Sau khi triệu tập Đại sứ Trung Quốc Huang Xilian hôm 12-4, Thứ trưởng Ngoại giao Philippines Elizabeth Buensuceso phàn nàn rằng Manila “không hài lòng về sự hiện diện bất hợp pháp và kéo dài" của các tàu Trung Quốc xung quanh Đá Ba Đầu. 

"Sự hiện diện liên tục của các tàu Trung Quốc xung quanh rạn san hô này là nguyên nhân gây căng thẳng trong khu vực" - bà Buensuceso nói.

Bà Buensuceso cũng trích dẫn phán quyết của toà trọng tài quốc tế năm 2016, trong đó bác bỏ yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh đối với hầu hết biển Đông.

Quân đội Philippines cho biết hoạt động giám sát trên không cho thấy một số tàu Trung Quốc đã rời Đá Ba Đầu nhưng hơn 40 tàu vẫn neo đậu tại khu vực này vào cuối tháng 3. 

Đồng thời, quân đội Philippines phủ nhận tuyên bố của Trung Quốc rằng các tàu đó "đang trú ẩn khi biển động" và xác nhận thời tiết xung quanh Đá Ba Đầu vẫn bình thường.

Philippines làm căng với Trung Quốc về biển Đông - Ảnh 1.

Các tàu Trung Quốc neo đậu xung quanh Đá Ba Đầu hôm 31-3. Ảnh: AP

Căng thẳng leo thang giữa Philippines và Trung Quốc sau khi hơn 200 tàu Trung Quốc bị chính phủ Philippines nghi ngờ chở lực lượng dân quân bị phát hiện xung quanh Đá Ba Đầu hồi đầu tháng trước. 

Trong bối cảnh bế tắc giữa Manila và Bắc Kinh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Mỹ tuyên bố sẽ đứng về phía Philippines. Bộ Quốc phòng Philippines tuần trước để ngỏ khả năng tìm kiếm sự giúp đỡ của Mỹ, nước có hiệp ước phòng thủ chung với Philippines, để bảo vệ lợi ích của mình ở biển Đông.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc ngang nhiên biến 7 bãi đá ở Trường Sa thành các căn cứ phi pháp, làm gia tăng căng thẳng ở khu vực được cho là điểm nóng tiềm tàng của châu Á.

Phạm Nghĩa