Các cảnh sát và quan chức chống ma túy hàng đầu sẽ cùng thân nhân những người bị giết ra điều trần trước hai ủy ban của thượng viện là Ủy ban Tư pháp và Nhân quyền cùng Ủy ban Trật tự công cộng và Dược phẩm nguy hiểm. Thượng nghị sĩ Leila de Lima, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp và Nhân quyền, cho biết bà sẽ gạt qua bất hòa với Tổng thống Duterte để bảo đảm “các vụ giết người tăng chưa từng có tiền lệ” sẽ được điều tra “một cách chuyên nghiệp nhất”.

Theo đài CNN, một ủy ban về nhân quyền địa phương khẳng định họ có bằng chứng về các vụ tra tấn và “tùy tiện tước đi sự sống” của nghi phạm ma túy. Điều này tương tự lời kể của vợ nghi phạm JP Bertes, sống ở TP Pasay. Bertes và cha vợ bị 9 cảnh sát bắt đi mà không có lệnh bắt giữ hôm 6-7. Người vợ nói cả hai bị đánh đập và sau đó bị bắn chết ở một trụ sở cảnh sát. Không những vậy, cô tố cáo khi đến bắt người, cảnh sát còn cởi quần đứa con gái 2 tuổi của cô để khám xét khiến em bị chấn động tâm lý.

Cảnh sát trưởng Philippines Ronald dela Rosa (thứ 2 từ trái qua) tuyên thệ trước điều trần tại Thượng viện ngày 22-8 Ảnh: REUTERS
Cảnh sát trưởng Philippines Ronald dela Rosa (thứ 2 từ trái qua) tuyên thệ trước điều trần tại Thượng viện ngày 22-8 Ảnh: REUTERS

Vợ của Bertes thừa nhận chồng mình bán ma túy nhưng đã được thả hồi năm 2015 sau khi “hối lộ cảnh sát”. Cô nói chồng và cha mình không phải là người xấu, vẫn có thể thay đổi và lẽ ra không đáng bị giết như thế. Cảnh sát TP Pasay cho biết 2 trong số 9 cảnh sát nêu trên bị buộc tội giết người sáng 22-8, ngay trước phiên điều trần.

Cũng tại phiên điều trần, Cảnh sát trưởng Philippines Ronald Dela Rosa cho hay khoảng 1.800 người đã thiệt mạng từ khi cuộc chiến chống ma túy bắt đầu từ tháng 7 qua. 712 nghi phạm trong số đó do cảnh sát giết, còn 1.067 người khác bị giết bởi dân quân và các nhóm chưa rõ danh tính. Ngoài ra, có hơn 10.000 người bán và dùng ma túy bị bắt, hơn 600.000 nghi phạm đầu hàng và số ma túy trị giá 2,38 tỉ peso (51 triệu USD) bị thu giữ.

Trong khi ông Duterte chịu nhiều chỉ trích vì giết hại các nghi phạm không qua xét xử, Trung Quốc lại đề nghị hỗ trợ chiến dịch chống ma túy của tổng thống Philippines. Tại cuộc họp báo ở TP Davao hôm 21-8, ông Duterte nói: “Nhiều nước đề nghị giúp đỡ chúng ta và nước đầu tiên là Trung Quốc. Tôi đánh giá cao lời đề nghị của phía Trung Quốc và sẽ ghi nhớ những gì người Trung Quốc đang làm cho chúng ta”.

Cuộc chiến chống ma túy cũng là nguồn cơn gây căng thẳng giữa ông Duterte và Liên Hiệp Quốc gần đây. Tuy vậy, Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay ngày 22-8 tuyên bố nước này sẽ không ra khỏi Liên Hiệp Quốc, một ngày sau khi Tổng thống Rodrigo Duterte dọa làm điều ngược lại.

Huệ Bình