Ngày 31-5 (theo giờ Washington), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đón tiếp và hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Nhà Trắng. Đây là cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo.

Rất nhiều cơ hội phía trước

Theo TTXVN, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ghi sổ lưu niệm tại phòng Roosevelt trước khi có cuộc gặp riêng 15 phút tại Phòng Bầu dục với Tổng thống Donald Trump. Ngay sau đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Donald Trump đã dẫn đầu đại biểu hai nước hội đàm ở Phòng họp Nội các trong Nhà Trắng.

Tổng thống Donald Trump khẳng định coi trọng quan hệ Việt Nam - Mỹ, vai trò của Việt Nam và ASEAN tại khu vực; mong muốn quan hệ hai nước thời gian tới tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam coi trọng phát triển quan hệ Đối tác toàn diện với Mỹ; đánh giá cao các bước triển khai chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương thời gian qua.

Quan hệ Việt Nam - Mỹ phát triển sâu rộng - Ảnh 1.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump Ảnh: VGP

Hai nhà lãnh đạo vui mừng nhận thấy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Mỹ thời gian qua đã phát triển sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, trên cả bình diện song phương và đa phương và nhất trí rằng quan hệ Việt Nam - Mỹ đang có rất nhiều cơ hội phía trước. Hai bên khẳng định cam kết tiếp tục nỗ lực phát triển quan hệ hai nước ổn định, lâu dài, xây dựng và cùng có lợi, không chỉ phục vụ tốt hơn lợi ích hai nước mà còn đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới trên cơ sở tuân thủ Hiến chương Liên Hiệp Quốc, luật pháp quốc tế; tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, tôn trọng thể chế chính trị của nhau.

Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi các biện pháp nhằm đưa quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới, trong đó có thúc đẩy trao đổi đoàn, tiếp xúc, đặc biệt là cấp cao, tăng cường tính hiệu quả của các cơ chế hợp tác hiện có, đồng thời xem xét tiến tới thiết lập các cơ chế hợp tác mới phù hợp với sự phát triển của quan hệ hai nước trong giai đoạn mới. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Donald Trump nhất trí cùng nỗ lực thúc đẩy quan hệ kinh tế có lợi cho cả hai bên.

Đôi bên cùng có lợi

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định quyết tâm của Việt Nam tiếp tục cải cách kinh tế và hội nhập quốc tế, tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư giữa Việt Nam - Mỹ trên cơ sở đôi bên cùng có lợi, đề nghị hai bên nghiên cứu thiết lập chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ để tận dụng tính bổ trợ lẫn nhau của hai nền kinh tế. Tổng thống Donald Trump hoan nghênh việc giải quyết một số vấn đề thương mại ưu tiên, bao gồm việc mở cửa thị trường cho nông sản, hàng công nghiệp, hàng hóa và dịch vụ công nghệ thông tin của nhau.

Hai nhà lãnh đạo thống nhất triển khai có hiệu quả cơ chế Hiệp định khung về thương mại và đầu tư để xử lý các vấn đề kinh tế trong quan hệ trên tinh thần xây dựng, công bằng, đáp ứng lợi ích chính đáng của mỗi bên. Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực song phương khác như hợp tác nhân đạo, khắc phục hậu quả chiến tranh, giao lưu nhân dân, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế, quốc phòng - an ninh…

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Donald Trump khẳng định Việt Nam và Mỹ chia sẻ những lợi ích chung ở châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển tại khu vực. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh Mỹ tiếp tục tham gia, đóng góp tích cực vào việc xây dựng các cấu trúc an ninh, kinh tế khu vực; khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Mỹ, trước mắt trong các hội nghị sắp tới trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS). Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược Mỹ - ASEAN; ủng hộ Việt Nam tổ chức thành công APEC 2017 và cho biết tổng thống mong đợi chuyến thăm Việt Nam vào tháng 11 để dự cuộc họp các nhà lãnh đạo APEC.

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải, hàng không tại biển Đông; khẳng định ủng hộ giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, bao gồm việc tôn trọng đầy đủ các tiến trình ngoại giao và pháp lý. Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh tiến triển trong đàm phán một Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC) hiệu quả và có ý nghĩa. Tại cuộc hội đàm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã thay mặt lãnh đạo Đảng, nhà nước Việt Nam mời Tổng thống Donald Trump và phu nhân cùng gia đình thăm chính thức Việt Nam, dự Hội nghị Cấp cao APEC 2017. Tổng thống Donald Trump đã vui vẻ nhận lời. 

