị mới. Trước đó, sáng cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long giữ chức Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế.

Một ngày, tăng 10 ca bệnh

Tại cuộc họp khẩn về bệnh bạch hầu, ông Long cho biết bệnh đang có dấu hiệu gia tăng. Đến thời điểm này, số mắc đã gấp 3 lần năm 2019, đồng thời bày tỏ quan ngại bệnh có khả năng lan rộng do tỉ lệ miễn dịch cộng đồng ở những vùng có dịch rất thấp. Đặc biệt, tình hình bệnh bạch hầu có nhiều điểm khác biệt so với các năm trước đây như: Diện mắc rộng hơn, nhiều địa bàn mắc hơn, đối tượng mắc rải rộng mọi lứa tuổi, không riêng ở trẻ em mà ghi nhận ở cả người lớn, tỉ lệ tử vong đến thời điểm hiện nay khá cao.

Tính đến chiều 7-7, các tỉnh Tây Nguyên đã ghi nhận thêm 10 ca dương tính bạch hầu, nâng tổng số ca mắc lên 63 người, 3 ca tử vong.

Quyền Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long chủ trì họp khẩn về bệnh bạch hầu - Ảnh 1.

GS-TS Nguyễn Thanh Long, Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế, chủ trì họp khẩn về bệnh bạch hầu - Ảnh: Võ Thu

Ông Đặng Quang Tấn, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), cho biết từ đầu năm tới chiều nay, tại khu vực Tây Nguyên ghi nhận 63 ca dương tính với bạch hầu (tăng 10 ca so với ngày 6-7), trong đó Đắk Lắk là tỉnh mới nhất ghi nhận ca mắc đầu tiên. Ngoài ra, tỉnh Đắk Nông có thêm 4 ca bệnh, nâng tổng số ca mắc ở đây lên 25 người; tỉnh Gia Lai có thêm 5 ca, tổng ở đây có 15 ca; riêng tỉnh Kon Tum vẫn giữ nguyên số ca mắc là 22. Theo ông Tấn, đa số các trường hợp mắc bệnh không được tiêm vắc-xin bệnh bạch hầu đủ mũi, đúng lịch. Ti lệ tiêm chủng đầy đủ có xác minh chỉ khoảng 6%. Về 3 trường hợp tử vong, ông Tấn cho biết bệnh nhân đều ở vùng sâu, vùng xa và là ca bệnh mới xuất hiện lần đầu tại các địa bàn do phát hiện muộn, có địa phương tới 16 năm không có ca bệnh.

Bộ Y tế đã chỉ đạo Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, Sở Y tế, Trung tâm kiểm soát bệnh tật các địa phương này tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phát hiện sớm các ca mắc mới, lấy mẫu xét nghiệm các trường hợp tiếp xúc và các đối tượng nguy cơ để phát hiện sớm các trường hợp mắc mới và người lành mang trùng...

Tập trung điều trị tại chỗ

Tại cuộc họp, ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết Bộ Y tế đã tổ chức tập huấn điều trị bạch hầu kết hợp sốt xuất huyết, Covid-19 cho 4 tỉnh khu vực Tây Nguyên, chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, cách ly kịp thời, khoanh vùng triệt để ổ dịch… chuẩn bị sẵn các khu cách ly, buồng cách ly, phương tiện vật tư tiêu hao, thuốc men…

Về điều trị và dự phòng bệnh nhân mắc bệnh bạch hầu, các chuyên gia cho rằng nên tổ chức cấp cứu tại chỗ để đảm bảo an toàn cho người bệnh, tránh việc chuyển viện các bệnh nhân. Đặc biệt, do biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh là viêm cơ tim, suy tim, gây ngừng tim… do đó trong điều trị cần chú trọng đến công tác hồi sức tim mạch.

Trước thực trạng này, GS Nguyễn Thanh Long yêu cầu cần tập trung hết sức phòng chống bệnh bạch hầu như phòng chống dịch Covid-19. Bạch hầu là bệnh lây qua đường hô hấp, qua giọt bắn, qua tiếp xúc trực tiếp người bệnh. Ông Long giao Cục Y tế dự phòng phối hợp Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia triển khai ngay chiến dịch tiêm dự phòng bạch hầu trên diện rộng cho tất cả đối tượng từ 2 tháng tuổi trở lên. Với trẻ em từ 2-4 tháng tuổi tiêm rộng rãi vắc-xin phòng bệnh và tiêm nhắc lại vắc-xin "3 trong 1" đối với trẻ từ 18 -24 tháng, sau đó tiếp tục tiêm cho đến 5- 7 tuổi, còn với người lớn tiêm vắc-xin Td (chứa thành phần uốn ván, bạch hầu). Việt Nam đảm bảo được vắc-xin phòng bệnh, tuy nhiên ở thời điểm hiện tại cần tiêm cho người dân ở vùng có dịch trước (4 tỉnh Tây Nguyên), sau đó tính tới các tỉnh có nguy cơ.

Quyền Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long chủ trì họp khẩn về bệnh bạch hầu - Ảnh 2.

Bạch hầu đã xuất hiện tại 4 tỉnh của Tây Nguyên- Ảnh: Cao Nguyên

Quyền Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long cũng yêu cầu rà soát, lập danh sách những người dân trên địa bàn đã tiêm, chưa tiêm, đồng thời yêu cầu triển khai ngay điều trị dự phòng với người có tiếp xúc mầm bệnh và những người trong khu vực có mầm bệnh. Ví dụ trong xã có người mắc thì lập tức mọi người phải uống thuốc dự phòng – cách an toàn, hiệu quả. Ngoài ra, cần khoanh vùng, dập dịch, thực hiện cách ly với tất cả những xã có người mắc (hạn chế ra vào, ra vào vùng dịch phải đeo khẩu trang, tránh tiếp xúc gần)… Trong trường hợp cần thiết, báo cáo Thủ tướng về việc xuất cấp khẩu trang với các địa phương này. Ông Long cũng giao Cục Quản lý Khám chữa bệnh thành lập ngay 4 tổ công tác điều trị vào "nằm vùng" ở 4 địa phương có dịch.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá bạch hầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tỉ lệ tử vong 5-7%, có vùng tới 20%, chủ yếu do biến chứng của bệnh. Rất may, bệnh này có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu. Hiện bạch hầu nhạy cảm với kháng sinh điều trị thông thường. Do đó, Quyền Bộ trưởng yêu cầu các cơ quan tập trung nỗ lực khống chế, kiểm soát bệnh một cách căn cơ.

Dự kiến trong tuần này Bộ Y tế sẽ tổ chức phát động Chiến dịch tiêm chủng trên diện rộng phòng chống bệnh, trong đó có bạch hầu, để huy động sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, truyền thông, nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tiêm chủng phòng chống dịch bệnh.

D.Thu