Tại cuộc họp báo lúc 3 giờ 30 phút (giờ địa phương), các hạ nghị sĩ Dân chủ nhấn mạnh nỗ lực của họ đã giúp nâng cao nhận thức về vấn đề bạo lực súng đạn cũng như cam kết tiếp tục cuộc chiến này. Hạ nghị sĩ John Lewis, 76 tuổi, người dẫn đầu hành động phản đối hiếm thấy trong chính trường Mỹ nói trên, cho biết họ đã “vượt qua một cây cầu” và còn rất nhiều “cây cầu” khác phải chinh phục. Hạ nghị sĩ Katherine Clark cũng gọi đây là “một chiến thắng cho nền dân chủ”.

Vụ biểu tình chưa từng có tiền lệ này bắt đầu vào trưa 22-6 (giờ địa phương) với sự tham gia của một nhóm hạ nghị sĩ Dân chủ. Đến tối cùng ngày, theo đài BBC, 168/188 hạ nghị sĩ và 34/44 thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ có mặt tại hạ viện, trong đó một số người ngồi bệt xuống sàn nhà. Phe Cộng hòa (GOP) dĩ nhiên phản đối kịch liệt và cho tắt camera. Tuy nhiên, hàng chục nghị sĩ Dân chủ đã dùng điện thoại di động quay trực tiếp những phát biểu rồi truyền trên mạng xã hội.

Các hạ nghị sĩ Dân chủ biểu tình ngồi hôm 22-6. Ông John Lewis ngồi giữa. Ảnh: REUTERS

Sau 10 giờ, Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan cố gắng kiểm soát tình hình nhưng vấp phải sự phản đối của người biểu tình. Tình hình lúc đó trở nên hỗn loạn bởi thành viên hai phe Dân chủ và GOP không ngừng hét vào mặt nhau. Trong nỗ lực chấm dứt biểu tình, các hạ nghị sĩ GOP vào rạng sáng 23-6 giở chiêu cuối cùng là bỏ phiếu hoãn kỳ họp này đến sau kỳ nghỉ lễ Quốc khánh (4-7). Dù vậy, vẫn còn một nhóm nghị sĩ Dân chủ tiếp tục ở lại phòng họp hạ viện.

Theo phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest, cuộc biểu tình được xem là kết quả của việc quốc hội do GOP kiểm soát không đề ra được giải pháp kiểm soát súng đạn. Đài BBC cho biết ít nhất 100 dự luật xoay quanh vấn đề nhức nhối này được trình lên quốc hội trong 5 năm qua nhưng đều bị phớt lờ. Đặc biệt, năm nay đang là năm bầu cử tổng thống Mỹ nên Đảng Dân chủ muốn nhắn nhủ cử tri rằng họ nên bỏ phiếu cho ai nếu muốn thay đổi thực trạng nói trên.

Sự phản đối quyết liệt của Đảng Dân chủ đến sau vụ xả súng khiến 49 người thiệt mạng và 53 người bị thương tại hộp đêm Pulse, TP Orlando, bang Florida hôm 12-6. Đầu tuần này, Thượng viện Mỹ bỏ phiếu bác bỏ 4 biện pháp kiểm soát súng đạn - mỗi đảng đề xuất 2 biện pháp. Tuy nhiên, các thượng nghị sĩ hai đảng sau đó soạn thảo một dự luật chung nhằm ngăn những kẻ nghi là khủng bố, có trong danh sách cấm bay hoặc danh sách theo dõi của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) mua súng.

Phạm Nghĩa