Chuyên gia Max Boot của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (trụ sở tại New York) khẳng định chương trình tiêm phòng Covid-19 là thành tựu lớn nhất của chính phủ Mỹ trong nhiều thập kỷ.

Chiến dịch thần tốc

Sự thành công này đến từ nỗ lực của lưỡng đảng Dân chủ - Cộng hòa, bắt đầu bằng chiến dịch nghiên cứu, sản xuất và phân phối vắc-xin thần tốc "Operation Warp Speed" của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump.

Dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, tốc độ phủ sóng vắc-xin gia tăng đáng kể. Khi Tổng thống Biden nhậm chức vào ngày 22-1, chỉ 16,5 triệu công dân Mỹ được tiêm ít nhất 1 liều. Đến ngày 14-6, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), con số này đã tăng lên hơn 174 triệu người.

Nhằm thực hiện cam kết đưa nước Mỹ trở lại trạng thái bình thường đến ngày 4-7, Tổng thống Biden hồi đầu tháng rồi đã "đại tu" chiến lược tiêm phòng - chuyển sự tập trung từ các địa điểm tiêm chủng quy mô lớn sang các cơ sở địa phương như phòng mạch, nhà thuốc… - để nhắm đến những người trẻ tuổi và những người còn do dự.

Hình mẫu tiêm phòng Covid-19 - Ảnh 1.

Một trạm tiêm vắc-xin Covid-19 dã chiến được dựng tại TP Detroit, bang Michigan - Mỹ hôm 11-6 Ảnh: REUTERS

Trong khuôn khổ của chiến lược mới, chính quyền Tổng thống Biden yêu cầu hàng chục ngàn nhà thuốc hỗ trợ; triển khai trạm tiêm dã chiến và trạm tiêm lưu động, đặc biệt là tại vùng nông thôn. Đồng thời, phân bổ hàng chục triệu USD cho nhân viên tiếp cận cộng đồng để hỗ trợ di chuyển và thu xếp chăm sóc trẻ cho những người muốn được tiêm vắc-xin tại các khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao.

Để gia tăng niềm tin dành cho vắc-xin, giới chức liên bang nhờ tới bác sĩ gia đình cùng những "sứ giả" khác, những người được tin tưởng trong cộng đồng của họ. Tổng thống Biden còn thông báo một trang web và đường dây nóng liên bang mới nhằm giúp người dân tìm kiếm địa điểm tiêm phòng gần nhất, với cam kết "tiêm chủng dễ dàng hơn bao giờ hết".

Chính quyền Tổng thống Biden quyết định mở rộng chương trình tiêm phòng Covid-19 để nhắm đến các thiếu niên 12-15 tuổi vào ngày 13-5, sau khi CDC khuyến nghị sử dụng vắc-xin của Công ty Pfizer (Mỹ) và đối tác BioNTech (Đức) cho nhóm này. Kế hoạch tiêm chủng dành cho nhóm thanh thiếu niên từ 16 tuổi trở lên đã được triển khai ở hầu hết các bang vào tháng 4, vài tháng sau khi Mỹ bắt đầu tiêm phòng nhóm đối tượng ưu tiên là nhân viên y tế và người cao tuổi tại viện dưỡng lão.

Chiến lược số hóa

Tại Israel, quy định đeo khẩu trang trong không gian kín đã được gỡ bỏ vào ngày 15-6, với 3 trường hợp ngoại lệ: Công nhân hoặc khách thăm chưa được tiêm phòng hay phục hồi sức khỏe tại các cơ sở phúc lợi; các cơ sở chăm sóc sức khỏe dài hạn hoặc viện dưỡng lão; các cá nhân trên đường đến khu cách ly và hành khách trên các chuyến bay.

Bộ Y tế Israel không đề cập trường học. Trước đây, họ khẳng định quy định đeo khẩu trang sẽ được duy trì vì phần lớn công dân dưới 16 tuổi chưa được tiêm chủng. Israel triển khai chiến dịch tiêm phòng cho nhóm 12-15 tuổi vào ngày 6-6, sáu tháng sau khi bắt đầu tiêm cho người trưởng thành và sau khi Cơ quan Quản lý Thực phẩm - Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt sử dụng vắc-xin Pfizer-BioNTech cho nhóm trên.

