Reuters ngày 3-11 đưa tin Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ hội đàm với Nhà lãnh đạo Đài Loan Mã Anh Cửu tại Singapore ngày 7-11 trong cuộc gặp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo hai bờ eo biển Đài Loan trong vòng 66 năm qua.

Nhà lãnh đạo Đài Loan Mã Anh Cửu (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters, EPA.

Cuộc gặp lịch sử này diễn ra trong thời điểm nhạy cảm tại Đài Loan khi cuộc bầu cử lãnh đạo và bộ máy lập pháp mới sắp diễn ra vào ngày 16-1-2016 giữa lúc làn sóng phản đối gần gũi Trung Quốc, đặc biệt là trong giới trẻ hòn đảo này đang dâng cao.

Tuyên bố từ văn phòng của ông Mã cho biết cuộc gặp nhằm “củng cố hòa bình giữa hai bờ eo biển này và duy trì hiện trạng” và ông Mã mà sẽ không ký bất kỳ văn kiện hay tuyên bố chung nào.

Giới chuyên gia cho rằng Bắc Kinh có thể đang tìm cách gây ảnh hưởng lên cuộc bầu cử sắp tới ở Đài Loan và ông Mã đang mạo hiểm khi gặp ông Tập khi cuộc bầu cử chỉ còn 10 tuần nữa sẽ diễn ra.

Trong khi đó, đảng đối lập lớn nhất tại Đài Loan – Đảng dân chủ tiến bộ (DPP) lên tiếng kêu gọi ông Mã không nên nóng lòng gặp Chủ tịch Trung Quốc vào ngày 7-11 tới.

Chủ tịch DPP Joseph Wu còn quả quyết rằng việc không thông tin về cuộc gặp nói trên ở Singapore với các lãnh đạo cơ quan lập pháp Đài Loan cho thấy cuộc gặp này không đáp ứng được các nguyên tắc giám sát dân chủ hay minh bạch.

“Cuộc gặp này cần được giải thích đầy đủ tới người dân và người dân Đài Loan cũng cần được trấn an rằng ông Mã Anh Cửu không hứa hẹn quá đà với Trung Quốc bất cứ điều gì có thể gây ảnh hưởng tới tình hình hiện tại cũng như lợi ích lâu dài” – ông Wu nhấn mạnh.

Nhà Trắng hôm 3-11 hoan nghênh một cách thận trọng kế hoạch gặp gỡ đầu tiên trong hơn nửa thế kỉ qua giữa hai lãnh đạo Trung Quốc và Đài Loan nói trên.

Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest nói: “Chúng tôi hoan nghênh bước đi của giới chức lãnh đạo hai bên bờ eo biển Đài Loan nhằm giảm thiểu căng thẳng và cải thiện quan hệ. Tuy nhiên, chúng tôi còn phải theo dõi kết quả của cuộc gặp này”.

Đỗ Quyên (Theo Reuters)