Thượng nghị sĩ Bob Kerrey - Ảnh: AP
Thượng nghị sĩ Bob Kerrey - Ảnh: AP

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao chiều nay 2-6, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình đã trả lời câu hỏi của phóng viên về việc hiện nay dư luận có ý kiến trái chiều về việc Thượng nghị sĩ (TNS) Mỹ, ông Bob Kerrey làm Chủ tịch Hội đồng tín thác của trường ĐH Fulbright tại Việt Nam, bình luận của Bộ Ngoại giao về việc này?

Ông Lê Hải Bình nêu rõ những đau thương, mất mát mà người dân Việt Nam phải trải qua trong chiến tranh là rất to lớn và không gì có thể bù đắp được. Hậu quả chiến tranh là vấn đề mà Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã và đang không ngừng nỗ lực giải quyết. “Với truyền thống hòa hiếu của dân tộc Việt Nam, và trên tinh thần gác lại quá khứ, vượt qua khác biệt, phát huy tương đồng, hướng tới tương lai, chúng tôi luôn nỗ lực hợp tác, tăng cường hiểu biết và thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Mỹ” - Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao nói.

Ông Bình khẳng định một số cựu chiến binh Mỹ đã từng tham chiến tại Việt Nam cũng đã có những đóng góp tích cực trong nhiều lĩnh vực như ngoại giao, văn hóa, giáo dục, khắc phục hậu quả chiến tranh để thúc đẩy quan hệ 2 nước và hàn gắn vết thương chiến tranh. “Với tinh thần đó, tôi cho rằng phía Mỹ và lãnh đạo ĐH Fulbright sẽ có quyết định đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển quan hệ đang rất tốt đẹp giữa Việt Nam và Mỹ, mang lại những lợi ích thiết thực và cụ thể cho nhân dân cả 2 nước” - Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam tỏ quan điểm.

Sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Barack Obama tới Việt Nam, nơi ông tuyên bố bãi bỏ lệnh cấm vận vũ khí và bày tỏ ủng hộ tuyệt đối việc thành lập Trường Đại học Fulbright Việt Nam, dư luận “nóng” lên về vai trò của TNS Bob Kerrey khi ông là Chủ tịch Hội đồng tín thác của trường này. Theo ông Obama, TNS Kerrey là một trong những người chủ chốt giúp dẫn dắt nỗ lực xây dựng Trường Đại học Fulbright Việt Nam .

Lý do của những tranh luận trên do trong chiến tranh Việt Nam, Bob Kerrey là một Đại úy hải quân và từng tham gia một trong những vụ thảm sát đẫm máu ở xã Thạnh Phong của tỉnh Bến Tre vào năm 1969 khiến nhiều phụ nữ và trẻ em thiệt mạng. Vụ việc được giấu kín vì báo cáo của Kerrey và các binh lính Mỹ khác trong đơn vị chỉ nói “tiêu diệt 21 Việt Cộng” và phá hủy 2 căn nhà. Mọi việc chỉ được hé lộ sau loạt bài điều tra của tờ New York Times và chương trình truyền hình “60 Minutes II” nổi tiếng của đài CBS vào năm 2001. Các con số và thông tin vụ việc có khác nhau, nhưng điều chắc chắn là vào đêm 13-2-1969, Kerrey cùng các binh lính Mỹ trong đơn vị đã sát hại ít nhất 13 phụ nữ và trẻ em vô tội.

Nhà ngoại giao kỳ cựu Tôn Nữ Thị Ninh, cựu Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) và tại Bỉ, cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Việt Nam, cho rằng ông Bob Kerrey hoàn toàn không thể giữ vị trí Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam và cũng không thể nhân danh tương lai mà bỏ qua sự thật ông đã là người đã trực tiếp tham gia vào cuộc thảm sát thường dân vô tội. Theo bà, ông Kerrey nên từ chức, như tuyên bố của ông là sẵn sàng từ chức, nếu sự tham gia của ông có thể tổn hại đến dự án này.

“Lẽ nào nước Mỹ không còn ai có thể vận động vốn cho trường ĐH Fulbright Việt Nam ngoài Bob Kerrey?... Sẽ là một vết đen không thể xoá sạch khỏi sự ra đời của trường đại học danh giá như ĐH Fulbright Việt Nam nếu ông Bob Kerrey là chủ tịch sáng lập của ĐH này” - nhà ngoại giao kỳ cựu khẳng định.

Trả lời một tờ báo, nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng ở hệ thống chính trị Mỹ, Thượng nghị sĩ Bob Kerrey là người có tiếng nói, đồng thời là thành viên hội đồng quản trị của trường Fulbright ở Mỹ. Ý kiến cho rằng không được để ông là chủ tịch một trường ở Việt Nam vì những gì ông ấy đã gây ra ở vụ thảm sát Thạnh Phong là không nên. Chúng ta phải nhìn về tương lai và nhìn việc lựa chọn làm Chủ tịch Hội đồng Tín thác ĐH Fulbright một cách khoan dung hơn.

D.Ngọc