Nhằm gây thêm sức ép buộc Tehran sớm trở lại bàn đàm phán về vấn đề hạt nhân, mới đây Liên Hiệp Quốc (LHQ), Mỹ, Liên hiệp châu Âu (EU), Canada và Úc đã áp đặt lệnh trừng phạt mới đối với Iran, trong khi Nhật Bản cũng vừa tuyên bố sẽ công bố lệnh trừng phạt mới đối với Tehran vào cuối tháng 8 này.
Gói trừng phạt của EU thông qua tại Brussels (Bỉ) ngày 26-7 ở hội nghị ngoại trưởng khối này có hiệu lực từ ngày 27-7, bao gồm cấm bán thiết bị, chuyển giao công nghệ và cung cấp dịch vụ cho ngành dầu khí Iran, cấm đầu tư mới vào ngành năng lượng, cấm cung cấp những mặt hàng dùng để chế tạo vũ khí thông thường, đồng thời sẽ tăng cường giám sát các hoạt động của những ngân hàng ở EU có liên hệ với Iran.
Đáp lại EU, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ramin Mehmanparast tuyên bố “rất lấy làm tiếc phải lên án hành động trừng phạt”. Ông nói các lệnh trừng phạt sẽ không giúp nối lại các cuộc đàm phán và không thể làm lung lay quyết tâm của Iran bảo vệ quyền chính đáng được theo đuổi chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình.
Đáng chú ý là mặc dầu ủng hộ nghị quyết của Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ ngày 9-6 tiếp tục trừng phạt Iran, Nga đã phản đối lệnh trừng phạt mới của EU. Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ: “Chúng tôi đã nhiều lần tuyên bố rằng thông lệ áp đặt các biện pháp trừng phạt đơn phương và tập thể chống Iran, vượt quá cơ chế trừng phạt của HĐBA LHQ là không thể chấp nhận được”.
Hãng RIA Novosti của Nga bình luận: “Những nghị quyết đơn phương của EU và Mỹ cùng những sức ép chính trị ngoại giao khác đối với Tehran đang có nguy cơ làm bùng nổ cuộc xung đột quy mô lớn ở Trung Đông nhằm vào Iran. Các nhà phân tích lo ngại các cuộc không kích Iran có thể được phát động trước cuối năm nay. Các đối tác châu Âu của Nga đang đứng về phía Washington, do đó hạn chế phạm vi ứng phó ngoại giao của Moscow!”.
Sự lo ngại là có cơ sở vì trong cuộc trả lời phỏng vấn của kênh truyền hình CNN ngày 25-7, cựu giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Michael Hayden cảnh báo Mỹ không loại trừ khả năng tấn công quân sự chống Iran.
Trước sức ép quốc tế ngày càng tăng, Iran đã tỏ dấu hiệu bước đầu nhượng bộ. Hãng tin chính thức IRNA của Tehran cho biết đại diện của Iran tại Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Asghar Soltanieh đã tuyên bố trong một bức thư công khai gửi IAEA: “Iran sẵn sàng đàm phán về thỏa thuận trao đổi nhiên liệu hạt nhân không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.
Nếu các nước đã chuẩn bị xong, Iran sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán”. Theo IRNA, Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad ngày 27-7 tuyên bố Tehran sẵn sàng nối lại cuộc đàm phán với Nhóm P5+1 (gồm 5 nước ủy viên thường trực HĐBA LHQ là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Đức) vào tháng 9 tới tại Vienna, thủ đô Áo. Bà Catherine Ashton, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) kiêm đại diện cấp cao EU, đã hoan nghênh sự hưởng ứng tích cực của Iran.
Về triển vọng phá vỡ bế tắc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Philip Growley tỏ ra thận trọng: “Chúng tôi chờ đợi cuộc họp của nhóm P5+1 với Iran
và quét mã QR
Bình luận (0)