Những cỗ máy không người lái qua lại tấp nập trên bầu trời, bên dưới là xe tải lưu thông nhộn nhịp không cần tài xế, trong khi tàu thuyền tự động vượt biển khơi. Tất cả đều hối hả mang những gói hàng tới người nhận một cách nhanh nhất và an toàn nhất, đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp giao hàng đang bùng nổ hơn bao giờ hết, nhất là khi hình thức mua sắm qua mạng ngày càng nở rộ...

Thiếu hụt nhân lực

Một hệ thống giao hàng "không người" trong mơ như vậy không còn là điều quá xa vời đối với đất nước mặt trời mọc.

Hành trình giao hàng vắng bóng người - Ảnh 1.

Một giáo viên dạy cách điều khiển máy bay không người lái cho học viên tại một trường học ở TP Kai, tỉnh Yamanashi - Nhật Bản Ảnh: KYODO

Theo báo The Straits Times, chính phủ Nhật Bản quyết tâm đưa công nghệ này vào cuộc sống đầu những năm 2020 để giảm thiểu sức ép lên lĩnh vực giao hàng đang bị quá tải. Ngành công nghiệp này đang vật lộn với tình trạng thiếu hụt nhân lực giữa lúc dân số già đi, trong khi số lượng gói hàng đã lên tới kỷ lục 3,9 tỉ trong năm ngoái, một phần nhờ sự bùng nổ của hoạt động mua sắm trực tuyến.

Ba hãng chuyển phát lớn nhất Nhật Bản - Yamato Transport, Sagawa Express và Japan Post - đang vật lộn vất vả để đối mặt nhu cầu giao hàng tăng vọt trong khi nhân lực thiếu hụt. Nhiều nhân viên trong lĩnh vực này bận rộn tới mức không có cả thời gian ăn trưa. Sức ép ngày càng nặng nề khiến Yamato mới đây phải rút khỏi dịch vụ giao trong ngày của hãng Amazon (Mỹ), trong khi Sagawa đã thực hiện động thái này từ năm 2013.

Tham vọng táo bạo của Tokyo đã thể hiện rõ trong kế hoạch chiến lược được công bố hồi đầu tháng này của Văn phòng Thủ tướng cho dù công nghệ nêu trên vẫn còn non trẻ. Còn gì tiện lợi hơn khi một gói hàng vượt quãng đường hơn 2.000 km từ hòn đảo xa xôi ở Nam Shikoku tới Bắc Hokkaido một cách nhanh gọn, an toàn và tiết kiệm, thông qua mạng lưới phương tiện tự lái dù đang ở giữa mùa đông lạnh giá? Đó là một kịch bản được các nhà hoạch định nêu trong kế hoạch.

Xây "tổ" cho máy bay không người lái

Để hiện thực hóa tham vọng trên, Chính phủ Nhật Bản cam kết sẽ điều chỉnh luật, nhanh chóng phát triển những cơ sở hạ tầng cần thiết, như mạng di động 5G và bắt tay với công ty tư nhân. Năm tới, Tokyo muốn bắt đầu giao hàng bằng máy bay không người lái ở các khu vực đồi núi, vốn chiếm 73% diện tích đất liền nước này, trước khi mở rộng dịch vụ ra các thành phố vào đầu những năm 2020.

Trong khi đó, hãng Amazon đã đi trước các đồng nghiệp ở Nhật khá xa trong tham vọng hiện thực hóa ước mơ giao hàng bằng phương tiện không người lái. Hồi tháng 12-2016, hãng bán lẻ trực tuyến đa quốc gia này đã thực hiện thành công chuyến giao hàng đầu tiên bằng máy bay không người lái tại TP Cambridge - Anh. Trong thử nghiệm, chỉ mất 13 phút sau khi khách hàng "đặt mua", gói hàng bao gồm một thiết bị Amazon Fire TV và một bịch bỏng ngô đã được chuyển đến tay họ.

Tháng 6 vừa rồi, Amazon công bố bản đăng ký chứng nhận cho thiết kế về một trung tâm có cấu trúc tổ ong, cho phép các máy bay không người lái ra vào lấy hàng rồi chuyển tới địa chỉ đã định sẵn. Theo thiết kế, máy bay không người lái sẽ ra vào một tòa nhà cao hình trụ mà Amazon muốn xây dựng tại các trung tâm đô thị để "làm tổ" cho các cỗ máy giao hàng tương lai của mình. Trước đó, Amazon từng có ý tưởng để máy bay không người lái xuất phát từ các xe tải chở hàng của hãng nhưng kế hoạch này không khả thi do tình trạng ùn tắc giao thông.

Mặc dù Amazon đã tiến khá xa trong tham vọng của mình, chưa hẳn người dân Mỹ sẽ có thể sớm trải nghiệm dịch vụ giao hàng mới mẻ này. Trong khi đó, Washington chưa thể hiện sự sẵn sàng "bật đèn xanh" cho các phương tiện không người lái hoạt động rộng rãi như Tokyo. 


Đào tạo người điều khiển

Hơn 100 trường đào tạo điều khiển máy bay không người lái đã xuất hiện tại Nhật giữa lúc nhu cầu hiểu biết về lĩnh vực này gia tăng. Việc điều khiển máy bay không người lái không quá khó nhưng đòi hỏi những kỹ thuật nhất định khi phương tiện này phục vụ hoạt động nghiên cứu hoặc cứu hộ. Hồi tháng 3, một trường học thuộc Viện Hàng không Nhật Bản ở TP Kai, tỉnh Yamanashi đã hạ tuổi đủ điều kiện nhập học cho học viên từ 20 xuống 16. Ngoài các khóa huấn luyện thực hành, học viên còn có thể được dạy về hàng không dân dụng và luật phát thanh, cũng như nắm bắt những thay đổi thời tiết đột ngột từ chuyển động của mây và hướng gió.

Đỗ Quyên