Trong bài bình luận của The Atlantic đăng tải hôm 3-1, tạp chí này cho rằng "cái chết" của ông Soleimani, chỉ huy Lực lượng tinh nhuệ Quds của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đã "cướp đi nhân vật chủ chốt trong việc thực hiện tham vọng của Tehran tại Trung Đông".

"Điều này không có nghĩa là chiến tranh. Nó sẽ không dẫn đến chiến tranh và không có nguy cơ gây ra chiến tranh. (Bởi vì) đó chính xác đã là chiến tranh" – tác giả Andrew Exum viết trên The Atlantic.

Đó là chiến tranh và Iran đã mất cột trụ ở Trung Đông! - Ảnh 1.

Thiếu tướng Qassem Soleimani (trái). Ảnh: Reuters

Tác giả này cho biết thêm: "Tôi không tự nhận mình là chuyên gia về Iran. Khi tôi làm phó trợ lý bộ trưởng quốc phòng về các chính sách ở Trung Đông, tôi thường nhắc nhở nhóm của mình tại Lầu Năm Góc rằng sự hiểu biết của tôi chỉ dừng lại ở tuyến đường thủy Shatt al-Arab ngăn cách Iraq và Iran, còn của họ là các khu vực nói tiếng Ả Rập và Farsi tại Trung Đông".

"Nhưng tôi biết tầm quan trọng của Soleimani vì ông ấy đã dành nhiều thời gian hơn trong thế giới nói tiếng Ả Rập, ủng hộ các đồng minh Iran từ Iraq đến Lebanon, từ Syria đến Yemen nhiều hơn những gì làm ở quê nhà. Từ quan điểm quân sự và ngoại giao, Soleimani là tổng hòa của các nhân vật David Petraeus (cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ), Stan McChrystal (cựu tướng Mỹ) và Brett McGurk (nhà ngoại giao kỳ cựu của Mỹ)".

Theo tác giả Exum, giai đoạn 2015-2017, khi liên quân quốc tế do Mỹ dẫn đầu đang chiến đấu chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở cả Iraq và Syria, ông Soleimani "đi về như con thoi giữa hai quốc gia này". 

"Mất đi Soleimani là một vấn đề lớn đối với Tehran. Một trong những lý do Iran thường xuyên mắc lỗi ở Yemen, đó là thiếu sự giám sát của một người có tầm. Ông Soleimani là người như vậy" - vị cựu quan chức Lầu Năm Góc chốt lại.

Người dân Trung Đông sắp chịu khổ lớn!

Tác giả Exum nhắc đến, đó là Mỹ tuyên bố họ hành động vì ông Soleimani đang lên kế hoạch tấn công các nhà ngoại giao và quân đội nước này ở Trung Đông. Gần đây, chỉ huy lực lượng Quds được cho là dàn dựng các cuộc tấn công khác vào căn cứ của liên quân Mỹ ở Iraq. Ít nhất thì ông Soleimani cũng "chịu trách nhiệm cho hàng chục, thậm chí hàng trăm cuộc tấn công vào lực lượng Mỹ tại Iraq".

Hiện tại, chưa rõ phản ứng cụ thể của Iran cũng như việc Mỹ sẽ đối phó với phản ứng đó (nếu xảy ra) bằng cách nào. Tác giả Exum nhận định người dân Trung Đông sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều trong những tuần tới!

Phạm Nghĩa (Theo The Atlantic)