Hãng thông tấn Triều Tiên (KCNA) hôm 16-6 xác nhận văn phòng liên lạc liên Triều ở TP Kaesong đã bị "phá hủy hoàn toàn trong một vụ nổ khủng khiếp" vào lúc 14 giờ 50 phút (giờ địa phương) trong bối cảnh cắt đứt tất cả đường dây liên lạc giữa hai miền Nam - Bắc.

Ngay sau đó, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh quốc gia để thảo luận về vụ việc. Nhà Xanh cho rằng đây là hành động đi ngược lại kỳ vọng phát triển quan hệ hai miền và khôi phục hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Chính quyền Seoul cảnh báo trách nhiệm đối với mọi chuyện diễn ra sau đó đều thuộc về phía Triều Tiên và Hàn Quốc sẽ phản ứng mạnh mẽ nếu miền Bắc tiếp tục thực hiện những động thái khiến tình hình tồi tệ hơn. Theo các quan chức Hàn Quốc, sau vụ nổ ở TP Kaesong, quân đội Hàn Quốc đã tăng cường giám sát và sẵn sàng cho khả năng xảy ra các vụ đụng độ gần khu vực biên giới.

Vụ nổ xảy ra vài ngày sau khi bà Kim Yo-jong, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, hồi cuối tuần trước tuyên bố văn phòng liên lạc sẽ sớm sụp đổ hoàn toàn. Văn phòng liên lạc chung liên Triều được thành lập tháng 9-2018 nhằm hỗ trợ các hoạt động trao đổi hợp tác giữa hai nước trong bầu không khí hòa giải sau các hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo hai bên. Hai miền Triều Tiên đã tạm dừng hoạt động văn phòng từ đầu tháng 1 vì lo ngại dịch Covid-19. Vào thời điểm bị phá hủy, không có công dân Hàn Quốc nào làm việc tại văn phòng này.

Vụ nổ làm rạn nứt thêm quan hệ liên Triều - Ảnh 1.

Một binh sĩ Hàn Quốc khóa cổng gần khu phi quân sự tách hai miền Triều Tiên ở Paju hôm 16-6 Ảnh: Reuters

Căng thẳng giữa hai miền Triều Tiên đã leo thang gần đây sau khi Bình Nhưỡng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ việc các nhà hoạt động ở phía Hàn Quốc và người đào tẩu Triều Tiên liên tục thả truyền đơn chống lại Bình Nhưỡng ở khu vực biên giới hai nước.

Theo hãng tin Yonhap (Hàn Quốc), Triều Tiên cho rằng Hàn Quốc không ngăn chặn vụ việc và tuyên bố sẽ đối phó với Hàn Quốc như "kẻ thù", cắt đứt mọi đường dây liên lạc xuyên biên giới và đe dọa sẽ thực hiện các biện pháp khác, bao gồm cả hành động quân sự. Trong khi đó, hãng KCNA cho biết Bộ Tổng Tham mưu quân đội Triều Tiên (KPA) đang nghiên cứu kế hoạch đưa lực lượng trở lại khu vực phi quân sự liên Triều và biến khu vực này thành một pháo đài.

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc kêu gọi Triều Tiên tuân thủ thỏa thuận năm 2018, theo đó, quân đội hai nước cam kết chấm dứt tất cả hành động thù địch và phá hủy một số công trình dọc theo khu phi quân sự giữa hai miền. Theo Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, nước này cũng đang phối hợp chặt chẽ với Mỹ nhằm theo dõi và phát hiện các động thái quân sự ở Triều Tiên.

Vụ phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều đánh dấu một bước lùi mới trong quan hệ Triều Tiên - Hàn Quốc vốn đang bị đình trệ kể từ sau hội nghị thượng đỉnh không đạt được thỏa thuận nào giữa Bình Nhưỡng và Washington vào tháng 2 năm ngoái. Trước diễn biến căng thẳng giữa Triều Tiên và Hàn Quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho hay Bắc Kinh hy vọng hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên.

Các nhà phân tích cho rằng Bình Nhưỡng có thể đang tìm cách tạo ra một cuộc khủng hoảng để tăng sức ép lên Seoul trong lúc các cuộc đàm phán hạt nhân với Washington gặp bế tắc. Triều Tiên thất vọng vì Hàn Quốc thất bại trong việc đưa ra kế hoạch thay thế nhằm khôi phục các cuộc đàm phán Mỹ - Triều. Hành động mới nhất của Bình Nhưỡng cho thấy khả năng mạnh mẽ cắt đứt hoàn toàn mối quan hệ với Hàn Quốc. Triều Tiên đang nỗ lực tái quân sự hóa khu công nghiệp Kaesong. Việc cho nổ văn phòng liên lạc trong khu phức hợp chỉ là bước đầu tiên trong lộ trình của họ.

Xuân Mai