Đài NHK vừa đưa tin cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo qua đời sau khi bị ám sát bằng súng ở TP Nara, phía Tây Nhật Bản ngày 8-7, theo nguồn tin từ Đảng Dân chủ tự do.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Đoàn Xuân Hưng, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản giai đoạn 2011-2015, cho biết ông rất sốc và đau buồn về việc ông Abe qua đời. Đồng thời, ông bày tỏ rất căm phẫn hành động đê hèn của kẻ đã ám sát ông Abe.

Theo Đại sứ Đoàn Xuân Hưng, ông Abe là một chính khách lớn, một thủ tướng tại vị lâu nhất của Nhật Bản - chứng tỏ được sự ủng hộ lớn của dân chúng và giới chính trị Nhật Bản. Ông là người có khát vọng lớn lao khôi phục sự phồn vinh, uy tín và vai trò của Nhật, và ông đã làm được nhiều việc cho nước Nhật. Đồng thời, ông cũng là người bạn lớn của Việt Nam.

Ông Abe Shinzo là người bạn lớn của Việt Nam - Ảnh 1.

Ngày16-1-2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Lễ đón chính thức Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe thăm chính thức Việt Nam tại Phủ Chủ tịch - Ảnh: Reuters

Đại sứ nhấn mạnh từ nhiệm kỳ đầu tiên ông Abe làm Thủ tướng, năm 2006, hai nước đã khởi sự xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với việc nhất trí đưa ra Tuyên bố chung "Hướng tới xây dựng quan hệ đối tác chiến lược" trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Sau này, tháng 3-2014, một năm sau khi ông Abe tái đắc cử thủ tướng, hai nước đã thiết lập khuôn khổ "Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và phồn vinh ở Châu Á" khi Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm cấp nhà nước tới Nhật Bản.

Theo Đại sứ Đoàn Xuân Hưng, ông Abe có quan hệ tốt và rất đặc biệt với tất cả các vị lãnh đạo Việt Nam từ 2006, nhất là từ 2012 đến nay. Đó là nền tảng vững chắc cho quan hệ hiện nay của hai nước.

"Người dân, lãnh đạo Việt Nam rất quí trọng ông và đặc biệt sốc về việc ông bị giết hại đê hèn như thế. Xin chia buồn sâu sắc với đất nước và nhân dân Nhật Bản, với gia quyến Ngài cựu Thủ tướng đáng kính, với bà Akie Abe mà chúng tôi rất ngưỡng mộ vì có nhiều dịp gặp gỡ."- Đại sứ bày tỏ.

Thủ tướng Abe Shinzo (Đảng Dân chủ Tự do) là người đảm nhiệm chức vụ thủ tướng lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản: Nhiệm kỳ I từ tháng 9-2006 đến 9-2007, nhiệm kỳ II từ 12-2012 đến 12-2014, nhiệm kỳ III từ 12-2014 đến 11-2017 và nhiệm kỳ IV từ 1-11-2017 đến khi ông từ chức vào tháng 8-2020 vì lý do sức khỏe.

Trong những năm dưới thời Thủ tướng Abe Shinzo, quan hệ Việt Nam và Nhật Bản phát triển nhanh chóng. Nhật Bản là nước G-7 đầu tiên mời Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 mở rộng vào tháng 5-2016. Tháng 5-2016, lần đầu tiên Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu Đoàn cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 mở rộng theo lời mời của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo.

Quan hệ giữa hai nước hiện đang ở giai đoạn tốt nhất trong lịch sử kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, có sự tin cậy cao. Lãnh đạo cấp cao hai nước duy trì thường xuyên các chuyến thăm và tiếp xúc tại các diễn đàn quốc tế và khu vực. Đến nay, Nhật Bản nhà đầu tư số 1 tại Việt Nam, đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam, là nước tài trợ ODA lớn cho Việt Nam.

Tháng 3-2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm cấp nhà nước tới Nhật Bản; Hai bên ra Tuyên bố chung Việt Nam – Nhật Bản về quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và phồn vinh ở Châu Á.

Trong thời gian giữ cương vị Thủ tướng Nhật Bản, ông Abe Shinzo đã 2 lần thăm chính thức Việt Nam vào năm 2013 và 2017 và 2 lần đến Việt Nam tham dự Hội nghị APEC 2006, 2017. Các chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Abe Shinzo đã đánh dấu những giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hai nước, khẳng định Việt Nam - Nhật Bản là đối tác quan trọng và lâu dài. Trong các chuyến thăm, Thủ tướng Nhật Bản khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phát triển kinh tế - xã hội thông qua nguồn vốn ODA cũng như thúc đẩy hợp tác các dự án cơ sở hạ tầng chất lượng cao; cam kết tiếp tục dành ODA ở mức cao lên đến hàng tỉ USD, chứng kiến lễ trao đổi nhiều văn kiện ký kết giữa các bộ, ngành và doanh nghiệp hai nước trị giá hàng chục tỉ yên, cam kết cung cấp các tàu tuần tra đóng mới cho Việt Nam nhằm hỗ trợ mạnh mẽ cho việc nâng cao năng lực chấp pháp trên biển của Việt Nam…

Tháng 8-2020, khi ông Abe Shinzo tuyên bố từ chức Thủ tướng Nhật Bản, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh Ngài Abe Shinzo đã được nhân dân Nhật Bản tín nhiệm nhiều năm ở cương vị Thủ tướng Nhật Bản, là nhà lãnh đạo có nhiều đóng góp cho sự phát triển của đất nước Nhật Bản và thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực ở khu vực và thế giới.

"Việt Nam đánh giá cao những đóng góp quan trọng của Ngài Thủ tướng Abe Shinzo đối với sự phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, thịnh vượng, hợp tác và phát triển ở khu vực và quốc tế".

Dương Ngọc