Đó là một chiều thứ 6 định mệnh, khi người dân trên khắp Nhật Bản đang mong chờ đến ngày nghỉ cuối tuần. Vào lúc 14 giờ 46 phút, khi những tiết học cuối chuẩn bị kết thúc, mặt đất bắt đầu rung chuyển.

Trận động đất có cường độ 9-9,1 mạnh đến mức làm nghiêng trục Trái đất và dịch chuyển đảo Honshu của Nhật Bản về phía Đông tới 4 m. Cơn sóng thần do nó tạo ra quét vào đất liền 10 km, lấy mạng của hơn 18.000 người và phá hủy hoàn toàn nhiều thị trấn bằng bức tường nước cao tới 40 m.

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 1.

Một nhà máy đổ sập ở TP Sukagawa, tỉnh Fukushima sau trận động đất. Ảnh: Fukushima Minpo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 2.

Người dân đi qua các tòa nhà bị sập bởi trận động đất ở TP Iwaki, tỉnh Fukushima. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 3.

Một căn nhà đổ sập ở TP Sukagawa, tỉnh Fukushima. Ảnh: Fukushima Minpo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 4.

Các khách hàng hoảng hốt khi thấy trần của 1 nhà sách rơi xuống. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 5.

Sóng thần ập vào TP Miyako, tỉnh Iwate có chiều cao lên tới gần 40 m. Ảnh: Reuters

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 6.

Một cơn sóng thần khổng lồ nhấn chìm khu dân cư ở TP Natori, tỉnh Miyagi. Ảnh: AP

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 7.

Sân bay Sendai, tỉnh Miyagi, chìm trong biển nước. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 8.

Khu vực ven biển TP Iwanuma, tỉnh Miyagi, cũng không tránh khỏi bị nhấn chìm. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 9.

Những căn nhà bị sóng cuốn trôi ở TP Natori. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 10.

Xoáy nước xuất hiện gần TP Oarai, tỉnh Ibaraki. Ảnh: Kyodo

Cơn sóng thần còn gây ra thảm họa hạt nhân tồi tệ thứ 2 trong lịch sử, sau thảm họa Chernobyl năm 1986, tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Những bức tường chắn sóng của nhà máy không thể chống đỡ những đợt sóng lớn. 

Khu vực tầng hầm, nơi đặt máy phát điện khẩn cấp của nhà máy, nhanh chóng ngập trong nước, làm hỏng các hệ thống làm mát quan trọng. Điều này dẫn đến các thanh nhiên liệu của lò phản ứng bắt đầu nóng chảy và rò rỉ bức xạ chết người ra khu vực xung quanh.

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 11.

Sóng tràn vào nhà máy Fukushima. Ảnh: EPA

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 12.

Cửa và tường của nhà máy điện hạt nhân bị nứt vỡ sau khi sóng thần xảy ra. Ảnh: Reuters

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 13.

Bàn tay của 1 người đàn ông thiệt mạng vì trận động đất lộ ra khỏi đê biển tại TP Toyoma. Ảnh: AP

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 14.

Lửa cháy tại 1 cảng biển ở TP Natori sau trận động đất và sóng thần. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 15.

Máy bay và xe hơi bị sóng cuốn trôi tại sân bay Sendai. Ảnh: Kyodo

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 16.

Nhân viên cứu hộ tìm kiếm các nạn nhân giữa đống đổ nát ở TP Nodamura, tỉnh Iwate. Ảnh: Reuters

Nhóm cứu hộ đưa xác một người đàn ông ra khỏi ngôi làng ở TP Saito. Ảnh: AP

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 18.

Một người sống sót dắt xe đạp đi qua những gì còn sót lại của thị trấn Otsuchi. Ảnh: Reuters

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 19.

Một người phụ nữ than khóc giữa khung cảnh hoang tàn của TP Natori. Ảnh: Reuters

Nhìn lại thảm họa động đất - sóng thần làm nghiêng trục Trái Đất 10 năm trước - Ảnh 20.

Những người sống sót ôm nhau mừng rỡ tại TP Kesennuma, tỉnh Miyagi. Ảnh: EPA

Bảo Hạnh