Lần gần đây nhất, Anh có bước đi tương tự là khi chiến tranh lạnh còn căng thẳng. Sau khi một sĩ quan hàng đầu của Cơ quan An ninh Liên Xô (KGB) đào tẩu năm 1971, Anh cáo buộc một mạng lưới điệp viên Liên Xô hoạt động tại nước mình và ra lệnh trục xuất 91 nhà ngoại giao, nghi là sĩ quan tình báo, của đối thủ.

Không chịu thua kém, Liên Xô bác cáo buộc của Anh trong lúc có động thái trục xuất trả đũa. Vụ việc đẩy quan hệ 2 bên xuống mức thấp kỷ lục và chỉ được cải thiện sau khi chiến tranh lạnh khép lại.

Số lượng nhà ngoại giao Nga bị trục xuất lần này không nhiều như năm 1971 nhưng tác động của nó lại lớn hơn. Theo tạp chí The Atlantic, đội ngũ nhà ngoại giao Nga ở London hiện có 58 người và đến tuần sau con số này sẽ giảm 40%. Trong vụ việc năm 1971, số lượng nhà ngoại giao Liên Xô bị trục xuất chỉ chiếm 16% trong số 550 người.

Chiến tranh lạnh phủ bóng quan hệ Anh - Nga - Ảnh 1.

Đại sứ quán Nga tại thủ đô London - Anh Ảnh: AP

Hành động trả đũa của Anh không chỉ dừng lại ở đó. Ngoài việc tăng cường kiểm tra các cá nhân, chuyến bay tư nhân và hàng hóa từ Nga, Anh còn ngừng tất cả cuộc gặp song phương cao cấp đã lên kế hoạch, đóng băng những tài sản Nga bị xem là đe dọa cuộc sống hay tài sản của công dân Anh hoặc người sống ở Anh, không cử các bộ trưởng và nhân vật hoàng gia đến dự vòng chung kết World Cup được tổ chức ở Nga năm nay...

Nga lập tức gọi hành động trên là "hoàn toàn không thể chấp nhận và thiển cận" và nhiều khả năng sẽ đáp trả tương xứng, như những gì đã làm trong vụ tranh cãi về cái chết của cựu điệp viên Nga Alexander Litvinenko ở London do bị trúng độc phóng xạ năm 2006. "Vấn đề ở đây là Nga có lẽ không quá lo ngại về chuyện trục xuất nhà ngoại giao trong lúc động thái trả đũa của Anh không làm nghiêm trọng hơn những biện pháp từng phạt của phương Tây mà Moscow đối mặt" - tờ The New York Times nhận định.

Sức nặng của các biện pháp nói trên còn bị đặt dấu hỏi sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump không đích thân chỉ trích Nga về vụ việc mà để các phụ tá lên tiếng bày tỏ sự ủng hộ và tinh thần đoàn kết với Anh, được Nhà Trắng gọi là "đồng minh thân cận nhất" của Washington trong tuyên bố đưa ra vào chiều tối 14-3 (giờ địa phương).

Hoàng Phương