Tình trạng hỗn loạn bao trùm Nhà Trắng trong vài ngày qua là chưa từng có tiền lệ, ngay cả đối với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Sự ra đi của Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Anthony Scaramucci là một dấu hiệu tốt nhưng vấn đề cốt lõi vẫn còn đó.

Có lẽ, mục đích bí mật của Tổng thống Donald Trump là lập kỷ lục mới về thời gian giữ chức ngắn ngủi nhất và sự ra đi chóng vánh nhất trong đội ngũ nhân viên Nhà Trắng trong lịch sử nước Mỹ. Nếu đúng như thế, chính quyền của ông đang đi đúng hướng trên con đường hoàn thành sứ mệnh trên với việc cách chức đáng kinh ngạc ông Anthony Scaramucci, vị giám đốc truyền thông vừa mới được bổ nhiệm. 

Thế nhưng, việc Thư ký báo chí Sean Spicer, Chánh Văn phòng Reince Priebus và giám đốc truyền thông lần lượt mất chức cách nhau vài ngày là chuyện nghiêm trọng đến nỗi không thể giễu cợt được.

Hận thù, đâm sau lưng

Thay vì thực hiện vai trò của Nhà Trắng trong thời điểm thông thường - vạch ra chương trình nghị sự mạch lạc cho chính quyền và thiết lập tiến trình để làm việc với các bộ, cơ quan khác nhau và quốc hội, Nhà Trắng của ông Donald Trump lại vướng vào tình trạng hận thù và đâm sau lưng.

Sự thiếu kinh nghiệm về chính trị và chuyên môn của nhiều trợ lý chủ chốt của ông Donald Trump chắc chắn góp phần gây ra thực trạng trên. Tuy nhiên, đó vẫn không phải là nguyên nhân chính khiến Nhà Trắng không thể giúp nhiệm kỳ tổng thống của ông Donald Trump đạt kết quả. Rõ ràng chính tổng thống (Donald Trump) là nguyên nhân lớn nhất khiến Nhà Trắng hoạt động khác thường cho đến giờ. 

Đó là vì ông Donald Trump đích thân lựa chọn hầu hết nhân sự làm việc tại Nhà Trắng và những quyết định này thường đi ngược lại lời khuyên của các chuyên gia có kinh nghiệm. Ngoài ra, ông dường như có suy nghĩ rằng văn hóa cạnh tranh mạnh mẽ, đẩy các cá nhân và phe phái bên trong Nhà Trắng vào thế đối đầu kịch liệt sẽ mang lại kết quả tốt đẹp. Thực tế lại không như thế.


Cái gốc của vấn đề Nhà Trắng - Ảnh 1.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và ông John Kelly tại Nhà Trắng hôm 31-7Ảnh: Reuters

Rắc rối không kém thứ văn hóa mà ông Donald Trump giúp hình thành tại Nhà Trắng là việc ông không thúc đẩy được một bộ máy tự vận hành mà không dính dáng tới mình ở từng khâu. Ông Scaramucci (trước khi mất chức) từng không chỉ dự đoán đối thủ Priebus bị cách chức mà còn khoe khoang về chuyện báo cáo trực tiếp với tổng thống, không phải với chánh văn phòng Nhà Trắng như thường lệ. 

Vị tổng thống Mỹ này thích thú với khả năng can thiệp vào mọi chuyện, thay vì làm theo nghi thức có sẵn. Ông Donald Trump còn có thiên hướng gây rắc rối thông qua mạng xã hội Twitter và có cách nhìn nhận khác thường đối với những sự kiện hiện tại. Những vấn đề này rốt cuộc khiến cho Nhà Trắng và mở rộng ra là chính quyền của ông trở nên không thể quản lý được.

Quyền hạn của Kelly

Ví dụ điển hình mới nhất xảy ra sáng 31-7 khi Tổng thống Donald Trump kết thúc dòng thông điệp trên Twitter bằng khẳng định "Không có hỗn loạn trong Nhà Trắng" chỉ vài giờ trước khi ông Scaramucci bị cách chức.

Câu chuyện trên dẫn đến 2 câu hỏi. Thứ nhất, tổng thống có thực sự tin những gì được chính ông viết trên Twitter hay không? Nếu câu trả lời là có, đó là vấn đề lớn. Câu hỏi thứ hai và cũng là câu hỏi quan trọng hơn: Liệu Tổng thống Donald Trump sẽ cho phép tân Chánh Văn phòng Nhà Trắng John Kelly kiểm soát không chỉ đội ngũ nhân viên dưới trướng mà còn cả chính bản thân tổng thống hay không?

Căn cứ vào những gì chúng ta đã chứng kiến từ đương kim tổng thống Mỹ trong 6 tháng nắm quyền đầu tiên, sẽ khó để đặt cược vào điều đó. Không thể đoán trước được hầu như bất cứ chuyện gì liên quan đến chính quyền Washington hiện nay. 

LỤC SAN (Lược dịch từ đài Deutsche Welle - Đức)