Tăng cường quan hệ quốc phòng

Nhân chuyến thăm chính thức Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từ ngày 29 đến 31-5, hai bên đã ra Tuyên bố chung về tăng cường Đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Mỹ.

Theo Tuyên bố chung, phía Mỹ ghi nhận quan tâm của Việt Nam đạt được quy chế kinh tế thị trường và hai bên nhất trí tiếp tục tham vấn một cách hợp tác và toàn diện thông qua việc đẩy mạnh nhóm làm việc song phương. Hai bên hoan nghênh việc công bố các thỏa thuận thương mại mới với tổng trị giá hơn 8 tỉ USD. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường quan hệ quốc phòng song phương trên cơ sở Bản ghi nhớ về thúc đẩy hợp tác quốc phòng song phương năm 2011 và Tuyên bố tầm nhìn chung về quan hệ quốc phòng năm 2015.

Hai nhà lãnh đạo trao đổi về quyết định vừa qua của chính phủ Mỹ chuyển giao tàu tuần tra lớp Hamilton cho Việt Nam nhằm tăng cường năng lực thực thi pháp luật trên biển của Việt Nam và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tỏ quan tâm tới việc tiếp nhận thêm trang thiết bị quốc phòng từ Mỹ, bao gồm các tàu tuần tra cho lực lượng Cảnh sát biển. Hai nhà lãnh đạo trao đổi về khả năng tàu sân bay Mỹ thăm cảng Việt Nam và các biện pháp tăng cường hơn nữa hợp tác giữa các lực lượng hải quân hai nước.

Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định biển Đông là tuyến đường hàng hải có tầm quan trọng chiến lược đối với cộng đồng quốc tế. Hai nhà lãnh bày tỏ lo ngại về tác động bất ổn mà những hạn chế bất hợp pháp đối với tự do trên biển gây ra đối với hòa bình và thịnh vượng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hai bên kêu gọi tất cả các bên liên quan thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ pháp lý quốc tế trong quá trình giải quyết tranh chấp. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh các bên cần kiềm chế, không có các hành động có thể gây gia tăng căng thẳng, như việc quân sự hóa các cấu trúc có tranh chấp.

Chia sẻ lợi ích chung về an ninh, thịnh vượng

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Mỹ, chiều 31-5 (giờ địa phương), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm Viện Di sản (Heritage Foundation) - tổ chức uy tín hàng đầu trên thế giới về nghiên cứu chiến lược độc lập và có tầm ảnh hưởng quan trọng đến tiến trình hoạch định, thực thi chính sách của Mỹ và nhiều vấn đề quốc tế. Tại đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu quan trọng về chủ đề "Cơ hội, thách thức đối với hòa bình, an ninh, hợp tác và phát triển ở châu Á - Thái Bình Dương và phát triển quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Mỹ".

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao đổi với các học giả Mỹ tại Viện Di sản Ảnh: VGP

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao đổi với các học giả Mỹ tại Viện Di sản Ảnh: VGP

Về quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Mỹ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định hai nước chia sẻ những lợi ích chung về an ninh và thịnh vượng tại châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam chủ trương phát triển mối quan hệ toàn diện, lâu dài, tôn trọng độc lập chủ quyền, cùng có lợi với Mỹ, tích cực góp phần vào hòa bình, thịnh vượng và phát triển của khu vực và trên thế giới. Theo TTXVN, Thủ tướng nhấn mạnh quan hệ hợp tác giữa hai nước phát triển tích cực trên tất cả các mặt như kinh tế - thương mại - đầu tư, giáo dục, du lịch, an ninh quốc phòng với trao đổi thương mại hai chiều năm 2016 là 50 tỉ USD, tăng 100 lần so với năm 1995. Mỹ là một trong 10 nhà đầu tư lớn nhất ở Việt Nam và hiện có 21.000 sinh viên Việt Nam học tập tại Mỹ.

Thủ tướng cũng đánh giá cao việc chính phủ, các tầng lớp chính khách, học giả Mỹ ủng hộ việc giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước Luật Biển 1982, tôn trọng tiến trình ngoại giao và pháp lý, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực, không đơn phương thay đổi nguyên trạng, quân sự hóa hoặc áp đặt kiểm soát trên biển, trên không ở biển Đông, thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC) và sớm tiến tới Bộ Quy tắc về ứng xử trên biển Đông (COC).

Tối cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời thủ đô Washington lên đường về nước, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Mỹ theo lời mời của Tổng thống Donald Trump.

Xuân Mai

Hoàng Phương