Nếu giai đoạn tiêm phòng này thành công, Bộ Y tế Israel sẽ cân nhắc gỡ bỏ quy định đeo khẩu trang trong trường học. Chương trình tiêm chủng quy mô lớn cùng các biện pháp hạn chế đã góp phần đưa số ca nhiễm hằng ngày tại Israel trở về gần mức 0 gần đây.

Hình mẫu tiêm phòng Covid-19 - Ảnh 2.

Israel ngày 15-6 gỡ bỏ quy định đeo khẩu trang trong không gian kín, một bước tiến mới trong hành trình trở lại trạng thái bình thường. Ảnh: REUTERS

Chiến lược phủ sóng vắc-xin Covid-19 của Israel được giới chuyên gia mô tả là tấm gương cho cả thế giới, đặc biệt là châu Á - nơi các quốc gia nhận thấy tầm quan trọng của hệ thống y tế số hóa. Đây là một trong những yếu tố then chốt giúp Israel gặt hái thành công trong nỗ lực tiêm chủng, tự tin tái mở cửa kinh tế với tỉ lệ dân số được tiêm phòng đầy đủ lên đến 55%, tính đến ngày 15-6. Cùng với những bệnh nhân Covid-19 đã được chữa khỏi, những công dân trong nhóm này đủ điều kiện để tải một ứng dụng do Bộ Y tế Israel phát triển.

Ứng dụng này cấp cho họ một mã quét QR đặc biệt, kéo dài 6 tháng, để vào phòng tập, rạp chiếu phim, nhà hàng và quán bar. So với các quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á, kể cả Singapore và Hồng Kông, việc tiêm phòng ở Israel diễn ra nhanh chóng và đơn giản hơn rất nhiều.

Người dân Israel nhận thông báo qua tin nhắn được gửi từ ứng dụng mà họ sử dụng để đăng ký tiêm phòng. Nếu không phản hồi tin nhắn đầu tiên, họ sẽ được "hệ thống leo thang tự động" gửi tin nhắn thứ 2 trước khi gọi điện. Với những công dân không rành công nghệ, họ có thể sử dụng trung tâm liên lạc điện tử.

Việc tiêm phòng cũng được số hóa. Y tá nhập dữ liệu bệnh nhân vào một ứng dụng được cài đặt trên điện thoại thông minh, sử dụng hệ thống xác thực 2 yếu tố (2FA) để ngăn chặn vi phạm dữ liệu. Khi về nhà, người dân Israel sẽ nhận được tin nhắn chứa đường liên kết đến một cuộc khảo sát về tác dụng phụ có thể xảy ra. 

New York, California tái mở cửa

New York hôm 15-6 trở thành bang thứ 2 gỡ bỏ phần lớn các biện pháp hạn chế tại Mỹ, sau khi đạt được cột mốc quan trọng về tiêm phòng Covid-19: Ít nhất 70% cư dân được tiêm ít nhất 1 liều vắc-xin.

Mọi biện pháp hạn chế bắt buộc trên cả nước đã được New York gỡ bỏ tức thì ở tất cả địa điểm thương mại và xã hội, bao gồm các quy định về tụ tập, số người tối đa, giãn cách, khử khuẩn và truy vết. Quy định đeo khẩu trang vẫn được duy trì tại các cơ sở mầm non, trên phương tiện giao thông công cộng và các địa điểm chăm sóc sức khỏe. Thống đốc Andrew Cuomo cảnh báo "vẫn còn nhiều điều cần phải lưu ý", đặc biệt là các biến thể mới của virus SARS-CoV-2.

Cùng ngày, California - bang đầu tiên phong tỏa vào năm ngoái - cũng ra quyết định tương tự, chấm dứt quy định về số người tối đa ở phần lớn các địa điểm, gỡ bỏ quy định giãn cách và đeo khẩu trang với những người đã được tiêm chủng.

California và New York vốn là những bang có số người thiệt mạng cao nhất vì Covid-19 ở Mỹ, lần lượt hơn 63.000 và 53.500 ca. Tổng số người thiệt mạng vì Covid-19 tại Mỹ đã vượt mốc 600.000 vào ngày 15-6.

(Còn tiếp)

CAO LỰC