Lạ lùng, dữ dội là những từ đài ABC News dùng để mô tả cuộc họp báo đầu tiên của ông Donald Trump kể từ khi đắc cử tổng thống Mỹ hôm 11-1. Trong khi đó, đài PBS gọi sự kiện kéo dài 62 phút tại tòa nhà Trump Tower ở TP New York này giống một cuộc đối đầu với giới truyền thông, xoay quanh một loạt vấn đề nóng, như cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, đế chế kinh doanh của vị tổng thống tương lai hay việc xây dựng bức tường biên giới với Mexico…

Với những thông tin nổi lên ngay trước cuộc họp báo rằng tình báo Nga được cho là đã nắm thông tin cá nhân, tài chính của ông chủ Nhà Trắng tương lai, không khó hiểu khi ông Trump có những lời lẽ giận dữ, gay gắt trước các phóng viên. Dù vậy, việc ông leo thang “trút giận” sang giới chức tình báo có nguy cơ đẩy mối quan hệ giữa hai bên tới bờ vực nguy hiểm. Những lời lẽ nặng nề nhất trong cuộc họp báo đều dành cho giới lãnh đạo tình báo Mỹ khi ông Trump cáo buộc họ rò rỉ chi tiết cuộc họp kín hồi tuần trước.

Chưa từng có tổng tư lệnh tương lai nào đi so sánh tình báo Mỹ với phát-xít Đức như ông Trump khi bộ máy của ông chỉ còn chưa đầy 2 tuần nữa sẽ nhậm chức. Theo Reuters, Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ James Clapper đã nói chuyện với ông Trump đêm 11-1 về vụ “rò rỉ bản tóm tắt tình báo mật” liên quan đến cáo buộc Nga tấn công mạng Mỹ. “Tôi nhấn mạnh rằng tài liệu đó không phải sản phẩm của cộng đồng tình báo Mỹ và tôi không tin những rò rỉ đó từ nội bộ chúng tôi” - ông Clapper quả quyết.

Ông Trump không cho phóng viên CNN đặt câu hỏi trong cuộc họp báo Ảnh: REUTERS
Ông Trump không cho phóng viên CNN đặt câu hỏi trong cuộc họp báo Ảnh: REUTERS

Không tiếc lời chỉ trích tình báo Mỹ song ông Trump lại có phần dịu giọng khi nói về Nga, theo nhận xét của ABC News. Vị tổng thống đắc cử không phủ nhận Moscow có khả năng cao nhất đứng sau vụ tấn công mạng nhằm can thiệp cuộc bầu cử Mỹ, theo cáo buộc của tình báo Mỹ, song những lời lẽ khi nói về Tổng thống Nga Vladimir Putin của ông Trump vẫn nguyên vẹn sự ủng hộ như những ngày còn tranh cử: “Nếu ông Putin thích tôi, đó là tài sản chứ không phải món nợ”.

Về vấn đề xây bức tường biên giới với Mexico, tuyên bố của ông Trump thể hiện quyết tâm thực hiện lời hứa này và sẽ bắt Mexico phải chi trả chi phí xây dựng. Dù vậy, phát biểu này đã vấp phải sự phản đối của Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto vài giờ sau cuộc họp báo. Theo Reuters, ông Nieto tuyên bố nước này sẽ không bao giờ trả tiền cho “bức tường” của ông Trump.

Trong khi các phóng viên chỉ có tổng cộng 5 phút để hỏi thì nữ luật sư của ông Trump miệt mài đọc một bản tuyên bố dài về kế hoạch rút khỏi việc kinh doanh gia đình trước khi nhậm chức của ông Trump - cảnh tượng chưa từng thấy trong cuộc họp báo tương tự của những người tiền nhiệm. Dù tổng thống đắc cử khẳng định đã ký giấy tờ để chuyển giao toàn bộ quyền kiểm soát kinh doanh cho các con trai song điều này vẫn chưa dập tắt được những lo ngại về khả năng xung đột lợi ích liên quan tới đế chế kinh doanh khổng lồ của ông. Ông Walter Shaub, Giám đốc Văn phòng đạo đức chính phủ Mỹ, chỉ trích kế hoạch của ông Trump không đáp ứng các tiêu chuẩn của những tổng thống Mỹ trong 40 năm qua cũng như không thể xóa bỏ xung đột lợi ích tiềm tàng.

Cuộc chiến chưa có tiền lệ

Một cảnh tượng ít thấy đã xảy ra trước mặt gần 300 nhà báo tại cuộc họp báo của Tổng thống đắc cử Donald Trump: Ông nhất quyết không cho phóng viên đài CNN và trang BuzzFeed News đặt câu hỏi. Ông thậm chí còn dùng từ “kinh khủng” và “rác rưởi” để gọi 2 phương tiện truyền thông từng đăng thông tin về “bản tóm tắt dài 2 trang” chứa những cáo buộc chống lại mình. Một số chuyên gia lập tức lo ngại ông Trump đặt ra tiền lệ xấu trong nhiệm kỳ tổng thống sắp tới bằng cách từ chối câu hỏi của phóng viên và gắt gỏng với họ.

Đài CNN là cơ quan truyền thông đầu tiên công bố nội dung báo cáo trên nhưng không đi sâu vào chi tiết vì chưa thể xác thực được chúng. Trái lại, BuzzFeed công bố toàn bộ báo cáo dù chưa kiểm chứng, một động thái không chỉ tạo cơ hội để ông Trump “khai hỏa” mà còn thúc đẩy cuộc tranh luận về vấn đề đạo đức báo chí. “Tổng thống đắc cử rõ ràng cảm thấy truyền thông thiên vị… Ông Trump và giới truyền thông sẽ có mối quan hệ căng thẳng dù chưa rõ mức độ nghiêm trọng đến đâu” - ông David Caputo, giáo sư khoa học chính trị tại Trường ĐH Peace (Mỹ), nhận định.

Trước mắt, không ít phóng viên đã chỉ trích cách ông Trump xử sự với phóng viên CNN. “Các tổng thống không nên lựa chọn phóng viên để trả lời dựa trên cơ quan truyền thông họ đang làm việc” - tuyên bố của Câu lạc bộ báo chí quốc gia Mỹ nêu rõ. Trang tin Variety cũng cho rằng hành động trên báo hiệu chính quyền ông Trump có thể đóng băng quan hệ với bất kỳ cơ quan truyền thông nào đưa ra những vấn đề mà họ thấy “trái tai, gai mắt”.

Theo báo New York Times, tranh cãi liên quan đến ông Trump còn đe dọa gây rạn nứt trong lòng giới truyền thông. Ngay sau cuộc họp báo, ông Jake Tapper, người dẫn chương trình đài CNN, chỉ trích hành động của BuzzFeed khiến giới truyền thông bị tổn thương. Không lâu sau đó, ông Chuck Todd, phóng viên kênh NBC, tìm cách ép ông Ben Smith, Tổng Biên tập BuzzFeed, giải thích lý do thông tin chưa được kiểm chứng không bị xem là tin giả.

Xuân Mai

THU HẰNG