Ngày 19-7, TAND TP HCM xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB). 36 bị cáo ra tòa vì hai tội “Cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” và “Vi phạm các quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”.

Triệu tập gần 100 người

Bảy bị cáo nguyên là lãnh đạo VNCB và Công ty TNHH Tập đoàn Thiên Thanh (Tập đoàn Thiên Thanh), gồm: Phạm Công Danh, nguyên chủ tịch HĐQT, nguyên Tổng Giám đốc Tập đoàn Thiên Thanh; Phan Thành Mai, nguyên tổng giám đốc; Mai Hữu Khương, nguyên Giám đốc VNCB Chi nhánh Sài Gòn; Hoàng Đình Quyết, nguyên Giám đốc VNCB Chi nhánh Lam Giang; Nguyễn Quốc Viễn, nguyên trưởng ban kiểm soát; Phan Minh Tùng, nguyên phụ trách tổ tài chính Tập đoàn Thiên Thanh; Bạch Quốc Hào, nguyên Phó Giám đốc Công ty Quản lý nợ và khai thác tài sản VNCB - TrustAsset. Cùng hầu tòa còn có 29 bị cáo nguyên là giám đốc doanh nghiệp, nhân viên VNCB. Phiên tòa dự kiến kéo dài đến hết ngày 18-8.

Các bị cáo tại phiên xét xử sơ thẩmẢnh: Hoàng Triều
Các bị cáo tại phiên xét xử sơ thẩmẢnh: Hoàng Triều

Trong ngày 19-7, gần 100 người có quyền và nghĩa vụ liên quan có mặt theo triệu tập của tòa. Đáng chú ý, đại diện theo ủy quyền của ông Trần Quí Thanh (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Tân Hiệp Phát) và bà Trần Thị Ngọc Bích (con gái ông Thanh) cũng có mặt. Ông Thanh, bà Bích và một số người thân (gọi chung là nhóm bà Bích) được triệu tập do liên quan đến sai phạm gây thiệt hại 5.490 tỉ đồng của Danh và đồng bọn.

Trong quá trình điều tra, VKSND Tối cao yêu cầu làm rõ trách nhiệm của bà Bích và những người liên quan nhưng kết quả điều tra chưa đáp ứng. Do đó, cơ quan công tố đề nghị HĐXX tiếp tục công khai điều tra, làm rõ tại tòa để tránh bỏ lọt tội phạm.

Để có tiền trả các khoản nợ và chi phí phục vụ hoạt động của Tập đoàn Thiên Thanh, Danh đặt vấn đề với nhóm bà Bích gửi tiền vào VNCB. Nhóm này gửi 5.881 tỉ đồng, nhận 124 sổ tiết kiệm. Danh chỉ đạo cấp dưới lập hồ sơ cho nhóm bà Bích vay tiền bằng hình thức cầm cố sổ tiết kiệm. Sau khi hoàn tất thủ tục, VNCB giải ngân và chuyển tiền vào tài khoản của bà Bích mở tại ngân hàng này.

Từ tháng 12-2012 đến tháng 7-2013, ngân hàng giải ngân hơn 17.761 tỉ đồng (hiện đã tất toán). Tuy nhiên, đến tháng 8-2013, tài khoản của Danh nhận 5.490 tỉ đồng được rút ra từ tài khoản của bà Bích ở VNCB mà không có hồ sơ, chứng từ, chữ ký chủ tài khoản.

Không chi lãi ngoài

Tại cơ quan điều tra, Phạm Công Danh khai phải trả lãi vượt trần (từ 2%-4%/tháng, tùy thời điểm), tương đương khoảng 2.500 tỉ đồng cho nhóm bà Bích. Tuy nhiên, cơ quan điều tra chỉ thu thập được chứng từ trả gần 740 tỉ đồng và không thể hiện rõ việc chi lãi ngoài mà chỉ là chứng từ chuyển tiền hoặc giấy viết tay nhận tiền nên không có cơ sở kết luận việc chi lãi ngoài như lời Danh khai.

Trái lại, bà Bích không thừa nhận việc cho Danh vay tiền mà khẳng định trước ngày 21-8-2013 đã cho Trang Phố Núi (người “bắt mối” hai bên) vay tiền, không có lãi ngoài. Hai bên cũng đã thanh toán xong tất cả nợ. Đến ngày 26-8-2013, nhóm của bà Bích dư nợ 5.190 tỉ đồng. Số tiền này được chuyển vào tài khoản của bà Bích, sau đó VNCB tự ý chuyển nó sang tài khoản khác. Bà Bích không hề ký ủy nhiệm chi chuyển 5.190 tỉ đồng cho bất cứ ai, cũng không cầm sổ tiết kiệm để vay 300 tỉ đồng (trong khi VNCB báo cáo 300 tỉ đồng có nguồn gốc từ việc cầm 6 sổ tiết kiệm của nhóm bà Bích). Nhóm bà Bích yêu cầu VNCB hoàn trả toàn bộ số tiền gửi tiết kiệm nêu trên.

Làm trái quy định ngân hàng

Theo cáo buộc, Ngân hàng Nhà nước quy định rõ tất cả giao dịch có giá trị từ 5 tỉ đồng trở lên do VNCB thực hiện đều phải có ý kiến của tổ giám sát Ngân hàng Nhà nước. Dù vậy, Phạm Công Danh vẫn chỉ đạo cấp dưới lập nhiều hồ sơ khống hòng rút tiền, vay tiền của VNCB với mục đích trả các khoản nợ, trả lãi ngoài và chi tiêu cá nhân. Hậu quả, VNCB gánh thiệt hại hơn 9.000 tỉ đồng.

DI LÂM