Trong cuộc họp báo, Phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ Willett khẳng định Tòa trọng tài Thường trực (PCA) hôm 12-7 đã có phán quyết rõ ràng và trả lời cho nhiều câu hỏi trong tranh chấp biển Đông. Trong đó, nổi bật nhất là PCA tuyên bố Trung Quốc không có cơ sở pháp lý để đòi quyền lịch sử với các nguồn tài nguyên bên trong "đường chín đoạn". Đồng thời, PCA cũng kết luận về các cấu trúc ở biển Đông, cũng như chỉ rõ những hành động hủy hoại môi trường, cản trở ngư dân Philippines (của Trung Quốc)…


Phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ Colin Willett

Phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ Colin Willett

Đối với tất cả các bên, Mỹ khuyến khích việc mở ra các cuộc thảo luận thiết thực giữa các bên ở biển Đông, về việc thu hẹp địa lý của các tranh chấp, bà Willer nói. Đồng thời, Mỹ kêu gọi các bên kiềm chế tất cả các hành động gây hấn, không sử dụng vũ lực, tất cả các bên phải tôn trọng luật pháp quốc tế và rõ ràng trong các tuyên bố.

Theo lời nhà ngoại giao Mỹ, phán quyết do Tòa trọng tài Thường trực (PCA) đưa ra hôm 12-7 có tính chất ràng buộc với tất cả các bên. Bà cũng cho rằng các bên cần dành thời gian xem xét kỹ phán quyết này.

Trước đó, hôm 13-7, bà Willet nói với VOA rằng cuộc họp sắp tới của ASEAN sẽ là cơ hội để các nước thảo luận về “con đường phía trước”. Trong khi đó, cùng ngày, một cựu chỉ huy Mỹ nói với các nhà lập pháp nước này rằng phán quyết của PCA đã cung cấp cơ sở pháp lý rõ ràng cho Washington để thực hiện vị trí trong cuộc tranh chấp. Cựu chỉ huy lực lượng Mỹ tại Thái Bình Dương Dennis Blair nói rằng Washington nên tuyên bố sẵn sàng sử dụng lực lượng quân sự để chống lại sự gây hấn của Trung Quốc tại các cấu trúc nổi tranh chấp bên bờ biển Philippines.

“Nên thể hiện rõ rằng Mỹ sẽ ủng hộ Philippines chống lại sự gây hấn của Trung Quốc ở đây, và nếu cần có thể dùng lực lượng quân sự”- ông Blair nói tại Tiêu ban Đối ngoại Thượng viên về Đông Á, Thái BÌnh Dương và Chính sách an ninh mạng quốc tế.

Tại Nhà Trắng, Người phát ngôn Josh Earnest nhấn mạnh rằng Mỹ khuyến khích các giải pháp hòa bình với tranh chấp thông qua ngoại giao.

T.Hằng