Phát biểu tại cuộc họp về an ninh ở London - Anh hôm 3-5, Giám đốc Cảnh sát châu Âu (Europol) Rob Wainwright xác nhận vừa phát hiện một mạng xã hội mới trong cuộc truy quét chủ nghĩa quá khích Hồi giáo trên internet hồi tuần trước. Theo hãng tin Reuters, Europol đã thực hiện cuộc đột kích này cùng với Mỹ, Bỉ, Hy Lạp, Ba Lan và Bồ Đào Nha, qua đó phát hiện hơn 2.000 "khoản mục" quá khích được đăng trên tổng cộng 52 nền tảng truyền thông xã hội.

Phổ biến tư tưởng quá khích

"Trong chiến dịch này, chúng tôi phát hiện Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang phát triển nền tảng truyền thông xã hội của riêng chúng để tránh bị trấn áp hoạt động liên lạc và tuyên truyền. Điều đó cho thấy một số thành viên IS vẫn tiếp tục đổi mới trong lĩnh vực này" - ông Wainwright thông báo.

Giới chuyên gia cho rằng phiến quân IS thường xuyên dựa vào các nền tảng truyền thông xã hội để giao tiếp trực tuyến và tuyên truyền, cùng với những kênh riêng trên ứng dụng nhắn tin Telegram đặc biệt được ưa thích trong năm qua.

Chiêu thức mới của IS - Ảnh 1.

Mạng xã hội đã trở thành công cụ chính để IS mở rộng tuyên truyền và tuyển thành viên mới Ảnh: HUFFINGTON POST

Mạng xã hội từ lâu đã trở thành công cụ chính để phiến quân IS tự xưng mở rộng tuyên truyền và tuyển thành viên mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh các công ty Twitter và Telegram tiếp tục đàn áp thẳng tay những tài khoản của IS, phiến quân đã bất ngờ tạo ra mạng xã hội của riêng mình để tiện việc liên lạc và tuyên truyền.

Các công ty công nghệ, như Facebook và Google, đã bị sức ép chính trị ngày càng tăng cần phải làm nhiều điều hơn nữa nhằm xử lý tài liệu quá khích trên mạng, khiến cho các tổ chức cực đoan như IS khó liên lạc hơn với những dịch vụ mã hóa để tránh bị các cơ quan an ninh phát hiện. Tuy nhiên, ông Wainwright nhấn mạnh qua việc tạo ra dịch vụ riêng, IS đang đối phó lại áp lực phối hợp từ các lực lượng tình báo, cảnh sát, chuyên viên kỹ thuật và cố gắng tìm cách thoát khỏi điều đó.

"Chúng tôi đã khiến chúng khó hoạt động trong lĩnh vực này hơn nhiều. Thế nhưng, chúng tôi vẫn còn chứng kiến chúng công bố các đoạn video khủng khiếp, những thông tin liên lạc với quy mô lớn trên internet" - ông Wainwright lo ngại, đồng thời thừa nhận không rõ rằng liệu việc triệt hạ hệ thống kỹ thuật của IS có khó khăn hơn hay không.

Website Engadget nhận định sẽ khó ngăn chặn được IS hoàn toàn khi tổ chức này có thể tiếp tục tạo ra mạng riêng để phổ biến tư tưởng quá khích. Theo ông Wainwright, Europol không chắc chắn việc tháo gỡ những trao đổi thông tin liên lạc trên mạng riêng của IS sẽ khó khăn đến mức nào. Tuy nhiên, đấu tranh chống lại hoạt động tuyên truyền trên mạng vẫn là một phần quan trọng trong cuộc chiến chống IS hiện nay.

"Cẩm nang" khủng bố

Chưa hết, IS còn đang khuyến khích các chiến binh thánh chiến sử dụng những quảng cáo trên các website Craigslist, Gumtree, eBay và Loot để nhử nạn nhân tìm đến cơ ngơi của chúng, bắt họ làm con tin và sát hại. Chẳng hạn, IS đăng quảng cáo một căn hộ cho thuê vừa đủ nhỏ để không thu hút các gia đình đông người, nhử những người đến thuê nhà và giết chết họ. Quảng cáo rằng những căn hộ này lý tưởng đối với sinh viên cũng có thể có tác dụng.

Gần đây, Rumiyah - tạp chí online của IS - còn đề nghị liệt kê hàng hóa bán trực tuyến, đồng thời nhấn mạnh rằng việc thanh toán chỉ được thực hiện trực tiếp và chỉ chấp nhận tiền mặt. Hơn nữa, mẩu quảng cáo còn đòi hỏi nạn nhân phải vào bên trong nhà. Bài báo chỉ vẽ: "Quan trọng là quảng cáo phải mang tính hiện thực, không đưa ra giá quá thấp so với giá trị hàng hóa vì điều đó có thể thu hút sự chú ý của nhà chức trách đang lùng sục những món hàng bị đánh cắp hoặc có thể gợi lên những mối nghi ngờ khác".

Bài báo hướng dẫn bọn khủng bố không nên ra tay cho đến khi con mồi hoàn toàn vào hẳn bên trong nhà và cảm thấy thoải mái, để tránh bất kỳ sự chống cự nào và ngăn chặn cơ hội chạy trốn của họ. Trong trường hợp có ít tay súng hơn, IS khuyến khích đồng bọn chọn các mục tiêu có ít lối ra. IS còn khuyên đồng bọn ra tay hành động vào những ngày cảnh sát và các lực lượng an ninh có thể bận bịu với những sự kiện của quốc gia hoặc địa phương.

Theo báo Daily Mail, Rumiyah đã công bố những hướng dẫn thực hiện các vụ tấn công bằng xe, dùng dao và đốt phá cho "sói đơn độc" - vốn được khen ngợi là đã nêu những "tấm gương anh hùng" qua các hoạt động của chúng. Tạp chí đăng 10 thứ tiếng này còn khích lệ bọn khủng bố mua súng tại các cuộc trưng bày và tạo ra càng nhiều vụ bắn giết, khủng bố càng tốt. 

Facebook, Google, Twitter bị kiện

Ngày 3-5, gia đình 3 nạn nhân trong vụ nổ súng ở TP San Bernardino, bang California (Mỹ) hồi tháng 12-2015 - gồm: Sierra Clayborn, Tin Nguyen và Nicholas Thalasinos - đã đâm đơn kiện Facebook, Google và Twitter tại tòa án Los Angeles, cáo buộc 3 đại gia công nghệ này tạo điều kiện cho IS phát triển trên mạng xã hội. Cuối năm 2016, thân nhân những người bị sát hại trong vụ tấn công hộp đêm Pulse cũng đã đâm đơn kiện tương tự tại tòa án liên bang ở Detroit. Gia đình 5 nạn nhân vụ khủng bố ở Tel Aviv - Israel hồi tháng 6-2016 và bà vợ góa của huấn luyện viên cảnh sát Lloyd Carl Fields Jr, người bị bắn chết ở Jordan tháng 11-2015, cũng đã có động thái như vậy.

Tuy nhiên, không vụ kiện nào thành công và cũng không rõ liệu các thẩm phán có thông cảm với lý lẽ của những gia đình nạn nhân hay không.

Trong khi đó, ông Mark Zuckerberg, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Facebook, hứa thuê thêm 3.000 nhân viên điều tiết để ngăn chặn các video bạo lực cũng như giúp công ty làm tốt hơn việc "loại bỏ phát ngôn căm thù và sự lạm dụng trẻ em".

Kỳ tới: IS mất đất - thêm nỗi lo

NGÔ SINH