Ông Aquino nhấn mạnh sẽ phản ứng gay gắt nếu Trung Quốc quyết định bắt đầu cải tạo và xây dựng tại Scarborough. Theo ý của Tổng thống Philippines, Mỹ sẽ buộc phải bảo vệ Philippines hoặc là đứng trước nguy cơ mất uy tín trong khu vực. “Đó là chuyện duy trì uy thế, công lý và tin cậy của đồng minh đối với Mỹ” - ông Aquino nói trong một cuộc phỏng vấn tại dinh tổng thống ở Manila.

Nếu Trung Quốc thành công việc biến Scarborough thành tiền đồn chiến lược, đó sẽ là một chuyển biến lớn vì càng lúc càng áp sát các lực lượng quân đội Mỹ và Philippines. Gần đây Mỹ đạt được thỏa thuận với Philippines cho phép Mỹ triển khai quân lực tại 5 căn cứ của Manila với hy vọng ngăn chặn Bắc Kinh.


Tổng thống Aquino cho rằng Mỹ sẽ buộc phải bảo vệ Philippines hoặc là đứng trước nguy cơ mất uy tín trong khu vực. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Tổng thống Aquino cho rằng Mỹ sẽ buộc phải bảo vệ Philippines hoặc là đứng trước nguy cơ mất uy tín trong khu vực. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Ông Aquino cho biết chưa nhận được bất cứ thông tin tình báo gần đây nào phản ánh Trung Quốc cải tạo ở Scarborough. Tuy nhiên, ông cho biết Philippines sẽ chuẩn bị cho mọi tình huống bất ngờ từ phía Trung Quốc. Nhiều tuần qua, các nhà bình luận quân sự Trung Quốc chỉ ra rằng Bắc Kinh muốn bắt đầu phát triển bãi cạn này, có thể bằng cách xây dựng thêm một đường băng.

Tân Hoa Xã mới đây còn lên tiếng rằng Scarborough là “một phần bất khả xâm phạm của lãnh thổ Trung Quốc” từ thời cổ đại. Manila mất quyền kiểm soát Scarborough vào tay Bắc Kinh năm 2012. Giới phân tích quân sự cho rằng những nỗ lực của Trung Quốc ở Scarborough có thể châm ngòi một phản ứng quyết liệt từ phía Washington.

Mỹ và Philippines có một hiệp ước phòng thủ chung nhưng các chuyên gia cho rằng nó có lẽ sẽ không được áp dụng trừ khi quân đội Trung Quốc tấn công lực lượng Philippines vô cớ. “Scarborough là lằn ranh đỏ. Nó sẽ thay đổi rõ ràng cán cân quyền lực” - học giả Gregory B. Poling, Giám đốc chương trình Sáng kiến đối tác Thái Bình Dương và nghiên cứu Đông Nam Á của Trung tâm nghiên cứu chiến lược Mỹ (CSIS), khẳng định.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Aquino nói rằng Trung Quốc, với dân số khổng lồ và các tài sản kinh tế và quân sự đáng kể, có khả năng “hạ đo ván” Philippines bất cứ lúc nào. Bên cạnh đó, Ông Aquino gạt đi những lo ngại rằng người kế nhiệm ông, Tổng thống vừa đắc cử Rodrigo Duterte, sẽ có một cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn đối với Trung Quốc. Bởi lẽ cách đây không lâu, ông Duterte cho biết sẽ đàm phán trực tiếp với Trung Quốc hơn là theo đuổi phương pháp quốc tế để giải quyết các tranh chấp.

Những năm gần đây, Trung Quốc hành động mau chóng nhằm tăng cường sự hiện diện của mình ở biển Đông, một trong những tuyến đường vận chuyển chính của thế giới, bằng cách xây dựng các hòn đảo nhân tạo được trang bị bãi đáp máy bay và radar . Dĩ nhiên, các bước đi đó khiến các nước láng giềng tức giận.

H.Bình (Theo The New York Times)