Tờ The New York Times ngày 23-6 cho biết kế hoạch khởi động một thị trường buôn bán khí thải carbon tầm cỡ quốc gia vào cuối năm nay đã được Bắc Kinh manh nha suốt nhiều năm qua nhưng giờ được thúc đẩy mạnh vì sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ Thỏa thuận khí hậu Paris.


Canh bạc khí thải của Chủ tịch Tập Cận Bình - Ảnh 1.

Sương mù dày đặc bao phủ sân bay quốc tế Bắc Kinh tháng 12-2016. Công nghiệp hàng không cũng có thể nằm trong kế hoạch thị trường mua bán khí thải của Trung QuốcẢnh: AP

Theo hướng dẫn chính sách khí thải nhà kính công bố ngày 21-6, Bắc Kinh cho biết việc khởi động thị trường nói trên đang diễn ra đúng nhịp độ. "Mua bán khí thải carbon trên quy mô quốc gia sẽ gửi tín hiệu tới thế giới rằng Trung Quốc đang nghiêm túc về vấn đề này" - GS Wang Yi thuộc Viện Khoa học Trung Quốc ở Bắc Kinh cho biết.

Đây được xem là canh bạc tốn kém và nhìn xa trông rộng của ông Tập Cận Bình. Chủ tịch Trung Quốc dường như rất nóng lòng muốn lấy thế chủ động từ Mỹ về thương mại, hợp tác đa phương và biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, không có gì bảo đảm canh bạc này sẽ chắc thắng. Hiện châu Âu và bang California - Mỹ đã sử dụng hệ thống mua bán quyền phát thải.

Hệ thống này thiết lập trần khí thải nhà kính và cho phép các doanh nghiệp mua bán lượng phát thải với hy vọng bước đi này giúp tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy công nghệ sạch. Tuy nhiên, chưa có ai thử hệ thống này lên quy mô lớn như tham vọng của chính phủ Trung Quốc - quốc gia đứng đầu thế giới về khí thải carbon.

Có thể mất nhiều năm để vận hành trơn tru thị trường mua bán khí thải và đây cũng là phép thử với cam kết của ông Tập về việc hạn chế các ngành công nghiệp gây ô nhiễm. Tuy nhiên, những bước lùi lớn trong thị trường còn non trẻ này có thể làm xói mòn sự ủng hộ của thế giới đối với biện pháp giảm khí thải nói trên.

Thêm vào đó, sự cự tuyệt của Tổng thống Donald Trump với Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu cũng có thể cản trở tham vọng mở rộng mua bán khí thải của Trung Quốc. Lý do là các công ty hoặc hiệp hội công nghiệp lớn có thể không sẵn lòng cắt giảm ô nhiễm.

"Đây thực sự là nhiệm vụ phức tạp. Chính vì vậy Trung Quốc phải tiến hành kế hoạch một cách chắc chắn và không được thất bại. Nếu thị trường khí thải carbon Trung Quốc thất bại, đó sẽ là một đòn mạnh không chỉ với Trung Quốc mà còn cả toàn cầu" - ông Wang cảnh báo.

Thu Hằng