Hải quân Peru ngày 25-9 cho biết đã theo dõi hàng trăm tàu cá Trung Quốc ở ngoài khơi nước này. Bộ trưởng Quốc phòng Peru Jorge Chávez nhấn mạnh Hải quân nước này có nhiệm vụ theo dõi và đảm bảo không có những tàu cá xâm phạm vào vùng biển mà Peru có quyền tài phán - vùng biển cách bờ 320 km.

Sự hiện diện của tàu cá Trung Quốc làm dấy lên sự phẫn nộ trong hội nghề cá Peru. Cơ quan hàng hải Peru cho biết đội tàu cá Trung Quốc đã bị lực lượng hải quân Peru phát hiện cách bờ biển nước này khoảng 370 km. Cơ quan này cũng thông tin rằng đây là đội tàu mà trước đây đã đánh bắt mực khổng lồ gần quần đảo Galápagos, ngoài khơi Ecuador.

Peru kẹt giữa tranh cãi Mỹ - Trung vì “hạm đội” tàu cá tận diệt - Ảnh 1.

Tàu câu mực và một tàu lớn được cho là của Trung Quốc gần vùng biển Ecuador. Ảnh: The Guardian

Chỉ huy các hoạt động tuần duyên - Chuẩn Đô đốc Jorge Portocarrero cho biết họ phát hiện và định vị đội tàu Trung Quốc bằng máy bay trinh thám và tàu tuần tra.

Ông Portocarrero nói rằng có khoảng 250 đến 270 tàu của Trung Quốc hiện diện ngoài khơi Peru. Các tàu này không ở chung một khu vực mà chúng nằm rải rác. Tuy nhiên, ông cho biết phía Peru không có bằng chứng nào về việc các tàu này xâm phạm vào vùng biển nước mình.

Ngoài ra, Đô đốc Portoccarero cho biết thêm đội tàu Trung Quốc đã hiện diện ở Thái Bình Dương trong nhiều năm như ở phía Bắc Chile, bờ biển Peru và gần quần đảo Galápagos, tùy thuộc vào hướng di cư của mực.

Peru kẹt giữa tranh cãi Mỹ - Trung vì “hạm đội” tàu cá tận diệt - Ảnh 2.

Ảnh vệ tinh cho thấy các tàu cá Trung Quốc tập trung đông đảo xung quanh quần đảo Galápagos. Ảnh: Oceana

Trước sự việc tàu cá Trung Quốc hiện diện ngoài khơi Peru, trên Twitter của mình, Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Lima của Peru cho biết các tàu Trung Quốc đã nhiều lần tránh được theo dõi và lần này có vẻ các tàu cá này đang đổ các chất ô nhiễm xuống biển.

Washington còn cho rằng việc đánh bắt quá mức có thể gây ra những thiệt hại nặng nề về sinh thái, kinh tế và Peru sẽ không thể khắc phục được những tổn thất đó.

Phản ứng lại, Đại sứ quán Trung Quốc viết trên Twitter rằng Trung Quốc rất coi trọng việc bảo vệ môi trường và đại dương. Đồng thời, Đại sứ quán Trung Quốc tại Lima bày tỏ hy vọng người dân Peru không nên tin theo "những thông tin sai lệch".

Bộ Ngoại giao Peru tìm cách xoa dịu căng thẳng giữa hai bên bằng cách bày tỏ sự không hài lòng đối với thông tin "không chính xác" trên Twitter của Đại sứ quán Mỹ.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Manuel Gerardo Talavera Espinar cho biết ông đã trao đổi với các quan chức Mỹ rằng Peru "là bạn và đối tác" của cả Mỹ và Trung Quốc. Đồng thời, ông còn kêu gọi hai bên giải quyết những bất đồng thông qua đối thoại, thấu hiểu và hợp tác.

Cuộc tranh cãi trực tuyến là dấu hiệu mới nhất cho thấy căng thẳng gia tăng về sự hiện diện của đội tàu đánh bắt cá Trung Quốc gây phẫn nộ ở Ecuador và làm dấy lên lo ngại toàn cầu về hoạt động của đội tàu đánh cá nước sâu lớn nhất thế giới.

Đội tàu cá Trung Quốc đánh bắt 73.000 giờ một tháng ngoài khơi Ecuador

Chủ tịch Hội nghề cá quốc gia Peru - bà Cayetana Aljovín ngày 25-9 cho rằng mỗi năm tàu Trung Quốc luôn ở ngay ngoài rìa của vùng biển rộng 200 dặm của Peru để đánh bắt mực. Bà cho biết việc khai thác nguồn tài nguyên ở vùng mà Peru không có thẩm quyền quản lý gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái Peru.

Các hiệp hội đánh bắt cá của Peru cho biết việc đánh bắt mực khổng lồ bừa bãi làm tổn hại nghiêm trọng đến nghề cá trong nước vì mực chiếm 43% tỉ trọng xuất khẩu thủy sản của nước này.

Hàng trăm tàu cá Trung Quốc đánh bắt quá mức cho phép với tổng thời gian lên đến 73.000 giờ chỉ trong một vòng tháng quanh Galápagos. "Hạm đội" tàu cá Trung Quốc đã đánh bắt hàng ngàn tấn mực và cá, theo phân tích của nhóm bảo tồn biển Oceana (Mỹ).

Hồi tháng 8, chính phủ Peru thông qua luật yêu cầu các tàu thuyền địa phương và nước ngoài khi hoạt động ngoài khơi bờ biển Peru phải sử dụng thiết bị GPS và SISESAT - một hệ thống theo dõi vệ tinh dành cho tàu thuyền.

Vào năm 2004, có 3 tàu đánh cá gắn cờ Trung Quốc bị bắt trong vùng biển của Peru.

H.Bình (Theo The Guardian, Reuters)